Zondag 17/11/2019

Oude man zkt. migrant (14j) om seksueel uit te buiten

Het worden er steeds meer en ze worden ook steeds jonger: minderjarige migranten, jongensvooral, die in Griekenland geen kant meer op kunnen. Voor oudere mannen een uitgelezen kans op seks in ruil voor enkele euro's. 'Het was mijn eerste keer. Ooit.'

Het eerste contact verloopt volgens een vast stramien. Zodra de oude man op het bankje plaatsneemt, biedt hij een van de jonge jongens een sigaret aan. Dan volgt een hand op zijn knie, een ongemakkelijk aaitje over zijn arm en een kneepje in zijn wang, waarna ze telefoongegevens uitwisselen. De man maakt grapjes, de jongen doet alsof hij lacht. Als hij even later opstaat van het bankje, volgt de jonge jongen een paar tellen later. Samen lopen ze, beschut door de klamme schemer van een zomeravond in Athene, richting het park met de gebruikte condooms tussen de bosjes.

In de Griekse hoofdstad Athene staan de Oost-Europese prostituees aan de rand van de stad en de Afrikaanse vrouwen in de Pattisionstraat. Maar dit Viktoriaplein is, net als het Exarchionplein en het nabijgelegen stadspark Pedion tou Areos, het domein van een ander soort sekswerkers: de minderjarige migranten.

Uit een onderzoek van de Amerikaanse Harvard-universiteit naar kinderprostitutie in Athene bleek eerder dit jaar dat momenteel honderden van hen in de seksindustrie werken. Een 'groeiende epidemie van seksuele uitbuiting en misbruik van kindmigranten in Griekenland', aldus het onderzoek. Vooral jongens uit Pakistan, Afghanistan, Irak en Iran prostitueren zich voor een gemiddeld bedrag van 15 euro. Voor meerdere jongens zou het moeilijk zijn te stoppen omdat er compromitterende foto's circuleren.

"Dit is een noodsituatie die we niet langer kunnen negeren", zegt een van de onderzoekers in het rapport. "We kunnen niet langer met onze duimen blijven draaien terwijl kindmigranten op klaarlichte dag en in het hart van Athene worden gedwongen hun lichaam te verkopen, simpelweg om te overleven."

Mislukkelingen

Een van die jongens is de Afghaanse Arash (niet zijn echte naam). Als hij inderdaad 16 is, zoals hij zelf zegt, ziet hij er jong uit voor zijn leeftijd. Op zijn bovenlip ligt nog lang geen schaduw en na het gesprek krijgt hij in het restaurant - hij bestelt kip en cola - geen genoeg van het wedstrijdje papieren vliegtuigjes gooien.

Arash bezit niet veel meer dan het vermolmde legerpetje op zijn hoofd en de versleten slippers aan zijn voeten. Als hij praat, vermijdt hij oogcontact en tuurt in plaats daarvan naar zijn eigen handen. Misschien komt dat omdat hij een puber is, maar misschien ook wel door de dingen die hij vertelt.

Ruim een jaar geleden, toen Arash nog als kleermaker werkte, besloten zijn ouders hem naar Europa te sturen om geld te verdienen. Na twee maanden kwam hij aan in Griekenland, waar hij later zijn papieren kwijtraakte en op straat terechtkwam. Hij voelt zich mislukt, zegt hij, omdat hij geen baan kan vinden. Al het geld dat hij bij elkaar weet te scharrelen, gebruikt hij om te overleven. Geld sparen om verder te reizen lukt hem niet, laat staan om euro's naar zijn ouders te sturen.

Rare mannen

Een paar weken geleden gebeurde het voor het eerst, zegt hij. "Ik wilde net gaan slapen op een bankje op het plein toen er een man naast mij kwam zitten. Een oude man van ergens in de 60, denk ik. Hij vroeg of ik bier wilde. Ik zei nee, maar even later kwam hij terug met een blikje cola. Toen vroeg hij: 'Waar slaap je vanavond?' Ik zei: 'Hier.' Toen zei hij: 'Kom anders mee naar mijn huis, daar kun je douchen.' Toen we daar aankwamen, zei hij dat hij seks wilde. Ik kreeg 20 euro en als ik weigerde, moest ik weer weg. Ik had helemaal niet aan seks gedacht, juist omdat hij zo oud was. Maar oude mannen zijn veel slimmer dan wij. Ze roken bijvoorbeeld zelf niet, maar hebben wel allemaal sigaretten bij zich. Ik ben daar uiteindelijk twee dagen gebleven. Het was mijn eerste keer. Ooit, zeg maar."

