Donderdag 24/06/2021

‘Ouderwetse’ tv is nieuwste hit

Tien hoogbejaarde huisartsen die vertellen over hun leven en werk. Een goed idee is in één zin uit te leggen, maar als je de vorige zin leest, krijg je niet meteen de indruk dat er een succesvol tv-programma in zit. En toch. Elke zaterdag lokt Meneer doktoor zo’n 400.000 kijkers naar Canvas. Een kijkcijferhit noemen ze dat onder meerwaardezoekers. Ook de critici sloten het programma in de armen. “Een magistraal geborsteld meesterwerkje”, wist onze TV Jules. “Een van de mooiste televisieprogramma's van 2009: orale geschiedenis, ernstig dus, en toch aldoor vermakelijk”, schreef Dwarskijker Rudy Vandendaele in Humo. Op de socialenetwerksite Facebook richtte iemand zelfs een groep op ter ere van dokter Buytaert, een van de getuigen.Het bewijst dat naar ‘Meneer doktoor’ niet alleen oude mensen met een zwak voor nostalgische tv kijken, maar dat ook jongere generaties het programma hebben ontdekt. Het is duidelijk: de old school-televisie is terug en we love it.

Snaar geraakt

Documentairemaker Peter Vandekerckhove baseerde Meneer doktoor op zijn gelijknamige boek uit 2006. Al van bij het begin was het voor hem duidelijk dat er ook een tv-reeks in zat. En toen hij dat tussen pot en pint ook zo zei aan Olivier Goris en Michel Vanhove van Woestijnvis, ging de bal aan het rollen. Het productiehuis koppelde Vandekerckhove aan Arnout Hauben en Mik Cops, die eerder de prachtige documentaire Geel maakten.“Toen we Peters boek lazen wisten we meteen dat Meneer doktoor mooie televisie kon opleveren”, vertelt Goris. “Je hoorde die oude mannen zo hun verhaal vertellen. En toen we de eerste montages zagen, wisten we dat de hertaling naar tv geslaagd was. Het programma raakte een snaar, dat was duidelijk. Niet dat we verwacht hadden dat de serie zoveel kijkers zou opleveren, maar we hadden het wel stiekem gehoopt.”De plaats in het programmaschema die Meneer doktoor toebedeeld kreeg, zaterdagavond om 20.40 uur, speelde alvast in het voordeel van de serie. “Op zaterdagavond trekt Canvas een klassiek publiek dat ouder is dan gemiddeld”, legt Canvasnetmanager Jan Stevens uit. “Mensen die op zoek zijn naar informatie en meerwaarde. Het ideale publiek voor Meneer doktoor, kortom. In die zin hebben de goede kijkcijfers ons niet verbaasd. Wat ons wel heeft verbaasd is het feit dat de reeks ook jonge mensen zo sterk aanspreekt.”Blijft de grote vraag: waarom? Waarom slaagt een programma dat resoluut ingaat tegen alle heersende tv-wetten (snelheid, spektakel, niet te veel diepgang, om er maar een paar te noemen) waar zoveel andere falen? “Het is de mix van drama en humor die het ‘m doet”, denkt Arnout Hauben. “Bovendien is er een soort melancholie naar een verloren tijd ingeslopen. Meneer doktoor kan op veel verschillende manieren bekeken worden en spreekt net daarom zo’n breed publiek aan. Sommigen houden ervan terug te keren naar de tijd van toen, anderen worden aangesproken door de krachtige manier waarop de dokters hun verhaal doen.” “De afwisseling van de strakke, minimalistische interviews met de beelden van de dokters nu is ook knap”, vindt Olivier Goris. “Wanneer ze vertellen, zijn het krachtige, waardige figuren, maar als je ze ziet in hun dagelijks leven, merk je dat de tijd ook hen heeft ingehaald. Het contrast tussen hun sterkte en hun broosheid is mooi in beeld gebracht.” “Ik wilde terug naar de basis gaan van het tv maken”, vertelt Peter Vandekerckhove. “Niks in de handen, niks in de mouwen. Uitgaan van het geloof in de pure kracht van het verhaal. Op papier was het een gigantisch risico. Had ik het aan een grote zender als Eén verkocht willen krijgen, wat had ik de marketeers daar moeten zeggen? Het gaat heel traag en er gebeurt eigenlijk niks. O ja, en het langste verhaal duurt negen minuten. Ze waren van hun stoel gevallen. Negen minuten! Voor marketeers is een verhaal van negen seconden al lang.” Luidt het succes van Meneer doktoor dan de comeback van de ‘ouderwetse’ tv in? “Die is al langer aan de gang”, meent Jan Stevens van Canvas. “Denk maar aan programma’s als Belpop en Belga Sport. Er is een tijd geweest dat krampachtig op zoek werd gegaan naar nieuwe formats en tv-makers allerlei vormelijke turnoefeningen deden, maar de realiteit is dat de basis van goede tv een goed verhaal is. Het is de kracht van Woestijnvis dat ze dat nooit vergeten zijn. Als er al een lijn te trekken valt in hun programma’s, dan is het wel dat de inhoud primeert op de vorm.” En net daar zat televisiekijkend Vlaanderen op te wachten, denkt Vandekerckhove. “De Vlaamse tv-kijker snakt naar inhoud. Hij of zij wil iets bijleren, wil kijken naar programma’s die ergens over gaan. Daarnaast is er ook een grote hang naar authenticiteit. En het moge duidelijk zijn dat reality-tv aan die behoefte niet kan voldoen.”

Herhaling op Eén?

De inhoud van Meneer doktoor is niet zomaar voor één gat te vangen. Enerzijds gaat het om leuke, sappige anekdotes uit La Flandre profonde van de jaren veertig, vijftig en zestig, maar anderzijds schetsen die ook een genuanceerd beeld van het Vlaanderen uit die tijd. Enerzijds gaat het over oude dokters en hun werk, maar anderzijds ook over de grote thema’s des levens: religie, seksualiteit, gevoelens. “Het gaat van heel concreet naar heel universeel en weer terug”, zegt Olivier Goris. “Het vertelt dat ene verhaal van die ene dokter, maar tegelijk ook iets over de geschiedenis van Vlaanderen van de afgelopen decennia.” Rest de vraag: wanneer komt die herhaling op Eén er? Vandekerckhove: “Ik ben ervan overtuigd dat Meneer doktoor even goed had gewerkt op Eén, maar ik heb er nooit wakker van gelegen. Anderzijds: wat niet is, kan nog komen. Tegenwoordig zie je dat Eén op zondagavond met veel succes Canvasprogramma’s heruitzendt. Wie weet gebeurt dat ook met Meneer doktoor.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234