Woensdag 11/12/2019

Overstijg de culturele, taalkundige, communautaire en nationale barrières

Wij nodigen kunstenaars en culturele spelers van beide gemeenschappen uit om elkaar te ontmoeten en in dialoog te treden

Axelle Red, Willem Vermandere e.a. hebben een dringende boodschap voor de culturele en politieke wereld

Axelle Red, Willem Vermandere e.a. zijn ondertekenaars van de oproep van de vzw Culture et Démocratie/Kunst en Democratie.@4 DROP 2 OPINIE:'People are human beings, produced by the society in which they live. You encourage people by seeing good in them'

Nelson Mandela

Ons land kent momenteel een van de grootste crisissen uit zijn geschiedenis. Ook al lijkt ze momenteel bezworen door de vorming van een regering, toch weet elk van ons dat het gaat om een diepe malaise, dat de oorzaken ervan divers zijn en dat toekomstige institutionele overlegmomenten erg moeilijk zullen verlopen. We zijn ervan overtuigd dat deze crisis een sterke culturele dimensie in zich draagt.

Sinds meer dan een kwarteeuw is cultuur een bevoegdheid van de gemeenschappen. Die culturele autonomie heeft talrijke positieve aspecten. Desalniettemin drijven onze twee gemeenschappen steeds verder van elkaar weg, zijn ze elk op zichzelf betrokken, in plaats van zich met elkaars verschillen te verrijken. Al sinds 1993 pleiten de organisaties Kunst en Democratie en Culture et Démocratie voor een samenwerkingsakkoord tussen beide gemeenschappen. Voorlopig blijft elk resultaat uit.

Vandaag stellen we de gevolgen vast van die weigering om een dergelijk akkoord af te sluiten: de publieke opinie wordt aan beide kanten genegeerd, tendentieuze berichtgeving, onbegrip en zelfs karikaturale benaderingen van de andere gemeenschap, de onmogelijkheid om tot een politieke overeenkomst te komen die beide partijen ten goede komt, het groeiende nationalisme, de onverdraagzaamheid in gedrag en discours... Die ontwikkeling werkt de groei van extremisme in de hand. Zowel in Europa als in de rest van de wereld is dat het geval. En dat is een verontrustende evolutie.

De artistieke en intellectuele wereld kan zich niet vinden in het gangbare nationalisme. Integendeel, de kunstenaars en de culturele instellingen onderscheiden zich juist door hun capaciteit om culturele, taalkundige, communautaire of nationale barrières te willen overstijgen. Talrijke kunstenaars en cultuurhuizen onderhouden een actief en intensief contact met de andere gemeenschap. Wat de institutionele toekomst van het land ook brengt - en zie ook de economische belangen die vaak op korte termijn worden ingeschat -, feit blijft dat bepaalde waarden dienen gerespecteerd te worden, met name de dialoog en het respect voor de ander. Ons land en zijn hoofdstad - tevens hoofdstad van de Europese Unie - maken immers aanspraak op Europese ideeën die niet verzoenbaar zijn met het huidige klimaat van confrontatie en tegenwerking. 2008 is het Europese jaar van de interculturele dialoog; de ideale gelegenheid om de dialoog tussen de verschillende gemeenschappen van dit land te versterken.

We formuleren een dubbel voorstel.

Eén. Daarom nodigen wij kunstenaars en culturele spelers van de beide gemeenschappen uit om elkaar te ontmoeten en in dialoog te treden, om precies datgene wat hen bindt naar voren te brengen, om nieuwe initiatieven te nemen, met respect voor elkaars identiteit. Concreet stellen we voor om partnerschappen tussen de media (geschreven pers, radio en televisie) van de verschillende gemeenschappen te realiseren. Hen nodigen we uit om regelmatig een tekst te publiceren, van de hand van twee kunstenaars, elk van een andere gemeenschap. Dat kan in de vorm van een interview, een gesprek, een gezamenlijke tekst of een bijdrage via een artistieke interventie.

Twee. Vervolgens stellen we voor dat de verantwoordelijken van de culturele instellingen samenwerkingen aangaan; sommigen van hen nemen overigens al dergelijke initiatieven. Een Vlaams en een Franstalig cultuurhuis kunnen een gemeenschappelijk project ontwikkelen. De manier van samenwerken is door hen te bepalen (uitwisseling van artiesten, debat, peterschappen). Dergelijke initiatieven moeten worden voortgezet of herhaald zolang dat nodig blijkt. Want een diepgewortelde kwaal vraagt om een vrij drastische behandeling. Het is broodnodig de communicatie en de dialoog te herstellen. Wij zijn bereid daaraan mee te werken.

Deze petitie is ondertekend door onder anderen:

Chantal Akerman, filmmaker; Julos Beaucarne, muzikant; Jean Blaute, muzikant-producer; Fabrizio Cassol, componist; Luc et Jean-Pierre Dardenne, filmmakers; Jacques De Decker, journalist-auteur; Anne Teresa de Keersmaeker, Rosas; Franco Dragone, artistiek leider; Jan Fabre, beeldend kunstenaar, opera- en theatermaker; Bernard Foccroulle, muzikant; Jan Goossens, KVS; Guy Gypens, Kaaitheater; Kristien Hemmerechts, auteur; Tom Lanoye, auteur; Jan Lauwers, Needcompany; Dirk Pauwels, Kunstcentrum Campo Gent; Alain Platel, Les Ballets C. de la B vzw; Axelle Red, zangeres; Dave Sinardet, politieke wetenschappen UA; François Schuiten, tekenaar; Erik Spinoy, ULG; Sam Touzani, acteur-auteur; José van Dam, artiest, operazanger; Roland Van Campenhout, muzikant; Oscar van den Boogaard, auteur; Joke van Leeuwen, auteur, tekenaar; Philippe Van Parijs, UCL-Harvard; Annelies Verbeke, auteur; Willem Vermandere, zanger, beeldend kunstenaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234