Donderdag 21/11/2019

Ongelijkheid

Oxfam ziet de kloof tussen arm en rijk weer groeien

Davos. Beeld EPA

Het vermogen van ‘s werelds allerrijksten is vorig jaar toegenomen met opgeteld 2,5 miljard dollar (bijna 2,2 miljard euro) per dag. Tussen 2017 en 2018 kwam er iedere 48 uur een nieuwe miljardair bij. Dat schrijft ontwikkelingsorganisatie Oxfam in haar jaarlijkse rapport aan de vooravond van het World Economic Forum in Davos.

Terwijl de miljardairs er 12 procent op vooruit gingen, zag de minst welvarende helft van de mensheid haar vermogen juist dalen, met 11 procent. Volgens Oxfam sterven dagelijks alleen al 10.000 mensen omdat ze geen toegang hebben tot fatsoenlijke medische zorg. De ngo wijst de mondiale belastingwedloop aan als boosdoener. Van elke euro die wereldwijd naar de fiscus stroomt, komt slechts 4 cent uit belastingen op vermogen. Ook de belasting die bedrijven betalen over hun winst daalt: van gemiddeld 38 procent in 2003 naar 24 procent afgelopen jaar.

De pijnlijke conclusies over de mondiale ongelijkheid die Oxfam jaarlijks presenteert, zijn haast even vertrouwd als de fraaie beloften van de machtigen op aarde bij hun Zwitserse onderonsje en het gebrek aan daden daarna. Vanaf dinsdag zullen CEO’s, regeringsleiders en wetenschappers in Davos discussiëren over zaken als klimaatverandering, armoede en de kloof tussen mannen en vrouwen.

Het groeiende gat tussen arm en rijk wordt bevestigd door andere onderzoeken, zoals het mede door de Franse econoom Thomas Piketty opgestelde World Inequality Report. Toch is er ook kritiek op die cijfers. Dat de verschillen tussen zowel inkomens als vermogens bínnen veel westerse landen groeien, staat buiten kijf. Maar landen onderling zijn juist naar elkaar toegegroeid. Zo heeft de econoom Branko Milanovic met zijn fameuze ‘olifantengrafiek’ laten zien dat de snel groeiende middenklasse in opkomende economieën als China en India fors profiteert van de globalisering.

Extreme armoede

Ook blijft er discussie over de vraag of de spreiding van inkomens en vermogens de beste maatstaf is voor menselijke vooruitgang. De economische taart mag oneerlijker verdeeld worden, zolang die blijft groeien, kunnen ook de armen hun welvaart zien stijgen. Bewijs voor dat laatste levert de recentste update van het Human Development Report van de Verenigde Naties. Sinds 1990 is het aantal mensen dat in de meest miserabele omstandigheden leeft, afgenomen van 3 miljard tot 926 miljoen. En dat ondanks de snelle groei van de wereldbevolking.

Het aantal mensen dat in extreme armoede moet zien te overleven, is volgens Oxfam wel gedaald, maar het tempo daalt. “In Afrika ten zuiden van de Sahara neemt de extreme armoede zelfs toe.”

Alles wijst er trouwens op dat de jaarlijkse hoogmis van de globalisering in het Zwitserse skioord Davos (22 tot 25 januari) dit jaar wat minder feestelijk wordt dan anders. Het World Economic Forum (WEF), het onderonsje van de wereldwijde politieke, economische en culturele elite, is zorgelijk gestemd. Geopolitieke spanningen belasten volgens het jaarlijkse Global Risks Report van het WEF een toch al vertragende wereldeconomie en verhinderen een daadkrachtige aanpak van de wereldproblemen.

Dit wordt weerspiegeld in de gastenlijst, die ondanks de 3.000 gasten (onder wie 65 staatshoofden en regeringsleiders) minder indrukwekkend is dan anders. Er zijn maar drie G7-leiders: de Japanse premier Abe, de Italiaanse premier Conte en de Duitse bondskanselier Merkel. De rest laat het afweten wegens problemen thuis: de Britse premier May (brexit), de Franse president Macron (gele hesjes) en vooral VS-president Trump (shutdown van de overheid). De Chinese president Xi Jinping, de Indiase premier Modi en de Russische president Poetin hebben blijkbaar ook andere dingen te doen.

Wel aanwezig zijn usual suspects als IMF-topvrouw Christine Lagarde en nieuwkomers als de Braziliaanse president Jair Bolsonaro.

Voor zakenleiders blijft Davos een ideale plek om te netwerken. Waar anders kun je Bill Gates of sir David Attenborough tegen het lijf lopen? De CEO’s zullen zich dus weer in groten getale verzamelen, ondanks het prijskaartje van 50.000 dollar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234