Zondag 21/07/2019

'Over mijn lijk!'

Een crematorium. Een plan voor een 23 meter hoge toren op het marktplein. Een bedrijventerrein. Ziedaar, de thema's achter de grote ideologische tegenstellingen die Aalst een week lang onbestuurbaar maakten. 'Ik zeg u, tegen Nieuwjaar is Aalst opnieuw onbestuurbaar.'

door Douglas De Coninck / foto's filip claus

Grote Markt. Donderdagmiddag.

Geflankeerd door schepenen van Markten Polleke Stockman (CD&V) en Ruimtelijke Ordening Bart Van Lysebeth (CD&V) beent burgemeester Ilse Uyttersprot (CD&V) richting dienstwagen. Ze moet naar Gent voor de ultieme vergadering met gouverneur André Denys.

Gelegenheden als deze krijg je als verslaggever niet vaak. We zetten de sprint in.

Mevrouw de burgemeester! Is er al een akkoord over het dossier van de Hopmarkt?

De burgemeester: "Wij hebben in het college afgesproken om voorlopig niet naar buiten uit toe te communiceren."

Kloppen de geruchten dat de toren er niet komt?

"Geen commentaar."

Schepen Stockman: "Ik kan u wel zeggen dat er een akkoord is. Nee, de toren komt er niet."

Schepen Van Lysebeth: "Zoals u weet, heb ik een heel andere visie op die zaak."

Later die dag komt het verheugende bericht. De crisis in het schepencollege is bezworen. In een mededeling zegt gouverneur Denys: "De lijsttrekkers hebben op kritieke momenten leiderschap en verantwoordelijkheidszin aan de dag gelegd en bewezen dat het algemeen belang primeert." Er is, staat er nog, "eensgezindheid bereikt over de strategische dossiers".

De generaties na ons zullen zich afvragen hoe het kon dat de koning 83 dagen lang André Denys over het hoofd bleef zien.

De politieke crisis in Aalst draait rond vijf grote dossiers en bereikte maandag haar kookpunt toen burgemeester Uyttersprot na een urenlange discussie over één daarvan gewoon wegliep uit het schepencollege. Op 30 mei had de gemeenteraad met een wisselmeerderheid (Open Vld, sp.a en oppositiepartij Blauw) tegen de CD&V in beslist dat het crematorium er komt achter het kerkhof, vlak bij de residentiële wijk Hoezekouter.

Het crematorium, dat is een gewichtige zaak. De Hoezekouter is een residentiële wijk en het actiecomité Red de Hoezekouter schermt met studies waaruit blijkt dat rook van verbrande lijken nog dodelijker is dan die van sigaretten. De voorzitter van het comité was, tot voor kort, Jan De Mey. Als indiener van een klacht bij de Raad van State verwierf hij zoveel populariteit dat hij op 8 oktober 2006 van op plaats 39 verkozen werd als gemeenteraadslid voor CD&V. "Jan De Mey is de cactus in de broek van de CD&V", zegt André-Emile Bogaert. Als ex-schepen en ex-parlementslid voor Spirit is hij een vooraanstaand Aalst-watcher. Woensdag werd zijn naam nog genoemd als mogelijke regeringscommissaris die Denys naar Aalst dreigde te sturen.

André-Emile Bogaert: "Het crematorium is een dossier waarmee we eind de jaren tachtig al bezig waren. De toenmalige socialistische schepen Roger D'Hondt zou directeur worden. D'Hondt is al lang met pensioen. Al die jaren is men blijven ruziën."

Er gebeurde op 8 oktober 2006 in Aalst weinig verrassends. Anny De Maght, VLD-burgemeester, was uit de partij gezet en stapte uit de politiek. Dochter Martine kwam met de scheurlijst Blauw, dus kreeg de VLD geheel volgens verwachting klappen. "Iedereen wist vooraf dat het een tripartite zou worden, met de CD&V erbij", zegt Bogaert. "Dat was de enige mathematische mogelijkheid. Dan denk je: die mensen zullen voor de verkiezingen toch eens met elkaar klappen? Niks van. Over dat crematorium, waarover CD&V het zo grondig oneens was met de anderen, stond geen letter in het bestuursakkoord. Men heeft postjes verdeeld en verder niks."