Sindsdien heeft Arash het nog een paar keer zo gedaan. Hij accepteert nooit alcohol, want hij kent verhalen van jongens die na het drinken van een biertje niet meer wisten wat er die avond was gebeurd - ze bleken gedrogeerd. De oude mannen dringen volgens Arash wel vaak aan, omdat ze zeggen dat hij van bier minder snel klaarkomt. "Er lopen veel rare mannen rond", zegt hij. Laatst kwam er een man aanzetten met twintig paar nieuwe sokken. "Hij zei tegen ons dat we ieder een paar kregen als we onze oude sokken inruilden. Die gebruikte hij dan om zich mee af te trekken."

Sinds de grenzen op de Balkan begin vorig jaar sloten, zitten er een kleine zestigduizend migranten vast in Griekenland, onder wie zo'n drieduizend alleenreizende minderjarigen. Dat zijn vrijwel altijd jongens van 14 tot 18 jaar die door familie naar Europa zijn gestuurd om geld te verdienen. Volgens de meest recente cijfers van de Griekse overheid zitten slechts 1.228 van hen in officiële opvangcentra. De rest leeft waarschijnlijk op straat of in leegstaande gebouwen.

Uit een rapport van Human Rights Watch bleek eerder dit jaar al dat minderjarige vluchtelingen soms wekenlang en onder erbarmelijke omstandigheden worden opgesloten in Griekse politiecellen, bij gebrek aan betere opvang. Juridische en psychologische bijstand ontbreekt vrijwel altijd.

Politiek gevoelig

De Griekse overheid zei in een reactie op dat rapport dat er 'gewerkt wordt aan verbeteringen', maar mede vanwege de vele bezuinigingen ligt het onderwerp politiek zeer gevoelig.

Zo is er in Athene slechts één openbaar aanklager beschikbaar gesteld voor de procedures van momenteel meer dan duizend minderjarige asielzoekers die wachten op bijvoorbeeld familiehereniging met hun broers elders in Europa. De procedure die normaal gesproken vier tot zes maanden in beslag zou moeten nemen, duurt daarom gemiddeld langer dan een jaar.

"Het ligt ook aan de opstelling van andere Europese landen", zegt Sissy Levanti, die namens de Griekse hulporganisatie Praksis een paar honderd minderjarigen opvangt in huizen verspreid over Griekenland. Hoewel er duidelijke afspraken zijn gemaakt om alleenreizende kindmigranten op te vangen in andere Europese landen, werden in 2016 slechts 191 van de in totaal 5.174 kindmigranten officieel overgeplaatst.

"Laatst hadden we een jongen die niet naar zijn broer in Noorwegen mocht, omdat Noorwegen, ondanks alle formulieren, niet geloofde dat hij 16 was", zegt Levanti. "Toen hebben we opnieuw de benodigde gebitsanalyses laten uitvoeren, waaruit wederom bleek dat hij bijna 17 jaar oud was, al het papierwerk opnieuw opgestuurd enzovoort. Die jongen zit al anderhalf jaar opgesloten in Athene."

Almaar jonger

Het gevolg volgens Levanti: steeds vaker ziet ze minderjarige vluchtelingen die kampen met stressstoornissen, depressies en het totale verlies van hoop, wat uitmondt in nachtmerries, agressie en zelfmoordpogingen. Van de 290 kinderen die momenteel in de opvangcentra van Praksis verblijven, hebben er 50 psychiatrische hulp nodig.

"Dat zijn ook de jongens die uiteindelijk in de prostitutie belanden. Ze willen geld om weg te gaan, koste wat het kost. Bovendien is het een kwestie van eigenwaarde. Ze vinden dat ze mislukkelingen zijn. Dat ze niets meer waard zijn. Zie het als een soort automutilatie."

Prostitutie met migranten bestaat al langer in Athene, maar het is de laatste jaren inderdaad veel omvangrijker geworden, zegt Tassos Smetopoulos (53) van Steps, een hulporganisatie voor daklozen, verslaafden, sekswerkers en de laatste jaren steeds vaker: jonge migranten. "Als je 's avonds twee uur op straat hangt, zie je ongeveer dertig tot vijftig oudere mannen tegenover grofweg honderd tot honderdvijftig jonge jongens. Dat is veel meer dan vroeger. En wat vooral opvalt: de leeftijden zijn drastisch gedaald. De jongste jongens die ik tegenkom, zijn 14. Ik hoor ook steeds vaker dat er toeristen naar Athene komen speciaal voor de vluchtelingen. Ik bedoel: we zijn nog geen Thailand, maar toch."

