Vrijdag 23/08/2019

Hitte

Overdrijven we over de hitte?

Beeld Joris Casaer

Het stijgende kwik houdt het hele land bezig: van pushberichten over hitterecords tot waarschuwingen om op te passen in de hitte. Zorgen de recordtemperaturen voor een massahysterie of is de grote aandacht terecht?

Heel Europa kreunt onder de hitte, zowat overal worden hitterecords verbroken of staan ze op springen. Berichten over code rood en een mogelijke alarmfase in het hitteplan volgen elkaar in sneltempo op. Dat het stijgende kwik de tongen beroert, blijkt alleen al uit de vele liveblogs over het onderwerp. Om maar te zeggen: praatjes over het weer behoren op dagen als deze niet enkel tot het repertoire van de kassierster die vriendelijk wil zijn.

In het buitenland is het van hetzelfde laken een broek: David Dehenauw, weerman bij VTM, schopte het zelfs tot op Reuters en Al Arabiya Dubai om te berichten over het hitterecord van 39,9 graden in ons land.

Die aandacht voor de hitte ging gepaard met een resem voorzorgsmaatregelen: genoeg drinken, huisdieren uit de zon houden en best geen steak-friet eten. Onderzoekers aan de London School of Economics opperden zelfs dat hittegolven, naar analogie met tropische of winterse stormen, voortaan best een naam zouden krijgen om de bevolking beter te kunnen waarschuwen voor de gevaren ervan.

Is dat niet allemaal een beetje overdreven? Je moet geen kernfysicus zijn om zelf op die maatregelen te komen. “Al die paniekverhalen”, zei de woordvoerster van een Nederlandse senioren­organisatie vorig jaar nadat de overheid maatregelen communiceerde. “Het is toch logisch dat je op zo’n dag geen winterjas aantrekt?” Ook bij ons rollen sommigen met de ogen. “Van ’s ochtends tot ’s avonds ‘code rood’ en angstpsychose over hitte, terwijl honderdduizenden Belgen elk jaar nog warmere oorden opzoeken voor hun vakantie”, zette econoom Geert Noels een storm aan reacties in gang op Twitter.

Code rood? Ideaal weer voor waterspelletjes. Beeld ANP

“Ik vroeg het mij ook af, of we niet overdrijven. Mochten we het er wat minder over hebben, het zou al een pak minder warm zijn”, zegt socioloog Ignace Glorieux (VUB). “Meer in het algemeen merk je dat we evolueren in de richting van een cultuur die elk risico probeert in te dekken, bijna zoals in de Verenigde Staten, waar elke natte vloer een bordje krijgt met de boodschap dat de vloer nat is.”

Levens redden

Het klopt inderdaad dat de aandacht voor weer-fenomenen de laatste jaren exponentieel toenam. “Ik ben in 2003 begonnen als weerman op VTM. Toen kreeg ik in een week tijd misschien drie journalisten aan de lijn”, zegt Dehenauw, hoofd van de weervoorspellers van het KMI. “Nu gebeurt dat dagelijks en op dagen als gisteren kan ik zelfs tot veertig of vijftig telefoons krijgen.” Al wijst hij ook op de invloed van de komkommertijd. “Geef toe, anders zouden wij nu niet aan het bellen zijn.”

Ook voor de hitte geldt die toegenomen aandacht. De hittegolf die in 2003 Europa teisterde, eiste zo’n 70.000 doden. In ons land sterven ongeveer 1.200 mensen, vooral in Frankrijk eist de canicule duizenden hittedoden. Om dat in de toekomst te voorkomen, riep de Europese Commissie alle landen op een hitteplan op te stellen, met de bijbehorende codes geel-oranje-rood.

“Dat was toen allemaal nog vrij nieuw”, zegt Jan Eyckmans, woordvoerder van de FOD Volksgezondheid. “Maar intussen merk je dat de hitte is beginnen leven op het terrein: elke instelling heeft nu zo’n plan liggen.” Volgens hem is dat een goede zaak. “In tegenstelling tot vroeger hebben we nu weinig tot geen dramatische hittedoden te betreuren. Die dingen werken dus.” Meer zelfs, volgens berekeningen van de Volkskrant zouden oudere mensen, een van de risicogroepen tijdens een hittegolf, misschien wel veiliger zitten in een hittegolf dan onder normale temperaturen, net door die grote aandacht.

“Ergens kan ik het wel snappen dat sommige mensen denken: ‘Zijn ze daar weer met hun codes?’”, zegt Dehenauw. “Anderzijds is die weerkundige bescherming van de bevolking wel de bestaansrede van het KMI. Als noodweer niet tijdig gecommuniceerd wordt, dan is de kans op schade en eventueel slachtoffers nog groter.”  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden