Donderdag 02/12/2021

Overwinning Newt Gingrich gooit Republikeinse race volledig open

Newt Gingrich. Beeld AP
Newt Gingrich.Beeld AP

Leek de race twee weken geleden nog gestreden en de nominatie van Romney op zak, dan heeft de winst van Gingrich in South Carolina alles omgegooid. De race naar de Republikeinse nominatie belooft langer en harder te worden dan verwacht.

Het was niet het feit dat Romney zaterdag verloor, wel dat zijn verlies van Gingrich zo verpletterend was. Gingrich behaalde 40,4 procent van de stemmen, terwijl Romney uitkwam op een schamele 27,9 procent. Nog niet zo lang geleden was de man favoriet in de zuidelijke staat. Het resultaat is een grote slag voor hem, want hij hoopte na New Hampshire zijn tweede staat binnen te halen. Rick Santorum, die eerder nipt Iowa had gewonnen, en Ron Paul eindigden respectievelijk op 17 en 13 procent.

Het resultaat toont aan hoe verdeeld het Republikeinse kamp van 2012 is. In de afgelopen dertig jaar bracht South Carolina duidelijkheid en werd de winnaar in die staat later ook effectief de Republikeinse presidentskandidaat. Dit jaar ligt de zaak anders. Romney lijkt zwakker dan ooit en drie verschillende kandidaten zegevierden in de eerste drie staten. Wie het gaat worden is met deze voorverkiezing dus op de lange baan geschoven. "De race wordt nu nog interessanter", zei Romney in zijn toespraak. "Dit is een harde strijd omdat er zoveel meer om gevochten moet worden."

Uit de exitpolls bleek waarom Gingrich het zo goed deed. De kiezers tilden het zwaarst aan de economische toestand van het land en vonden dat Gingrich daarvoor de beste oplossing bood. Ze kozen ook de persoon die volgens hen het best Obama zou kunnen onttronen.

Late beslissers
De exitpolls toonden aan dat de kiezers, en vooral diegenen die voor Gingrich stemden, pas in de laatste dagen beslisten aan wie ze hun stem zouden geven. Gingrich bracht grote schade toe aan Romney toen hij hem afgelopen week op de rooster legde over de belastingen die de man betaalde. Romney moest noodgedwongen toegeven dat hij slechts 15 procent betaalt, wat veel minder is dan de meeste Amerikanen.

Romneys persoonlijke rijkdom wordt geschat op 200 miljoen dollar en hij leeft voornamelijk van zijn investeringen. Gisteren verklaarde hij, in een reactie op Gingrich' kritiek, dat hij zijn belastingaangifte voor 2010 publiek zou maken. Te laat, zo gaf Romney toe. Maar hij zei ook dat de belastingen die hij betaalde eerlijk waren.

Newt Gingrich kon bovendien profiteren van goede prestaties tijdens de recentste tv-debatten. Hij was ondermeer de duidelijke winnaar in het debat donderdag, waarin hij de pers hekelde over de beschuldigingen rond een vroeger huwelijk. Zijn ex-vrouw Marianne had in interviews gezegd dat haar man destijds een open huwelijk had voorgesteld. Dat hield in dat hij met Marianne getrouwd zou blijven, maar zijn affaire met Callista (zijn huidige vrouw) zou verderzetten. Gingrich' uithaal naar de pers leverde hem een pak stemmen op.

Gingrich kreeg, nog steeds volgens de exitpolls, evenveel stemmen van mannen en vrouwen, van evangelische christenen en rooms-katholieken, en van conservatieve Tea Party-aanhangers. Romney, die tot voor kort favoriet was in South Carolina, scoorde het best bij gematigden, de rijkere klasse en tegenstanders van de Tea Party. Dat hij de evangelische christenen, die een belangrijk deel zijn van de Republikeinse basis, niet meekrijgt, kan hem later nog parten spelen. Opvallend is dat Gingrich veel beter scoort dan Romney wanneer het gaat om de kandidaat die de meeste kans maakt Barack Obama te verslaan.

Romney accepteerde zijn verlies niet zomaar en bleef inhakken op Gingrich, die hij, zoals eerder, vergeleek met Obama. Alleen was zijn toon deze keer nog scherper: "President Obama heeft geen ervaring in het leiden van een bedrijf of van een staat. Onze partij kan niet naar de overwinning geleid worden door iemand die nooit een bedrijf of een staat heeft geleid."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234