Zondag 25/10/2020

Oude Franco-getrouwe Manuel Fraga wint wéér

Brussel / Santiago de Compostela

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Onkruid vergaat niet. Voor de vierde keer op rij volgt de man die de nationalisten in de Spaanse autonome regio Galicië la peste noemen, de 78-jarige Manuel Fraga, zichzelf op als minister-president. Voor de vierde keer immers haalde Fraga, van premier Aznars conservatieve Partido Popular, zondag de absolute meerderheid in de deelstaatverkiezingen. Manuel Fraga is dan ook een ouwe rot in het vak: zijn politieke debuut maakte hij vijftig jaar geleden, en in de jaren zestig, onder generalísimo Franco, was hij een meer dan gevreesd minister.

De Galicische nationalisten beginnen er stilaan genoeg van te krijgen dat ze, anders dan hun Baskische of Catalaanse geestesgenoten, maar niet aan het bestuur komen. Ook zondag weer verloor het Bloque Nacionalista Galego (BNG) van Manuel Beiras: de partij strandde op 23,3 procent van de stemmen, minder dan bij de vorige stembusgang, in 1997. Traditiegetrouw - en in tradities zijn de Galegos erg sterk - ging de meerderheid van de stemmen, de absolute meerderheid zelfs, ook deze keer naar de politicus die sinds jaar en dag het mooie weer maakt in de streek: Manuel Fraga Iribarne, alias de Franz-Joseph Strauss van Galicië, een man die hoe langer hoe minder lijkt op zijn met technische snufjes verfraaide campagnefoto maar vastbesloten is zich aan de macht vast te klampen. "Ik wil sterven als een goede torero", maakt Fraga zich sinds mensenheugenis sterk, "in de arena". Als bewijs dat hij een nieuw rondje minister-presidentschap best wel zag zitten, opende hij zijn jongste campagne met... een gezondheidsattest. Daarin verklaarde Fraga's dokter dat zijn patiënt absoluut niet seniel was en dus best nog wel tot 2005 mee kon gaan, al is het dan gekromd en met een wandelstok.

Een stierenvechter is Fraga overigens bij lange niet, wel een jager die er zijn hand niet voor omdraait persfotografen mee te nemen als hij op hertenjacht gaat. Niet voor niets verslijten zijn politieke belagers hem voor een camoufleur en een kameleon, een man die dankzij een grote dosis populistische listigheid alle mogelijke watertjes wist te doorzwemmen. De zelfovertuiging bijvoorbeeld waarmee hij zich sinds de dood van Franco, óók een Galiciër, democraat noemt - hij, de man die tussen 1962 en 1968 Franco's minister van Informatie en Toerisme was, die persoonlijk bepaalde wat Spaanse krantenlezers, tv-kijkers of radioluisteraars voorgeschoteld kregen en wat niet, dezelfde Fraga die als minister van Binnenlandse Zaken in de vroege jaren zeventig, kort voor de caudillo stierf, ophef maakte met de zin "de straten zijn van mij". De man ten slotte die, het moet gezegd, de democratische wind voelde aanwaaien en tegen het einde van de dictatuur pogingen ondernam om de Spaanse censuur te verzachten.

Op een oppositiekuur onder de socialisten van Felipe González (1982) na bleef Manuel Fraga al die tijd aan de macht. Nog steeds dus: terwijl hij de touwtjes in Santiago de Compostela stevig in handen heeft, is zijn beschermeling en opvolger José María Aznar premier in Madrid. Fraga's toenmalige partij, de aartsconservatieve en van Franco-getrouwen bol staande Alianza Popular (AP), is intussen tot de huidige Partido Popular (PP) gefacelift.

"De PP controleert de stemmen hier op brutale wijze", zegt een bron binnen het ontgoochelde BNG aan De Morgen. "Fraga brengt de oude kiezers op het platteland, uitgerekend de mensen die het best Galicisch spreken, met bussen naar de stembus. Daar gebeurt het stemmen noch op vrije, noch op discrete, noch op directe wijze. Fraga is een volksleider die best wel (het aan het Portugees verwante) Galicisch spreekt, maar dat steevast weigert te doen. Zelfs als hij naar Portugal op reis gaat, blijft hij Spaans spreken."

De oude Fraga wordt er ook van beschuldigd alleen in die dorpen overheidsinvesteringen toe te laten waar de PP aan de macht is. Tot Fraga's paradepaardjes in Galicië behoren de versnelde industrialisering, de aanleg van snelwegen en de aansluiting op het telefoonnet van achtergestelde dorpen. Over de erg hoge jeugdwerkloosheid of het drugsprobleem repte Fraga in zijn jongste campagne nauwelijks.

Of het moet zijn dat hij die laatste thema's te linksig vindt. Vrouwen kunnen volgens Fraga het best aan de haard blijven, en het voor God bezegelde huwelijk is de basis van de samenleving. "De rest leidt alleen maar tot anarchie", legde hij onlangs uit, nogmaals zwerend bij zijn aloude toverwoord: stabiliteit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234