Zaterdag 25/09/2021

GetuigenissenOuders van verschillende etnische achtergrond

Ouders getuigen: ‘We hebben geen invloed op hoe de maatschappij naar onze kinderen kijkt, maar wel op hoe ze naar zichzelf kijken’

Dieter (32) en Lizzy (34) zijn de ouders van Olivia (4) en Idris (1). Beeld Wouter Maeckelberghe
Dieter (32) en Lizzy (34) zijn de ouders van Olivia (4) en Idris (1).Beeld Wouter Maeckelberghe

Dat Buckingham Palace zich blijkbaar zorgen maakte over ‘hoe donker’ de eerstgeborene van Prince Harry en Meghan Markle zou zijn, veroorzaakte een schokgolf bij royaltyminners. Voor ouderkoppels met verschillende etnische achtergronden was het minder verrassend.

‘Pijnlijk te beseffen dat er in dertig jaar nog niets veranderd is’

Dieter (32) en Lizzy (34) zijn de ouders van Olivia (4) en Idris (1)

“Natuurlijk is het in het begin een beetje aftasten. Lizzy komt uit een traditioneel Congolees gezin, Dieter uit een traditioneel Vlaams gezin, die knipperen even met de ogen wanneer je dan met elkaar thuiskomt. Maar onze families hebben altijd hard hun best gedaan om culturele verschillen te overbruggen en toenadering te vinden. Nu we kinderen hebben is dat nog vanzelfsprekender geworden: we voeden hen tweetalig op en koken even vaak pondu als spaghetti.

“Toen we in verwachting waren van ons eerste kindje, waren we wel nieuwsgierig naar hoe ze eruit zou zien. Zou ze lichte ogen hebben of een Afrikaanse neus? Of beide? Maar dat lijkt me iets wat elke ouder doet wanneer ze fantaseren over hun toekomstige kinderen, daar was geen bepaalde voorkeur of raciaal frame aan gekoppeld.

“Het is dan ook des te confronterender om te zien dat, hoe goed je thuis ook je best doet, je je kinderen nooit kan behoeden tegen de vooroordelen die er vandaag nog steeds zijn. Olivia kwam op een dag aan de schoolpoort en zei ‘dat ze niet met de donkere kindjes wilde spelen’. Ergens was er in haar hoofd geslopen dat donker slecht is en licht goed, ook al heeft ze veel niet-witte klasgenootjes.

“Ze zit ook op een leeftijd dat ze het lastig heeft met haar krulletjes. Ze wil lang blond prinsessenhaar. Het is toch even slikken wanneer ze vraagt om haar haar ‘zoals Elsa’ te doen en we haar moeten uitleggen dat het niet gaat. We willen dat ze trots is op zichzelf en moeten haar heel vaak zeggen dat ze wél mooi is, iets dat bijvoorbeeld totaal niet speelt bij haar vijfjarig wit nichtje.

“Dieter was daar mentaal niet op voorbereid, omdat hij daar zelf nooit mee geworsteld heeft en voor Lizzy komt dat net extra hard binnen omdat het zo herkenbaar is. We praten daar vaak over. Het is pijnlijk te beseffen dat er in dertig jaar nog niets veranderd is en dat je kinderen met dezelfde stigma’s, dezelfde druk en hetzelfde kleurdenken geconfronteerd worden. Dat ze het gevoel hebben dat zichzelf zijn niet goed genoeg is. Dat is niet wat je voor ogen hebt wanneer je de wereld voorstelt waarin je je kinderen wil grootbrengen.”

‘De fetisj met bruine baby’s hier in België is heel bizar’

Horejah (35) en Kevin (37) zijn de ouders van Mauro (7) en Norah (4)

null Beeld Wouter Maeckelberghe
Beeld Wouter Maeckelberghe

“‘Mama, papa, waarom ben ik bruin?’ Onze kinderen hebben allebei wel een periode gehad dat het hen opviel dat hun tint anders is dan die van hun klasgenootjes. Wij wonen in een kleine gemeente, Onze-Lieve-Vrouw-Waver, dus het overgrote deel van hun scholen is wit. Dat zijn momenten waarop we wel even naar elkaar kijken: hebben ze dat zelf neutraal opgemerkt of heeft iemand een opmerking gemaakt? En vooral: hoe komt dat binnen?

“We beseffen heel goed dat onze kinderen vanwege hun huidskleur geen streepje voor hebben in de maatschappij. Voorlopig hebben we nog geen zware incidenten gekend, maar je beseft wel dat ze vroeg of laat geconfronteerd kunnen worden met racisme. Als ouder hebben we geen invloed op hoe de maatschappij naar hen kijkt, maar wel op hoe ze naar zichzelf kijken, dus daar zetten we extra op in. Dat is een van de hoekstenen van onze opvoeding: dat Mauro en Norah trots kunnen zijn op wie ze zijn, dat ze zich niet minder voelen dan een ander. Zeker bij Mauro lukt dat al aardig.

“Het is voor ons belangrijk dat onze kinderen opgroeien als bewuste mensen die goed in hun vel zitten en weten hoe de wereld in elkaar zit. Daarom hebben we hen ook al heel vroeg meegenomen naar hun familie in Gambia. Dat ze niet alleen weten dat hun mama in Afrika geboren is, maar ook wat dat betekent, dat ze die cultuur leren kennen en enkele waarden mee naar huis nemen. Ze merken wel dat ze ook daar een andere huidskleur hebben dan de meeste kinderen, die dan weer veel donkerder zijn, maar op zich is er niets mis met dat opmerken, zolang ze daar geen waardeoordeel aan koppelen.

