Maandag 27/06/2022

Oude vijanden hebben alles te verliezen bij verkiezingen Chiapas

Mexico-stad

IPS

Diego Cevallos

Morgen trekt de bevolking van Chiapas, de armste deelstaat van Mexico, naar de stembus. Na de historische nederlaag van de Partij van de Geïnstitutionaliseerde Revolutie (PRI) bij de presidentsverkiezingen van juli, lijkt de partij die 71 jaar lang de lakens uitdeelde in Mexico nu ook het gouverneurschap in Chiapas te zullen verliezen. Ironisch genoeg brengt dat ook de grootste kwelduivel van de PRI in Chiapas, het Zapatistische Nationale Bevrijdingsleger (EZLN), in een lastig parket.

Volgens de polls heeft Pablo Salazar, kandidaat van een coalitie van linkse, rechtse en centrumpartijen, een ruime voorsprong op Sami David van de PRI. Salazar, die zijn carrière binnen de PRI begon maar de partij verliet, lijkt te profiteren van de politieke aardverschuiving van 2 juli, toen Vicente Fox met zijn conservatieve Partij voor Nationale Actie de PRI uit het zadel lichtte.

De EZLN-rebellen, die zich schuilhouden in de wouden van Chiapas, waar ze omsingeld worden door duizenden regeringssoldaten, hebben nog geen commentaar geleverd op die politieke omwenteling in Mexico. Nochtans was het doorbreken van de PRI-hegemonie altijd een van haar belangrijkste doelstellingen. Fox, die op 1 december wordt ingezworen als president, heeft het EZLN opgeroepen de draad van de in 1996 opgeschorte vredesonderhandelingen weer op te nemen, maar ook daarop heeft het EZLN nog niet geantwoord. Fox heeft zelfs aangekondigd subcomandante Marcos, de leider van het EZLN, te willen ontmoeten.

Volgens analisten dreigen de tot ver in het buitenland bekende rebellengroep en hun charismatische leider politiek geïsoleerd te raken als ze niet ingaan op het voorstel van Fox. Maar vredesonderhandelingen - of ze slagen of mislukken - zouden evengoed het einde kunnen inluiden van het EZLN. Historicus Enrique Krauze vindt dat Marcos rekening moet houden met de politieke klimaatsverandering. Zoals de zaken er nu voorstaan, "moet hij de strijd verleggen naar de arena waar we ons allen in bevinden, die van de democratie".

In 1995 organiseerde het EZLN een informeel referendum over de vraag of de rebellengroep zich moest omvormen tot een politieke beweging. Meer dan een miljoen Mexicanen antwoordden toen ja, maar de plannen werden opgeborgen nadat de vredesonderhandelingen tussen de guerrillagroep en de regering in 1996 werden afgebroken.

Als Salazar morgen wint, wordt hij de eerste niet-PRI-gouverneur van Chiapas. Sinds het EZLN op 1 januari 1994 op het politieke toneel verscheen, kende de deelstaat zes gouverneurs ad interim, allemaal van de PRI. De huidige regering zegt veel te hebben geïnvesteerd in armoedeprogramma's, maar volgens mensenrechtenorganisaties is de sociale situatie in Chiapas nu slechter dan in 1994. Fox heeft aangekondigd in december meteen de militaire aanwezigheid in Chiapas terug te zullen schroeven en de strijd tegen de armoede op te voeren.

Zapatisten dreigen voorbijgestoken te worden door politieke omwenteling

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234