"Lokale politiek is simpel. De één zegt: het crematorium is voor ons een breekpunt. De ander: voor ons is het industriepark een breekpunt. Dan kun je twee dingen doen. Beide dossiers in de frigo stoppen, zoals Anny De Maght meestal deed. Of onderhandelen: 'gij uw crematorium, gij uw industriepark'. Binnen het college werd alleen nog 'Over my dead body!' geroepen."

Burgemeester Uyttersprot ging in staking. Ze weigerde het besluit van de gemeenteraad over het crematorium uit te voeren en haalde donderdag haar slag thuis. In het Denysakkoord staat dat "de partijen zich ertoe verbinden dat het crematorium er komt op het grondgebied van Aalst, maar op een andere locatie". Locatie, zo staat er, waarover "een akkoord dient te worden bereikt voor 31/12/2007".

Bogaert (opgewonden): "Er is in feite helemaal niks opgelost. Dit is een politieke tijdbom! Al vijftien jaar zijn ze aan het zoeken naar een andere locatie, er zijn talloze studies verricht. Zonder resultaat. Nu zouden ze op vier maanden opeens een andere locatie vinden? Ik zeg u, tegen Nieuwjaar is Aalst opnieuw onbestuurbaar."

De Hopmarkt, pal in het oude stadscentrum, had een jaar of tien geleden al getransformeerd moeten zijn tot schoon Vlaams plein. Met een ondergrondse parkeerruimte, fonkelende straatstenen, functioneel groen en stijlvolle verlichting. Het grote obstakel is, tot vandaag, de toren. Volgens Anny De Maght kon de beoogde grandeur nooit worden gerealiseerd zonder een 23 meter hoge toren.

De werken zouden worden gefinancierd via pps, publiek-private samenwerking. En die toren, zei De Maght, dat was niet alleen een visuele noodzaak, maar ook een eis van kandidaat-investeerders. Dan denk je: parkeerbedrijf. Bedrijf graaft put, bouwt garages en dekt af met een fraai nieuw plein. Nergens ter wereld noemen parkeerbedrijven ooit een 23 meter hoge toren als te nemen of te laten. De situatie in Aalst is dan ook een beetje anders.

Het verschil heet Willy Michiels, de volksjongen die multimiljonair werd met bingomachines in cafés. Hij was jarenlang burgemeester voor de VLD in Haaltert, tot een verblijf in de gevangenis vanwege beschuldigingen over corruptie hem een banvloek opleverden van Guy Verhofstadt. Michiels, in Aalst consequent den chipper genoemd, bezit aan de Hopmarkt een immens gebouw met een ondergrondse parkeergarage die deel zou gaan uitmaken van de nieuwe.

Bogaert: "Inmiddels is dat plein al tien jaar aan het verkommeren. Als het regent, zak je weg in modder en bandensporen. Men heeft er een laag kiezelsteen overheen gegooid en nu lijkt het wel oorlogsgebied."

In het akkoord van donderdag staat: "Het torengebouw was een compromisgebouw." Was. Verleden tijd. Dat lijkt ergens te wijzen op een concensus: geen toren.

Bogaert: "Het is afwachten of de voorstanders van de toren de tekst ook zo interpreteren. Meer dan het woordje was zie ik niet staan."

Het is van een afstand bekeken niet geheel duidelijk welke de grote ideologische principes waren die maakten dat VLD en sp.a voor en CD&V tegen waren, maar ook in het dossier van 'de ontsluiting van de Tragelweg' werd kort voor de zomer gestemd bij wisselmeerderheid.

Bogaert: "De één stemde tegen omdat de ander voor was, en vice versa. Waarover gaat het? Een nieuwe weg en de bouw van een evenementenhal. Tot die stemming had eigenlijk niemand een uitgesproken mening pro of contra."

Het Denysakkoord bepaalt dat de Tragelweg er komt. Burgemeester Uyttersprot beloofde niet meer weg te lopen uit het schepencollege.

