Zaterdag 05/12/2020

Oud en nieuw

Nu bijna vijftien jaar geleden werd Guy Verhofstadt voor het eerst eerste minister en werd Simon Rattle verkozen als chef-dirigent van de Berliner Philharmoniker. In de Belgische politiek volgde de 'opendebatcultuur'; de vernieuwing in het Berlijnse orkest was op zijn minst even sterk. De opendebatcultuur is inmiddels afgegleden naar mediabonmots en getwitter; hoe de symfonische muziek ervan afgekomen is, kunnen we vanavond horen in Bozar.

Toen, in 1999, bedacht ik enigszins pretentieus: helaas zijn verkiezingen niet alleen de democratische graadmeter van de competentie van een politicus maar ook de weergave van zijn door imagebuilding opgebouwde populariteit. En in de muziek? Ik hoopte dat tenminste de Berliner Rattle om de goede redenen hadden verkozen: omdat hij een fenomenaal muzikant was en van hun orkest een genootschap kon maken dat de eisen van de eenentwintigste eeuw aankon: flexibel en zonder angst voor het nieuwe. En dat ze het niet hadden gedaan voor het imago, voor zijn zilvergrijze neobarokke vest of zijn dito krullenbol, voor de dikke platencontracten en het etiket 'dirigent van de toekomst'. De angst voor het nieuwe hebben de Berliner inderdaad afgelegd. Naast Debussy en hun lijfcomponist Brahms staat er vanavond ook een werk van de Oostenrijkse componist Georg Friedrich Haas op het programma. En dikke platencontracten behoren tot het verleden.

Het nieuwe kan echter ook in het oude liggen. Toen Rattle met de Berliner de symfonieën van Brahms opnam, was dat een zeer ongelijke versie met heel veel klankschoonheid en verfijning, soms wat originaliteit maar evengoed momenten van inspiratieloosheid en onpersoonlijkheid. Inmiddels zijn we weer vijf jaar verder en is niet alleen onze blik op de wereld maar wellicht ook die van deze musici op de muziekgeschiedenis wat bijgesteld. Die constante evolutie van wat waarheid is: is dat niet wat oude kunst aantrekkelijk maakt?

Simon Rattle en de Berliner Philharmoniker: vanavond in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234