Dinsdag 15/10/2019

Amerikaanse politiek

Oude rotten vs. progressieven: Democraten vechten onderling over beste strategie tegen Trump

Nancy Pelosi, leider van de Democraten in het Huis der Afgevaardigden, wil niet weten van radicale protesten zoals de demonstratie tegen Trumps anti-immigratiebeleid. Daarmee stuit ze op kritiek van linksere partijgenoten. Beeld AFP

De naderende strijd om het Amerikaanse Hooggerechtshof, samen met de partijverkiezingen van aanstaande dinsdag, dreigen de nu al kwetsbare Democratische Partij in duigen te doen vallen. Een interne rebellie én de ruk naar rechts in Washington brengen de partij in woelige wateren, vol conflict en gedwongen herbronning.

Voor de Democraten kan de transformatie van even groot belang zijn als president Donald Trumps machtsgreep bij de Republikeinen en de ijzersterke conservatieve greep op de federale overheid.

“Trumps presidentschap heeft de dynamiek binnen onze partij veranderd”, zegt Dick Durbin uit Illinois, de op een na belangrijkste Democraat in de Senaat. Hij zegt zich geen gelijkaardige interne opstand te kunnen herinneren sinds zijn aantreden in het Congres in 1982.

De traditionele partijleiding kreeg afgelopen week de ene na de andere uppercut te verduren. Zo moet de New Yorker Joseph Crowley, al twintig jaar een vaste waarde in het Huis van Afgevaardigden, zijn plaats afstaan aan Alexandria Ocasio-Cortez, een Latina en nieuwkomer van 28 jaar. Het Congres maakte intussen duidelijk dat het kinderen van migranten zonder papieren geen enkele kans op regularisatie zal geven. En het Hooggerechtshof heeft besluiten geformuleerd die de vakbonden ondermijnen – een steunpilaar van de Democratische Partij – terwijl het tegelijkertijd beperkingen oplegt aan abortusactivisten en Trumps inreisbeperkingen (voor inwoners van bepaalde moslimlanden) in stand houdt.

Hooggerechtshof

Vervolgens kondigde rechter Anthony Kennedy aan met pensioen te gaan. Daarmee biedt hij Trump de kans om een conservatieve meerderheid te cementeren in het Hooggerechtshof.

De liberale ontreddering heeft uiteraard veel te maken met Trumps presidentschap: met verdelende en demagogische taal zette hij vele links stemmende kiezers op een ideologisch oorlogspad. In de midterm-verkiezingen kwamen daardoor vele outsiderfiguren naar voren, die de Democratische leiders dwingen om een ambitieuze liberale agenda te steunen – inclusief gezondheidszorg voor alleenstaande ouders, gratis onderwijs en het opdoeken van het Immigration and Customs Enforcement, dat recent in opspraak kwam door de opsluiting van jonge immigranten.

Deze opstand dient niet alleen om de Democratische partij op ideologisch vlak verder naar links te duwen. Hij is ook het resultaat van een dieperliggende onenigheid over hoever je moet gaan om Trump en zijn agenda te bestrijden.

Vorige week planden Democratische senatoren een voorzichtige strategie voor de op til zijnde strijd om het Hooggerechtshof. In plaats van te eisen dat de Republikeinen pas na de midterms een opvolger voor rechter Johnson aanduiden, zouden ze de focus verleggen naar de dreigende inperkingen van abortusrechten en gezondheidszorg, in een poging om de oppositie te mobiliseren tegen Trumps aanwijzing van een nieuwe opperrechter.

Strijden tegen een conservatieve meerderheid in het Hooggerechtshof? “De vreselijke realiteit is dat we wel wat macht hebben, maar niet de macht om dit tegen te houden”, zegt de Democraat Dick Durbin.

