Vrijdag 02/12/2022

ReportageOnderwijs

Ouders vinden geen plek voor hun dochter en richten zelf school op in leegstaande kerk: ‘Het heeft geen zin om te wachten of te vloeken op de politiek’

‘We zijn volzet.’ Voor zo’n 700 kinderen uit Antwerpen is er vanaf september geen plaats in een school van het buitengewoon onderwijs. Voor heel Vlaanderen gaat het over meer dan duizend kinderen. Als eerste in Vlaanderen richten Tamara en Sven dan maar zelf een school op voor hun veertienjarige dochter. Locatie: een leegstaande kerk in Boom.

Evi De Witte

“En hier komt dan ons schooltje voor dertig kinderen met een beperking.” Tamara Nolens (48) en Sven Van de Velde (49) glunderen zichtbaar naast het kerkje van Boom. De kerk, vlakbij het recreatiedomein van de Schorre, moet nodig opgeknapt worden maar dat kan de vastberadenheid van Tamara en Sven niet drukken.

“We hebben een zoon van 17 en een dochter van 14, Oa”, legt Sven uit. “Oa heeft een zeldzame genetische aandoening waardoor ze functioneert als een kind van 4. Ze heeft 24 op 24 zorg nodig. Ze is klaar met de lagere school. In september mag ze naar het middelbaar. Maar er is nergens plaats voor haar,” vertelt Sven.

“Dit weekend begon Oa hard te huilen”, vult Tamara aan. “Ze vroeg me: ‘Mama, waarom heb ik geen school? Is dat omdat ik pipi in mijn broek doe of omdat ik niet kan lezen? Ben ik niet flink op school?’ Dat doet als mama echt pijn."

Vloeken op de politiek

Tamara en Sven weigeren om zich bij de situatie neer te leggen. Ze beseften twee jaar geleden al dat het moeilijk ging worden om een geschikte school te vinden voor hun tienerdochter. Het plaatstekort binnen het bijzonder onderwijs is een oud zeer waar maar geen oplossing voor lijkt te komen. Daar zijn vele redenen voor. Maar nu het M-decreet op de schop gaat, gaan ook minder kinderen met speciale noden naar het regulier onderwijs. Daardoor is er een schrijnend plaatstekort ontstaan in het buitengewoon onderwijs. Voor komende september zijn dat er in Antwerpen zo’n 700. Antwerpen beschikt als enige over cijfers omdat het een digitaal aanmeldingssysteem heeft, maar in heel Vlaanderen gaat over meer dan duizend kinderen.

“Wij hebben al heel wat tegenslag gehad. Mijn man is blind geworden en de zorgen voor Oa zijn zwaar,” zucht Tamara. “Maar we zijn ondernemers, wij blijven nooit bij de pakken zitten. Het heeft geen zin om te wachten of te vloeken op de politiek.”

Twee jaar geleden startte het koppel daarom een ambitieus project: zelf een kleinschalige school oprichten voor kinderen met een beperking. “Kinderen zoals Oa aarden niet in een grote school”, legt Sven uit. “Ze hebben constant zorgen nodig. Daarom zijn kleine, lokale schooltjes waarbij ze geen uren in de bus moeten zitten, volgens ons de oplossing.”

Ondertussen hebben Tamara en Sven ook al een locatie voor hun schooltje. Ze krijgen het kerkje in Boom voor vijftig jaar in erfpacht om er hun klasjes onder te brengen. Ook bij de Kerkfabriek zijn ze daar blij mee. “Ik ben zeer tevreden dat de kerk een nieuwe bestemming krijgt”, knikt Harry Van Hooydonk van de pastorale eenheid Sint Franciscus. “Het oorspronkelijk verhaal van Jezus verwijst ook naar mensen in nood. Het is niet passend om een gebouw leeg te laten staan, als de nood zo hoog is.”

Na de euforie

Maar met een locatie alleen, heb je nog geen school. Na de eerste euforie, botst het koppel nu op op budgettaire problemen en een traag beleid. “Al twee jaar banen we ons een weg door de onnoemelijk complexe regelgevingen omtrent onderwijs, zorg en de financiering ervan”, geeft Tamara toe. “Zo wordt de personeelskost door de overheid berekend op basis van de kost van het voorbije jaar. Maar wanneer je een nieuwe school wil opstarten, dan moet je dus zelf alles betalen.” “Klopt”, zegt Sven. “We moeten ook de kosten van de infrastructuur voorschieten, maar die middelen laten in Vlaanderen gemiddeld 15 jaar op zich wachten.”

“Er zijn inderdaad veel regels en normen waar een school buitengewoon onderwijs aan moet voldoen”, beaamt Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). “Die lat ligt terecht hoog, maar wij helpen deze ouders wel op verschillende manieren om de lat te halen. Dat gaan we ook doen we voor Tamara en Sven.”

Lieven Bouve, topman van het Katholiek onderwijs, ziet het met lede ogen aan. “Het mag toch niet de bedoeling zijn dat ouders zelf een school moeten opstarten? Dat is helemaal niet evident qua regelgeving en financiering." Volgens Bouve is er maar één oplossing: “Er moeten gewoon scholen bijkomen en de regels moeten soepeler.”

Weyts is zich bewust van het probleem en zegt ook volop te investeren in nieuwe plaatsen. “We voorzien extra middelen én extra mogelijkheden zodat de schoolnetten extra scholen buitengewoon onderwijs kunnen opstarten. Zo zijn er de afgelopen 3 jaar 5000 plaatsen bijgekomen. Op lange termijn investeren we ook nog eens 25 miljoen euro, goed voor zo'n 1.800 plaatsen.”

Maar daarmee zijn Sven en Tamara nog niet geholpen. Het koppel is overtuigd dat hun school er komt. Maar het besef groeit dat september misschien onhaalbaar wordt. De kans dat Oa tegen dan een plaatsje heeft, is klein. “We hebben geen oplossing voor september”, zuchten ze. “Moeten we ons werk opzeggen om voor Oa te zorgen? Ik weet het niet. We hopen op een mirakel.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234