De meeste jongens zijn Hazara's, zegt Smetopoulos. "Dat is een volk dat over het algemeen wat losser tegenover homoseksualiteit staat dan bijvoorbeeld Marokkanen. Als zij de klant neuken in plaats van andersom, of als zij zich laten pijpen in plaats van dat zelf te doen, vinden ze dat ze niets homoseksueels doen. En precies dat is wat de oudere klanten vaak willen." De klanten hebben volgens Smetopoulos hun eigen ethiek. "Ze zeggen: 'Wij zijn de enigen die deze groep vluchtelingen financieel helpen, dus we doen iets goeds. Zonder ons zouden ze helemaal geen geld hebben.'"

Handboeien in de bosjes

Vaak gaan ze naar hotels waar de kamers per uur te huur zijn, naar een van de besloten bars waar alleen oudere mannen en jonge jongens worden toegelaten, maar even zo vaak eindigen ze in het stadspark Pedion tou Areos. Dat was tot de crisis een stadspark zoals stadsparken bedoeld zijn, met brede lanen en statige fonteinen, maar inmiddels is het een donker en vervallen thuis geworden van rondscharrelende pedofielen en junkies die aan de binnenkanten van hun ellebogen krabben.

Wie bepaalde bosjes binnenloopt, hoort onder zijn voeten de lege condoomverpakkingen knisperen. Twee maanden geleden trof Smetopoulos in een van de bosjes een constructie aan die met een serie riemen en handboeien een provisorische seksschommel vormde. Na klachten van buurtgenoten rijdt er sinds een paar weken één beveiligingsauto door het 27 hectare grote stadspark. Maar omdat de lantaarnpalen vanwege bezuinigingen gedoofd zijn, is hun werk nagenoeg zinloos. Sinds 6 juli wordt de prostitutie door minderjarigen officieel onderzocht door justitie, maar niemand weet hoelang dat onderzoek zal duren.

"En zelfs als ze concluderen dat het gebeurt, wat dan?", zegt Smetopoulos. "Eergisteren stonden toevallig vijf agenten op het Viktoriaplein, maar nog steeds zag je overal oude mannen sigaretten uitdelen aan jongeren. Ze kunnen niets doen. Ja, als ze een oude man een jong jongetje zien misbruiken, dan kunnen ze wat doen. Maar daarvoor zijn hele teams nodig. Nu ontbreekt zelfs het geld om alle politiewagens vol te tanken. Als je dit wilt oplossen, zullen ook de andere Europese landen hun verantwoordelijkheid moeten nemen.

Voor de jonge Arash betekent dat Zweden - daar wil hij heen. Niet vanwege de kansen op een job of het sociale stelsel, maar omdat het daar in de winter de sneeuwballengevechten kan houden die hij zo mist uit Kaboel. Als hij daarover praat, moet hij lachen. Gaat het over de oude mannen, dan buigt hij zijn hoofd en moet hij huilen.

"Ik schaam mij", zegt hij. "Ik ben bang dat ik net zo word als die oude mannen als ik dit te vaak doe. En er is aids. Ik weet dat er een jongen is die een paar maanden geleden naar Duitsland is gegaan. Daar zei de dokter dat hij aids had gekregen in Griekenland."

Handelswaar

De schaduwen van de avond spreiden zich langzaam uit over het Viktoriaplein, waar een groezelige man van 76 met verwassen blauwe polo op dezelfde manier ronddraalt als ook mannen in rosse buurten van bij ons kunnen dralen: met een specifieke tred waarin de minachtende belangstelling voor de handelswaar samenkomt met een door geiligheid gevoede haast. "Ik help deze jongens", zegt hij gevraagd naar zijn plannen. "Ze mogen bij mij slapen, ze mogen bij mij douchen, bij mij zijn ze veilig. Wat is daar verkeerd aan?"

Nadat hij het sigarettenritueel op een van de bankjes heeft afgerond, staat hij op en een paar tellen later volgt ook de jonge jongen. Ze lopen dezelfde kant op. Uit de telefoon van een van de andere jongens op het plein schalt 'Despacito', het zomerhitje van Luis Fonsi dat elders in de wereld zo vrolijk klinkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234