Zaterdag 18/09/2021

OVERSPEL steeds meer een vrouwenzaak

Overspel is al lang geen mannenzaak meer. Maar vrouwen rijden volgens de gerenommeerde psychotherapeute Esther Perel wel steeds vaker een scheve schaats. 'We moeten daar niet blij om zijn, maar het is wel een teken van emancipatie.'

Vreemdgaan. Spreek het woord uit en de kans bestaat dat u in eerste instantie aan een man denkt die zijn vrouw bedriegt. Maar dat beeld is, zo stelt de Belgische psychotherapeute Esther Perel in haar nieuwe boek State of Affairs, hopeloos achterhaald. Perel, die in Antwerpen opgroeide en al decennia in de Verenigde Staten werkt, meldt dat het aantal mannen dat aangeeft overspel te hebben gepleegd sinds 1990 stabiel is gebleven. Maar het aantal vrouwen dat toegeeft overspelig te zijn, is in dezelfde periode met 40 procent toegenomen.

"Vrouwen zijn vrijer dan ooit - ze mogen kiezen met wie ze trouwen, kunnen een relatie hebben die gebaseerd is op een wederzijdse band of plezier, kunnen gaan werken en economisch onafhankelijk zijn, moeten niet langer tien kinderen krijgen en kunnen een scheiding vragen als ze niet langer gelukkig zijn. Maar ze 'zondigen' ook meer dan ooit", zegt Perel, die stelt dat vreemdgaan voorkomt in alle soorten huwelijken en relaties, in de Britse krant The Daily Telegraph. Een statement dat ook in ons land weerklank krijgt. Zo liet privédetective Sophie Vanslambrouck onlangs in het VTM-programma Alloo in de nacht verstaan dat vooral mannen bij haar aankloppen.

"Vroeger namen vooral vrouwen contact met ons op", zegt ze aan de telefoon. "Sinds een jaar of anderhalf is daar verandering in gekomen. Nu zijn het steeds vaker mannen die denken dat hun vrouw hen bedriegt. Wij volgen dus steeds meer overspelige vrouwen. Waar de mannen die een affaire hebben vaak achterdochtig zijn, zijn de vrouwen doorgaans een stuk onvoorzichtiger. Ze ontmoeten bijvoorbeeld iemand online of spreken af op Facebook, maar hun mannen merken dan op dat zij iets te vaak of opzichtig hun smartphone wegleggen als er een melding binnenkomt."

Sociaal wenselijk

Vrouwen lijken dus meer dan ooit een scheve schaats te rijden. Of zijn toch op zijn minst meer dan vroeger bereid om dat toe te geven. "Vanuit mijn eigen praktijk heb ik nooit de indruk gehad dat vrouwen minder overspelig zouden zijn dan mannen", zegt seksuoloog Alexander Witpas. "Wel is het bekend dat vrouwen altijd meer de neiging hebben gehad om in bevragingen het sociaal wenselijke antwoord te geven. Lange tijd werd gedacht dat mannen overdreven als zij moesten aangeven met hoeveel vrouwen ze naar bed zijn geweest. In realiteit waren het eerder vrouwen die bewust een te laag aantal meegaven. Het zou dus goed kunnen dat vrouwen vandaag eerlijker zijn dan 25 of 30 jaar geleden."

Die evolutie lijkt niet meer dan logisch. Volgens Perel was vreemdgaan lange tijd een voor mannen toegelaten activiteit omdat huwelijken niet om liefde draaiden, maar vooral een economische aangelegenheid waren. De komst van anticonceptiemiddelen bracht daar, net als een grotere economische onafhankelijkheid, verandering in. Het heeft ervoor gezorgd dat vrouwen minder angst hoeven te hebben voor de gevolgen van vreemdgaan - ze zullen niet of minder snel berooid of zwanger achterblijven - en meer het gevoel hebben dat ook zij ergens recht op hebben.

Relatiebreuk

Socioloog Dimitri Mortelmans, die aan de UAntwerpen onder meer onderzoek doet naar familiesociologie en echtscheidingen, stelt dat vrouwen zich individualistischer zijn gaan gedragen. "Ze nemen gedrag over dat tot nog niet zo lang geleden als klassiek mannelijk zou worden omschreven. We nemen dat op meerdere terreinen waar, bijvoorbeeld ook bij alcoholconsumptie. Vrouwen zijn een stuk meer gaan drinken en hebben daardoor ook meer hart- en vaatziekten dan vroeger. Als het over overspel gaat, zien we in bevragingen hetzelfde."

In zijn eigen onderzoek ging Mortelmans bijvoorbeeld na waarom een koppel koos voor een echtscheiding. In zowat de helft van de gevallen stelden de partners, zowel mannen als vrouwen, dat zij uit elkaar waren gegroeid. "Vreemdgaan was de op twee na meest genoemde reden. Bij de mannen gaf 15 procent aan dat zij dachten dat hun vrouw een affaire had en dat zij daarom uit elkaar wilden gaan. Bij de vrouwen ging het om 12,5 procent. Je ziet dus dat hier nauwelijks verschillen bestaan. Mannen en vrouwen rijden dus in gelijke mate een scheve schaats. We moeten daar niet blij mee zijn, maar het is wel een teken van emancipatie."

Ook Perel blijft op de vlakte. Ze veroordeelt affaires nergens, maar verheerlijkt ze ook niet. Een koppel kan er weer door in gesprek raken, zeker met de juiste begeleiding. Tegelijk geeft ze aan dat het nog vaak tot een relatiebreuk of scheiding leidt. Al ziet privédetective Vanslambrouck op dat vlak wel duidelijke verschillen. "Mannen reageren in eerste instantie emotioneler, maar ook radicaler. Zij zullen sneller op een scheiding aansturen, terwijl de meeste vrouwen die ons inschakelen uiteindelijk toch bij hun overspelige man blijven. Soms omwille van geld of status, maar vaker omdat ze niet alleen willen zijn."

Esther Perel, The State of Affairs: Rethinking Infidelity,Hypercollins Publishers Inc, 336 p., 19,95 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234