Donderdag 02/04/2020

'Oud worden begint op jonge leeftijd'

De mens wordt almaar ouder. Maar de manier waarop we dat doen is vaak verkeerd. 'Dat komt omdat oud worden een totaal nieuw fenomeen is', zegt professor Bo Coolsaet.

Door Stephen Rosé

In zijn nieuwste boek, HOMage: wijzer ouder worden, laat Coolsaet zeventig experts aan het woord over hoe je volgens hen het best oud kunt worden. De rode draad in het boek is dat de mens almaar ouder wordt maar daarom niet automatisch ook wijzer.

"Het boek gaat over veel meer dan dat. Alle aspecten van het ouder worden komen ter sprake: de psychologische kant, sociale aspecten, gezondheid, veiligheid, pensioenen, huisvesting. De uiteindelijke bedoeling is dat het bij ieder gezin op de tafel ligt. Want het verouderingsproces, en dat realiseren we ons niet, begint vroeger dan we denken. Biologisch gezien zelfs vanaf je 25 jaar. De biologische vernieuwing van de cellen loopt immers vanaf die leeftijd mank. En het is pas op een bepaald ogenblik, vaak wanneer het al te laat is, dat je terugkijkt op je leven en dat je vaststelt: hé, ik heb verkeerd geleefd. En daar draag je dan de gevolgen van."

Er is te weinig aandacht voor het ouder worden, zegt u?

Coolsaet: "Inderdaad. Het is ook een nieuw fenomeen. Toen mijn vader geboren werd, was de levensverwachting gemiddeld 52 jaar. Voor vrouwen is dat nu 82 jaar, voor mannen 76. Er is met andere woorden dertig jaar bij gekomen in ruim drie generaties tijd. En het probleem is dat we daar niet op voorbereid zijn. Wat zich dan ook uit op verschillende vlakken.

"Bijvoorbeeld het fenomeen van grootouders hebben en zijn is totaal nieuw. Vroeger bestonden grootouders niet, men leefde zo lang niet. Dat is dus een nieuwe groep die er bij is gekomen, waardoor in de familie de hele dynamiek is veranderd.

"Ik denk bijvoorbeeld ook aan het feit dat zoveel ouderen en ouder wordenden in bejaardentehuizen zitten. Men mag niet vergeten dat die in feite slechts een noodoplossing zijn. Ze zijn er nu omdat we niet anders kunnen maar we stoppen tegenwoordig praktisch iedereen in zulke tehuizen. En dat terwijl er nog geen architectonische concepten zijn van hoe een bejaardentehuis er moet uitzien en we zelfs niet weten hoe we die mensen goed moeten opvangen. Iedereen doet weliswaar zijn best, maar het is niet goed genoeg en er kan heel veel verbeterd worden zonder meerkosten."

Wat zou hiervoor een oplossing kunnen zijn?

"Ik heb in het boek een stuk laten schrijven over zogenaamde kangoeroewoningen. Dat zijn huizen waarin drie generaties gescheiden van elkaar maar toch samen onder één dak leven. Dat heeft tal van voordelen. Financieel kunnen kosten bijvoorbeeld worden gedeeld. Maar ook voor de familiale banden is er niets dan voordeel. Grootouders kunnen bijvoorbeeld voor de kleinkinderen zorgen, waardoor de interne banden groeien."

U hebt ook kardinaal Danneels en minister-president Leterme gevraagd een stuk te schrijven. Waarom werden zij bij het boek betrokken?

"Omdat zij, en politici in de eerste plaats, een grote verantwoordelijkheid hebben en eigen visies over deze problematiek moeten ontwikkelen. Het boek is ook voor hen geschreven, omdat zij het zijn die oplossingen moeten vinden voor de vele zorgen die ouderen hebben."

Wat is de grootste zorg die mensen hebben over het ouder worden?

"De grootste zorg is depressie. Het is voor depressieve mensen zeer lastig om leven, want het leven wordt bijna zinloos. Ook voor de omgeving van depressieve mensen en de hele maatschappij is het lastig. Depressies kosten fortuinen aan medicijnen. En bij mensen die in een bejaardentehuis terechtkomen, neemt de kans op een depressie met 40 procent toe. Dat wijst erop dat het ergens niet goed gaat. En dan moet je de moed hebben om rond de tafel te gaan zitten en daar iets aan te doen."

U bent vooral bekend als uroloog. Met dit boek betreedt u een totaal nieuw pad.

"Het boek is slechts een uitbreiding van wat ik doe. Ik heb ook een aantal hoofdstukken in het boek geschreven over intimiteit, relatie- en seksuele problemen bij ouderen."

Is het boek ook geschreven vanuit van uw eigen ervaringen in het ouder worden?

"Ik ben 67 jaar en ik ben mij ervan bewust dat ik ook zelf niet wijs oud ben geworden. Ik heb veel te hard gewerkt. Verkeerd gegeten. Te veel gegeten. Enzovoort."

Wat is uw persoonlijke grootste zorg?

"Dat ik mijn brein zoveel als mogelijk zal kunnen blijven gebruiken. We leven met het cliché dat je met het ouder worden wijzer wordt, maar dat is een illusie. Met het ouder worden neemt het aantal hersencellen integendeel af. Het enige voordeel van ouder worden is dat de prestatiedruk wegvalt en dat je kunt relativeren en je meer met gezond verstand kunt oordelen."

Bo Coolsaet, HOMage: Wijzer ouder worden. Uitgeverij Van Halewyck.

Zie ook De Gedachte, pagina 18

Professor Bo Coolsaet:

We leven met het cliché dat je met ouder worden wijzer wordt. Dat is een illusie

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234