Maandag 29/11/2021

Outsider Dewulf wint Libris

Nadat Tom Lanoye de Gouden Uil zag ontglippen aan Cees Nooteboom, leek er geen twijfel meer mogelijk. Met zijn overweldigende moederhommage Sprakeloos zou hij ongetwijfeld zijn zoete revanche krijgen bij de Libris Literatuurprijs. Maar de jury koos niet voor het flamboyante taalvuurwerk van Lanoye, maar voor intimisme. Bernard Dewulf, de outsider onder de vier Vlaamse genomineerden, streek gisteravond in Amsterdam de 50.000 euro op voor zijn miniaturenbundel Kleine dagen.

Bernard Dewulf tweede Vlaamse laureaat op rij van grootste Nederlandse literatuurprijs

De jury, onder leiding van de topman voor verf- en chemiebedrijf Akzo Nobel Hans Wijers, prees in het Amstel Hotel Kleine dagen (Atlas) als ‘een stilistisch kroonjuweel’. Dewulf, die in de bundel het va-et-vient van zijn opgroeiende kinderen vastlegt, reageerde verbaasd en dankte ‘zijn gezin, omdat het me vooral op zondag liet schrijven’. De bekroning van Dewulf betekent dat de Libris Literatuurprijs, na Verhulst in 2009, voor het tweede jaar op rij naar een Vlaming gaat.

Wie de erelijst van de Libris Literatuurprijs van de voorbije jaren doorneemt, zal er niet naast kunnen kijken. Nederlandse best gehonoreerde literaire onderscheiding houdt niet van evidenties en zet de literatuurwatchers regelmatig op het verkeerde been. Want met winnaars als D. Hooijer (2008), K. Schippers (2006), Willem Jan Otten (2005) of Robert Anker (2002) kregen de favorieten al meermaals het nakijken. Heeft dat grillige patroon te maken met de elk jaar compleet wisselende jury? Dat is verre van denkbeeldig.

Maar in ieder geval zorgt deze jury (met als enige Vlaming Joris Gerits) met haar keuze van dit jaar ongetwijfeld weer voor flinke consternatie. Met Bernard Dewulf en zijn bundel Kleine dagen is immers resoluut geopteerd voor een bundel die vooraf nergens als favoriet stond aangemerkt op de zeskoppige shortlist. Daarop prijkten vier Vlaamse auteurs (Walter van den Broeck, Peter Terrin, Tom Lanoye en Dewulf) en twee schrijfsters Marie Kessels (met Ruw) en Mensje van Keulen (Een goed verhaal). Het waren vooral Tom Lanoye en Peter Terrin met zijn beklemmende roman De bewaker die in de prognoses overal de grootste kansen werd toegedicht. En nadat Lanoye de Gouden Uil verrassend misliep en Cees Nooteboom de eer kreeg, gingen velen er blind van uit dat dit nu wel rechtgezet zou worden.

Weinigen gaven Bernard Dewulf een centje kans. Maar kijk, de jury liet haar oog vallen op de volstrekte outsider, de ingetogen scribent en dichter, met zijn scherpe oog voor wat tussen de plooien valt. Kleine dagen wordt geprezen als “een stilistisch kroonjuweel”, aldus juryvoorzitter Hans Wijers tijdens de uitreiking in het Amstel Hotel in Amsterdam. “De schoonheid van deze notities zit hem in de stijl, in de precisie en elegantie van de verwoording.” Dewulf sloeg verbouwereerd de handen voor de mond toen hij het nieuws hoorde. Hij bedankte zijn uitgever Atlas “die dit boek ongelooflijk heeft gesteund”, en zijn gezin, “dat me in alle rust liet schrijven, vooral op zondag.”

Kleine dagen is een bundeling autobiografische columns, waarvan er talloze in deze krant verschenen. “Je moet het maar durven. Schrijven over het aller-, allergewoonste, dat tegelijkertijd het meest dierbare is: je eigen kinderen”, zo luidt het in het het juryrapport. “Het is wonderlijk en fascinerend, als je rust neemt om het groeiproces van kinderen scherp en met liefde te observeren.” Dewulf legt in voorzichtige, tedere miniaturen “hun kleine schommelingen vast”, “de schokjes in hun ontwikkeling”.

NRC-Handelsblad was het vrijdag nog opgevallen dat deze jury (met naast Joris Gerits, en verder filosofe Joke J. Hermsen, schrijfster en critica Susan Smit en Volkskrant-critica Aleid Truijens) sterk geporteerd was voor de ingetogenheid en de exuberantie niet echt in het hart droeg. “Maar”, schreef criticus Arjen Fortuin over Dewulf, “het is een taal die doorgaat voor poëtisch, en door de Librisjury ook als dusdanig zal beoordeeld zijn, maar waar ik niet meer kan in zien dan aanstelleritis.” In Nederland waren de meningen dus al bij voorbaat verdeeld over Dewulf. Hoe dan ook: toen Dimitri Verhulst vorig jaar de Libris kreeg, zag menigeen er een signaal in dat de Vlaamse literatuur in Nederland volkomen naar waarde werd geschat, zeker toen in najaar 2009 Erwin Mortier met Godenslaap nog de AKO Literatuurprijs inpalmde. De bekroning van Dewulf breit daar ongetwijfeld een staart aan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234