Zondag 08/12/2019

regie der gebouwen

Overheid blijft blunderen met gevoelige informatie

Eerder was gebleken dat onder meer de grondplannen van de gevangenis van Leuven Centraal online stonden. Beeld BELGA

Opnieuw staan er plannen van belangrijke gebouwen in ons land zomaar online. Tot het militaire legerhoofdkwartier in Evere en een federale politiekazerne toe, deze keer. Hoe is het mogelijk dat de overheid zo blijft blunderen met zeer gevoelige informatie?

Veel wranger kan het niet, het document dat te vinden is op de website van de Regie der Gebouwen. "Ter beschikking stelling van een consultant (voltijds) voor bijstand bij het beheer van de informaticasystemen van de Regie der Gebouwen", zo luidt de titel van het pdf-bestand. Het gaat om een openbare aanbesteding waarvoor geïnteresseerde IT-consultancybedrijven zich op 30 oktober van dit jaar mogen aanmelden bij de overheidsdienst.

Het document laat zien dat de Regie der Gebouwen zich kennelijk bewust is van de problemen die er zijn met de beveiliging van haar informaticasystemen.

Die problemen kwamen vorig weekend aan de oppervlakte, toen De Morgen de overheidsdienst contacteerde om te melden dat gedetailleerde grondplannen van verschillende gevangenissen, justitiehuizen en Europese gebouwen gewoon online te vinden waren. Met een simpele zoektocht op Google zelfs.

Met de billen bloot

Gisteren nam deze krant opnieuw contact op met de Regie, om te melden dat de grondplannen van onder meer het Brusselse Justitiepaleis, de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen en het Justitiepaleis van Marche-en-Famenne online te vinden zijn.

Johan Vanderborght, woordvoerder bij de Regie der Gebouwen, viel gisteren uit de lucht. "Als u me de link bezorgt, zullen we die bekijken. Het onderzoek naar de onlinedocumenten loopt op dit moment nog."

Hoe is het mogelijk dat de overheid in enkele dagen tijd twee keer zo met de billen bloot gaat? Eddy Willems, cyberveiligheidsexpert bij het bedrijf Gdata: "Soms maken bedrijven gebruik van een website om documenten door te spelen naar verschillende partijen. Ze zijn dan wel van plan die er weer af te halen zodra iedereen de nodige informatie gekregen heeft, maar soms vergeten ze dat. Ik heb dat al meegemaakt bij bedrijven.

"Een andere mogelijkheid is dat de documenten oorspronkelijk beveiligd zaten achter een paswoord, maar dat dat weggehaald werd. Wellicht is dat in dit geval intern gebeurd. Mijn vermoeden is dat het om een slordigheid gaat. Maar wat het ook is: dit kan gewoon niet. Voor dit soort zaken worden mensen ontslagen."

Johan Vanderborght: "Het is zo dat we sommige documenten online plaatsen voor aannemers die voor ons werken. Die links blijven meestal verborgen. Maar het onderzoek is volop bezig. We zullen deze documenten ook bekijken."

De Regie der Gebouwen is niet de enige overheidsdienst die slordig omspringt met de informatie die ze op zijn website zet. Op de portaalsite van de federale overheidsopdrachten is een grondplan te vinden van het militaire hoofdkwartier in Evere, de thuisbasis van de militaire inlichtingendienst. Dat hoofdkwartier paalt aan dat van de NAVO. Informatie over het gebouw is strikt geheim en zelfs foto's nemen ervan kan niet.

Eddy Willems, cyberveiligheidsexpert. Beeld rv

Slechte bedoelingen

Dat de verschillende documenten bij elkaar een schat aan informatie zijn voor wie slechte bedoelingen heeft, is duidelijk. Dit jaar bleek nog maar dat de twee jihadisten die doodgeschoten werden in Verviers, plannen hadden om aanvallen te plegen op politiekantoren. Met een simpele zoekopdracht op Google konden ze de plannen van sommige kantoren gevonden hebben.

Het is niet duidelijk wie de informatie over onder meer het militaire hoofdkwartier, het Brusselse Justitiepaleis, de gevangenis in Antwerpen en de politiekazerne in Brussel heeft kunnen bekijken. Wellicht zal een nieuw onderzoek duidelijk moeten maken hoe groot het risico was en wie er de documenten bekeken heeft. Of er ook politieke verantwoordelijkheid zal genomen worden voor de nieuwe blunders, zal nog moeten blijken.

Om welke geheime plannen gaat het?

Politiekazerne Geruzet in Brussel

- Wat: gedetailleerde plannen van de kazerne.

- Met dit plan hebben potentiële terroristen zicht op alle in- en uit-gangen van de kazerne, de plaats waar wapens bewaard worden, enzovoort. Gouden informatie voor wie een aanslag wil plegen. De terroristen die begin dit jaar in Verviers gedood werden, wilden onder meer politiekazernes aanvallen.

- Bevoegd: minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA)

Militair hoofdkwartier in Evere (naast NAVO, thuishaven van o.a. militaire inlichtingendienst ADIV)

- Wat: het grondplan van het militair hoofdkwartier.

- Dit is de thuishaven van de militaire inlichtingendienst ADIV en wordt dus verondersteld een geheim gebouw te zijn.

- Vlak ernaast ligt het hoofdkwartier van de NAVO.

- Dat dergelijke cruciale informatie op straat ligt, kan de diplomatieke relaties met de VS op losse schroeven zetten. De Amerikaanse president Barack Obama zal alvast not amused zijn dat de NAVO zo'n makkelijk doelwit blijkt te zijn.

- Bevoegd: de Belgische regering

Het grondplan van het militaire hoofdkwartier in Evere. Om veiligheidsredenen heeft De Morgen de foto wazig gemaakt. Beeld rv

Open asielcentrum in Steenokkerzeel

- Wat: de grondplannen van het asielcentrum.

- De plannen van het observatie- en coördinatiecentrum, waar tientallen niet-begeleide minderjarigen verblijven, staan zomaar online.

- In het huidige klimaat is dit zeer riskant. In Duitsland werden de laatste maanden al meerdere opvangcentra waar asielzoekers verblijven in brand gestoken. Met gedetailleerde plannen van het centrum in Steenokkerzeel zouden mensen met slechte bedoelingen het wel erg makkelijk hebben.

- Bevoegd: minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).

Brussels Justitiepaleis

- Wat: de grondplannen van het Justitiepaleis stonden online.

- Vorige week haalde de Regie der Gebouwen al een 144 bladzijden tellend document over het Justitiepaleis offline nadat De Morgen haar contacteerde. Dat gisteren nog altijd een grondplan online stond, tart alle verbeelding. Mensen die criminele of terroristische activiteiten plannen, komen met deze plannen al een heel eind.

- Bevoegd: minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).

Het Brusselse justitiepaleis. Beeld PHOTO_NEWS

Gevangenis in Begijnenstraat Antwerpen

- Wat: de grondplannen van de gevangenis lagen te grabbel.

- Het gebouw doet grotendeels dienst als arresthuis en beschikt over een vrouwenafdeling en een psychiatrische afdeling.

- Wie nog een rekening te vereffenen heeft met iemand in de gevangenis, zou deze plannen graag in handen krijgen. Grondplannen kunnen voor iemand die uit die gevangenis wil ontsnappen ook bijzonder nuttig zijn.

- Bevoegd: minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA)

Een luchtfoto van de gevangenis in de Begijnenstraat in Antwerpen. Beeld rv

Justitiepaleis Marche-en-Famenne

- Wat: grondplannen van het Justitiepaleis.

- Wie wil inbreken of een aanslag plegen, kan met deze plannen makkelijk aan de slag.

- Bevoegd: minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA)

Gebouw gerechtelijke politie in Hasselt

- Wat: informatie over sloten in het gebouw.

- Wie wil inbreken, kan met deze informatie naar een slotenmaker trekken, identieke sleutels laten maken en zich vervolgens eenvoudig toegang verschaffen tot het politiegebouw.

- Bevoegd: minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).

Het gebouw van de federale gerechtelijke politie in Hasselt. Beeld rv

Pijplijnen van de NAVO

- Wat: de pijpleiding staat in voor de bevoorrading van militaire vliegbasissen en voor bevoorrading van onder meer de burgerluchthavens van Zaventem en Bierset. Door de pijpen wordt kerosine gepompt, een bijzonder explosief goedje.

- Dat de pijplijn een interessant doelwit is voor terroristen, bewijst een actie van de communistische terreurorganisatie CCC in de jaren 80. In 1984 blies de CCC de NAVO-pijpleiding op vijf plaatsen tegelijk op. Ook vandaag moet het voor terroristen klein bier zijn om die pijpleiding op te blazen. Dat zou enerzijds een grote menselijke ramp kunnen betekenen, en anderzijds een enorme blamage voor de NAVO zijn.

- Bevoegd: de NAVO en de Belgische regering

Politiekantoor Groendreef Gent

- Wat: de grondplannen van het politiekantoor.

- Het is een klein politiekantoor, en een aanslag is om die reden niet erg waarschijnlijk. Maar de grondplannen horen uiteraard niet online te staan.

- Bevoegd: minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234