Er is de vzw Red de Hoezekouter, maar ook de vzw Red de Erpe- en Siesegemkouter. Maatschappelijk doel: strijden tegen een al van begin de jaren zeventig daterend plan voor een bedrijventerrein in een natuurgebied in Nieuwerkerken.

Wijlen Aimé Desimpel, West-Vlaams baksteenmagnaat en VLD-politicus, wist hier ooit gronden te verwerven door met lokale landbouwers koopopties af te sluiten. "Ook Willy Michiels, de bingokoning, sloot koopopties af", zegt Marcel De Sloover van het actiecomité. "Pure speculatie. Eenmaal omgetoverd in kmo-zone zullen die gronden een fortuin waard zijn."

Bogaert: "Dit moet de nieuwe economische groeipool worden van Groot-Aalst. Er is onder meer sprake van een bioscoopcomplex."

Wat zegt het akkoord van donderdag over de Siesegemkouter? "De procedure tot onteigening wordt opgestart." Vreemd, vindt De Sloover: "Voor de verkiezingen kregen we de uitgesproken steun van CD&V. Het was een van hun programmapunten: geen bedrijventerrein op de Siesegemkouter."

Anders dan beloofd, bleef burgemeester Uyttersprot gisteren net zo onbereikbaar als ze de hele week al was. CD&V-raadslid Yves De Graeve, inwoner van Nieuwerkerken, neemt wel de telefoon op. Net lang genoeg voor "geen commentaar". De enige bij CD&V die voor ons, leken in de Aalsterse politieke wereld, toelichting wil verschaffen, is fractieleider Eddy Couckuyt. Hij legt uit: "De ontwikkeling van deze zone zal worden gekoppeld aan een aantal kwalitatieve voorwaarden waarbij de stedelijke overheid gemeentelijke instrumenten kan aanwenden om tot een verfijning te komen van een gebeurlijk inrichtingsplan."

Nu maar hopen dat die wervende boodschap het 'm ook doet bij de achterban.

De Sloover: "Volgens wat ik hoor, wordt er achter de schermen gewerkt aan een compromis dat eventueel zou kunnen inhouden dat het crematorium wordt ingeplant op de Siesegemkouter."

"Dat van Pristina is beter onderhouden dan dat van Aalst", sakkert Bogaert. "Het is een ramp, een stad als Aalst onwaardig! In 1989 al zijn akkoorden gesloten met De Lijn, de NMBS en bedrijven. Er zijn tientallen studies uitgevoerd, maquettes gemaakt. Miljoenen franken zijn uitgegeven aan ingenieursbureaus, die ons de ene studie na de andere hebben bezorgd."

In het donderdagakkoord staat: "De ontwikkeling van de stationsomgeving, waarvoor afspraken waren met NMBS, privé-investeerders en het Vlaams Gewest, zal doorgaan."

Bogaert: "Dat zeiden ze in 1989 ook al. Er ging een ondertunneling komen, een nieuw plein. Enfin, er komt uiteindelijk helemaal niks. Voor al die grote projecten moeten subsidiedossiers worden opgesteld, moeten er in Brussel contacten worden aangesproken. Dat heeft natuurlijk alleen zin als er lokaal eensgezindheid is. In Brussel lachen ze met ons. Jaar na jaar gaan andere gemeenten met de centen lopen. Aalst is de vijfde grootste stad van Vlaanderen, maar we boeren op alle fronten achteruit. Carnaval ja, dat is Aalst. Het is het enige waar men ons nog mee associeert."

Iedereen wist vooraf dat het een tripartite zou worden. Dat was de enige mathematische mogelijkheid. Dan denk je: die mensen zullen voor de verkiezingen toch eens met elkaar 'klappen'? Niks van

n André-Emile Bogaert, Aalst-watcher: 'In Brussel lachen ze met ons. Jaar na jaar gaan andere gemeenten met de centen lopen.'n Het station, sinds 1989 al boven aan de lijst van prioritaire projecten. Na lang onderhandelen werd deze week een politiek akkoord bereikt: er gebeurt voorlopig niets mee.n Burgemeester Ilse Uyttersprot, op weg naar een nieuwe crisisvergadering: 'Geen commentaar.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden