Woensdag 08/12/2021

'Overheid stuurt wie aanbesteding wint'

Drie kandidaten dingen mee naar de uitbating van het Forensisch Psychiatrisch Centrum Antwerpen. Wie het beste dossier indient bij Justitie en Volksgezondheid wint. Toch?

"Niet helemaal", stelt Elisabetta Manunza, professor Europees en internationaal aanbestedingsrecht (Universiteit Utrecht). "De regels vanuit Europa zijn heel summier. Via allerlei achterpoortjes kunnen overheden sturen wie wint."

Wat precies in een lastenboek komt, wordt beslist door de overheid. Zo stond in dat van FPC Gent nergens hoeveel therapie of dagactiviteiten de geïnterneerden moeten krijgen, wel hoeveel een schelletje kaas mag wegen. In totaal stonden 40 punten op de prijs, 60 op kwaliteit.

"Evengoed hadden ze een verdeelsleutel van 30/70 kunnen gebruiken", zegt Manunza. "Dat was perfect mogelijk. Al maakt dat wellicht niet eens zoveel uit. Veel belangrijker zijn de wiskundige formules die ze gebruiken om definitieve scores te bepalen. Die zorgen ervoor dat de prijs meer doorweegt dan kwaliteit."

Op vraag van De Morgen wierp Manunza een oog op het beoordelingsverslag van Justitie voor FPC Gent. Ook daar werd een formule gebruikt om te bepalen hoeveel punten de kandidaten haalden op 'prijs'. "Die formule raden wij af", klinkt het.

Hoe het lastenboek voor FPC Antwerpen er zal uitzien, is nog niet duidelijk. Justitie bevestigt wel dat er andere spelregels zullen gelden. "Er zijn lessen getrokken uit Gent." De verdeelsleutel 40/60 zou niet behouden blijven.

Dat de overheid een doorslaggevende rol kan spelen, blijkt ook uit een gesprek met Stefaan De Clerck (CD&V), minister van Justitie toen het lastenboek voor FPC Gent werd uitgetekend. "Achteraf beschouwd hadden we misschien explicieter een POKO (zie lexicon) moeten integreren. Hierdoor zou het academische aspect zwaarder hebben doorgewogen, waardoor het Platform (tegenkandidaat van Sodexo en Nederlandse uitbaters met onder meer de Broeders van Liefde, SV) een grotere kans had gemaakt. Maar dat is puur hypothetisch."

Het is geen geheim dat de christendemocraten niet opgezet waren met Sodexo - Parnassia - De Kijvelanden als uitbater van FPC Gent. "Een beslissing die niet voor herhaling vatbaar is", verkondigde Kris Peeters, toen nog Vlaams minister-president, nu lid van de federale regering die zich moet buigen over het Antwerpse dossier. De realiteit leert dat deze constellatie opnieuw kans maakt op het contract.

Een belangrijk verschil tussen FPC Gent en FPC Antwerpen is het politieke landschap. Toen Gent werd gegund, was Annemie Turtelboom (Open Vld) minister van Justitie. Vandaag is dat Koen Geens (CD&V).

De Clerck: "Ik vind dat er een evaluatie moet komen van Gent voor we ze een tweede belangrijk contract toewijzen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234