Zaterdag 10/04/2021

Oudste wijn ter wereld lag 8.000 jaar in kelder

undefined

In de streek waar ooit de eerste 'dronkenlap' gesignaleerd is, hebben wetenschappers nu ook de oudste wijn ter wereld ontdekt. Het gaat om een wel zeer goed gerijpte rode kwaliteitswijn die 8.000 jaar geleden in Georgië door mensen uit het steentijdperk gemaakt werd. 's Werelds eerste bekende dronkaard, de patriarch Noah, zo wordt in de bijbel vermeld, zou ook van die streek geweest zijn. De nieuwe ontdekkingen in de voormalige sovjetrepubliek tonen aan dat de lokale bevolking het rode vocht in een soort flessen bewaarde om het te doen rijpen. Er werden geen vloeibare resten van die wijn gevonden maar wel opgedroogde. Die zaten aan de binnenkant van keramieken vazen. Uit biochemische tests bleek dat het wel degelijk om rode wijn gaat. Daarmee wordt de geschiedenis van de wijn meteen honderden jaren ouder.

De tests tonen aan dat mensen in het steentijdperk al iets wisten van wijnbouw. Bij druivensap deden ze een soort voorhistorische, bacteriewerende bewaarmiddelen zodat de wijn na de fermentatie nog lang goed bleef. Het 'bewaarmiddel' was gemaakt van boomhars, waarin stoffen zitten die bacteriën doden. Dat zegt de Amerikaanse wetenschapper Patrick McGovern van de Universiteit van Pennsylvania, die het onderzoek leidde. Verder onderzoek moet uitwijzen om welke boomhars het precies ging. Volgens McGovern gaat het om hars van de pijnboom of van de terpentijnboom, waardoor de wijn tientallen jaren gerijpt zou kunnen hebben.

De uitvinding en de verspreiding van potten bakken in de streek van het Midden-Oosten en de Kaukasus in het zevende millennium vóór Christus heeft ook een cruciale rol gespeeld in de productie van de eerste kwaliteitswijnen. In kruiken en potten van keramiek kan wijn veel beter bewaard worden dan in kruiken van plaaster of in lederen zakken. Plaaster was te poreus en in zakken van dierenhuid kon wijn niet echt lang worden bewaard.

McGoverns onderzoek van keramiek uit het zesde en vijfde millennium vóór Christus legt ook het culturele en wellicht religieuze belang van die vroege productie van kwaliteitswijn bloot. Op de vele potjes en kruikjes die hij bestuurde, ontdekte McGovern een reeks kleine gestileerde reliëfbeeldjes van mensen uit het stenen tijdperk die een feestje bouwen ter ere van de wijnrank. Mogelijk gaat het zelfs om een echte eredienst voor de wijnrank. In de Oudheid tekent zich een lange traditie af van verering voor de wijnrank. De bekendste voorbeelden zijn de wijncultussen waarin de Griekse god Dionysos en zijn Romeinse tegenhanger Bacchus een centrale rol spelen. McGovern vermoedt dan ook dat hij wel eens de prehistorische oorsprong heeft ontdekt van wat later uitgroeide tot die verschillende wijncultussen.

Ongeveer 8.000 jaar geleden was de archeologische site in Shulaveri in Georgië, waar de oudste wijnkruik nu werd gevonden, een dun bevolkt dorpje dat op de top van een heuvel lag. Uit de archeologische opgravingen blijkt dat in veel van de opeengepakte huisjes wijnkruiken lagen. De onderzoekers concluderen daaruit dat de bevolking hield van goed gerijpte kwaliteitswijn.

Opvallend is dat het dorpje vlak bij de streek ligt waar de eerste 'dronkaard' ooit gesignaleerd werd. De bijbelse figuur Noah, zou er na de zondvloed meteen een wijngaard geplant hebben. Wat de vondsten in Shulevari echter vooral uniek maakt zijn de afbeeldingen die wijzen op een religieuze verafgoding voor wijn. Wellicht niet toevallig wordt het christelijke kruis vaak afgebeeld met ineengedraaide wijnranken errond.

De wijn werd ontdekt niet ver van de plek waar de bijbelse Noah zijn wijngaard zou hebben geplant

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234