“De fetisj met bruine baby’s hier in België is heel bizar. Zelfs toen we nog maar enkele weken een koppel waren kregen we constant te horen wat voor mooie kindjes we zouden hebben. Het frappante is dat zwarte mensen zoiets nooit zullen zeggen, dat die opmerkingen altijd van witte mensen komen. Toegegeven, wij hébben uiteindelijk prachtige kinderen gekregen, maar hun huidskleur is daar niet allesbepalend in.”

‘Op sommige momenten voel je je machteloos als ouder’

Anja (48) en Timi (44) hebben vijf kinderen tussen de 22 en de 9 jaar oud.

null Beeld Wouter Maeckelberghe
Beeld Wouter Maeckelberghe

“Wij waren niet geschrokken van de opmerking die Buckingham Palace gemaakt zou hebben. Als gemengd koppel moet je sowieso tegen heel wat vooroordelen opboksen. Toen we nog maar net samen waren, vroeg mijn omgeving zich ook af ‘of het niet voor de papieren was’. Over de kinderen hebben ze nooit een opmerking gemaakt. Toch botsen zij ook op discriminatie. We weten dat racisme nog steeds welig tiert, Timi krijgt er al jaren mee te maken, maar we hadden er nooit bij stilgestaan dat onze kinderen nog stééds diezelfde last zouden moeten dragen. Dat doet heel veel pijn, zeker als je de pijn zelf kent. Het idee dat je kind moet voelen wat jij ook gevoeld hebt...

“Toen onze oudste dochter bijvoorbeeld in het tweede leerjaar zat en ze voor een schoolfeest een kring moesten vormen, trokken de kindjes naast haar hun mouw over hun hand om haar toch maar niet te moeten aanraken. Als ouder voel je je machteloos op zo’n momenten. Het is ook zo dubbel, omdat je je kind op het hart drukt dat het goed is zoals het is, maar tegelijk is het wel noodzakelijk dat ze meekrijgen dat ze altijd harder hun best zullen moeten doen.

“Allicht zijn we daarom ook wel strenger zijn voor hen. Het zit soms in de kleine dingen. De kwetsende mopjes en bijnamen waar je ‘gewoon maar mee moet kunnen lachen’. Dat onze kinderen niet bij ons in de buurt naar de kapper kunnen, maar altijd een halfuur moeten rijden voor ze een kapper treffen die met hun Afrikaans haar aan de slag kan. Aan de slag wíl zelfs.

“Onze kinderen hebben half Belgisch en half Nigeriaans bloed, maar in België worden ze nog heel vaak als ‘de ander’ beschouwd, terwijl ze in Nigeria gewoon opgenomen worden. We mogen dan nog zo’n progressief land zijn, de fixatie op huidskleur is hier heel sterk aanwezig. Toen de kinderen nog klein waren, kreeg Anja vaak de vraag ‘of ze gekocht waren’. Geadopteerd dus. Wanneer we elk apart ergens met de kinderen komen, zal men ons ook nooit aan elkaar linken. Alsof we niet hun echte ouders kunnen zijn, omdat hun huidskleur een tint lichter of een tint donkerder is dan de onze. Sommige mensen hebben echt nood aan een basisles biologie. En een dikke cursus respect.”

‘Fijn dat onze dochter altijd iemand zal hebben in wie ze zich herkent’

Dries (35) en Hanne (37) zijn de ouders van Billie-Louise (8 maanden)

null Beeld Wouter Maeckelberghe
Beeld Wouter Maeckelberghe

“Toen onze dochter geboren werd, was dat voor Hanne een extra bijzonder moment. Omdat Hanne geadopteerd is, kon ze toen voor het eerst iemand in de armen sluiten met wie ze een biologische band had. Dat ‘Lou’ bij geboorte dan ook nog eens als twee druppels water op haar leek, deed nog een duit in het zakje: haar trekken zien op het gezicht van iemand anders voelde als thuiskomen.

“Ondertussen heeft ze ook al wat van Dries meegekregen. Haar Aziatische ogen zijn omringd door lange wimpers. Toch blijft het wel fijn dat onze dochter altijd iemand zal hebben waarin ze zich zal kunnen herkennen, al hopen we dat de scholen ondertussen al wat diverser zijn dan in de jaren tachtig.

“Het racisme waarmee mensen van Aziatische origine te maken krijgen is doorgaans minder agressief, al is dat door corona wel bitsiger geworden. Het zijn vooral hele stomme mopjes, veralgemeningen en verdoken vooroordelen. Over straat lopen en begroet worden met ni hao bijvoorbeeld, alsof iedereen met een Aziatisch uiterlijk Chinees spreekt. Of het befaamde ‘flietjes’ in plaats van frietjes. Het gekke is dat Hanne, omdat ze heel haar kindertijd en jeugd omringd is geweest door witte mensen, soms ook vergeet dat ze zelf niet-wit is. Wanneer ze rondloopt op een plek met veel Aziaten, zoals bijvoorbeeld in de Flushing Queens-wijk in New York, dacht ze zelfs even: ‘Oh wow, ik ben de enige witte hier.’

“Wanneer je een kind uit een ander land adopteert gaat er een hele cultuur achter dat kind schuil. Vroeger werd daar nog niet zo op ingezet, en dus heeft Hanne ook nooit haar Zuid-Koreaanse oorsprong uitgeplozen. Wij vinden het wel belangrijk om onze dochter te laten kennismaken met de cultuur van haar mama. Dat ze weet waar een deel van haar roots liggen en dat ze zelf de keuze kan maken of ze de taal wil leren spreken bijvoorbeeld, en wat voor belangrijke rol die cultuur speelt in haar identiteit. We kijken er ook naar uit om die zoektocht samen als gezin te ondernemen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234