600 vrouwen gearresteerd

Daar denkt een groot deel van de achterban anders over. Afgelopen donderdag werden 600 vrouwen gearresteerd die in suffragettestijl demonstreerden tegen de gedwongen scheiding van immigrantenkinderen en hun ouders. Die radicale, activistische tak wil dat hun senatoren niets minder doen dan zichzelf op de sporen gooien om de nominatie door Trump te blokkeren.

“Ik wil dat de partijleden in het Congres ons volgen en échte weerstand bieden”, vertelde Winnie Wong, co-organisator van de sit-in, aan de pers. “Dit soort verzet kan een blokkade creëren en een snelle benoeming in het Hooggerechtshof tegenwerken.”

Ex-president Barack Obama is er niet happig op om opnieuw een vooraanstaande politieke rol op te eisen. Tegelijk is er geen uitgelezen presidentskandidaat om in 2020 Trump te bestrijden. De Democraten hebben niemand aan het roer die de strategie bepaalt en de interne kloven kan dichten.

De onophoudelijke confrontaties met het Witte Huis en de luide protesten zorgen wel voor veel media-aandacht en discussie, ze zullen niet leiden tot electoraal succes als de partij de woede niet in het gareel kan houden.

Publieke betogingen

“De hamvraag is hoe je de publieke betogingen en marsen kunt vertalen naar electoraal activisme en – vervolgens – overheidsactivisme”, zegt Democratisch senator Sherrod Brown uit Ohio.

Het tumult gaat ook over hoe de Democraten zichzelf kunnen onderscheiden van rechts. Het activistische links – zoals Ocasio-Cortez – is erop gebrand om de Democraten los te weken van hun banden met grote Amerikaanse bedrijven. Ook wordt steeds luider geroepen dat vooraanstaande partijleden hun goedkeuring moeten verlenen – en zelfs deelnemen – aan radicale protesten zoals de demonstratie tegen Trumps anti-immigratiebeleid. Nancy Pelosi, leider van de Democraten in het Huis, werd fel bekritiseerd door de linkervleugel toen ze zulke tactieken veroordeelde.

De onrust ter linkerzijde is te vergelijken met die van de Republikeinen in de eerste twee jaar van Obama’s presidentschap. De Republikeinse Partij werd toen door elkaar geschud door de rechts-radicale Tea Party-beweging. De ruk naar rechts die volgde, bracht de partij uiteindelijk opnieuw aan de macht.

Volgens ex-senator Gary Hart (81) uit Colorado, een oude rot in het politieke vak, stoot de Democratische partij op haar grenzen – “iets wat al veel eerder had kunnen gebeuren”. “Misschien kunnen de druk van de tussentijdse verkiezingen en de strijd om het Hooggerechtshof voor een nieuw momentum zorgen. Er is nood aan een vernieuwing. Onder Clinton en Obama, toen wij als Democraten aan de macht waren, hebben we niet gedaan wat we moesten doen: een manifest voor de 21ste eeuw schrijven.”

Minder optimistisch zijn andere oudere Democraten. Zij maken zich zorgen dat de activistische tak onrealistische verwachtingen koestert over de macht van nieuwverkozen, progressieve beleidsmakers in dit diep verdeelde land. “Ze zeggen tegen nieuwe leden: je hebt gewonnen dankzij ons”, zegt John A. Lawrence, een ex-medewerker van Pelosi. “Maar neen, gewoonlijk win je omdat je de gematigde kiezers meekrijgt die genoeg hebben van de langzittende krokodillen.”

Jonge partijleden

Er zijn ook jonge partijleden die zich slecht voelen bij de Democratische ruk naar links. Cedric Richmond zegt te begrijpen dat Democratische kiezers “bang en boos tegelijk” zijn, maar hij zou zijn partij graag een gematigde positie zien innemen, als tegenwicht tegen de beweging rond senator Bernie Sanders, zowat de grootste smoel van het Democratische linkse front.

Richmond: “Bernie vecht voor zijn principes in de strijd om de Democratische koers, maar niemand doet wat hij doet in naam van de gematigde vleugel of van andere Democraten. Het is een gesprek met één spreker geworden.” 

© The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234