Donderdag 29/10/2020

Oscarkandidate over 'The Reader'

'Ik voelde me gebroken,

angstig en verdrietig'

Ze is favoriete voor de Oscars die morgen worden uitgereikt. Winslet werd genomineerd voor haar rol in The Reader, waarin ze een ex-bewaakster van een concentratiekamp in het naoorlogse Duitsland speelt. Het is al de zesde keer dat Winslet een Oscarnominatie in de wacht sleept, maar ze mocht het beeldje nog nooit mee naar huis nemen.

Door Ivor Davis

Hoewel Kate Winslet nog maar 33 is, heeft ze al een filmcarrière waarop actrices van dubbel haar leeftijd trots zouden zijn. Intussen heeft Winslet zichzelf een eigen stijl aangemeten en dat bezorgt haar een niet aflatende stroom aan eersteklas filmaanbiedingen. Ze is favoriete voor de Oscars die morgen worden uitgereikt, voor haar rol in The Reader. Het is al haar zesde Oscarnominatie. In die film, gebaseerd op de gelijknamige roman van Bernard Schlink uit 1995, speelt Winslet een analfabete tramkaartcontroleur in het naoorlogse Duitsland. Ze begint een geheime affaire met een tienerjongen die haar na de passionele vrijpartijen (er is veel mannelijk en vrouwelijk naakt te zien in de film) telkens voorleest. Tien jaar later duikt de jongeman (eerst gespeeld door David Kross en later door Ralph Fiennes) op in een rechtszaal, waar hij met andere studenten recht het proces van een vrouwelijke concentratiekampbewaarder bijwoont. Tot zijn afschuw ontdekt hij dat de vrouw die terechtstaat zijn ex-geliefde is, de vrouw die hem introduceerde in de wereld van liefde en seks en door wie hij nog altijd geobsedeerd is. Winslet toont in het begin een emotievrije meedogenloosheid, wat haar carrière als bewaker geloofwaardig maakt. Tegelijkertijd laat ze de kijker ook geloven dat haar personage niet beseft hoe diep ze is gezonken. Een vrouw die zelf de verschrikking van haar daden niet inziet.

In de zwaarmoedige film Revolutionary Road (geregisseerd door haar man Sam Mendes) speelt ze samen met haar co-ster uit Titanic, Leonardo DiCaprio. Haar prestatie in deze onderschatte prent is nog geraffineerder dan haar rol in The Reader. De Hollywood Foreign Press beloonde haar met de Golden Globe voor Beste Actrice voor haar rol in Revolutionary Road en die van Beste Vrouwelijke Bijrol voor The Reader, maar de leden van de Oscar Academy nomineerden haar enkel voor The Reader.

Winslet speelde uiteenlopende rollen in haar carrière. Ze wisselt grote commerciële successen zoals Titanic (de meest succesvolle film ooit, die wereldwijd meer dan één miljard dollar in het laatje bracht en die Winslet al lachend "de film die ik deed over een boek" noemt) af met onafhankelijke films zoals The Reader, gericht op een kleiner publiek. Na Titanic wees ze de hoofdrol af in Shakespeare in Love, waarvoor Gwyneth Paltrow een Oscar won en de hoofdrol in Anna and the King, een film die Jodie Foster weinig succes bracht.

Zelf een kind van showbizzouders, slaagt ze erin om haar carrière in goede banen te leiden zonder dat ze de indruk van overdreven ambitie of berekening geeft. Integendeel, ze toont telkens een soort bescheidenheid die oprecht lijkt. Winslet is getrouwd met de Engels-Joodse regisseur Mendes en ze hebben samen een zoon, Joe. De actrice heeft ook nog een zoon uit een vorig huwelijk. Het koppel woont in Engeland.

Kende u het boek?

Kate Winslet: "Ik heb het zeven jaar geleden gelezen in de periode dat ik zwanger was van mijn zoon Joe. Ik las het uit in één dag. Ik ben niet echt een snelle lezer, dus ik wist dat het boeiend materiaal moest zijn. Ik vond het een geweldig verhaal, dat me van slag bracht, het raakte me tot in het diepst van mijn ziel."

Waarom duurde het zo lang vooraleer u de film maakte?

"Op dat moment was ik 27 en ik zag mezelf niet als Hanna Schmitz. Nu ben ik 33, maar toen leek 27 en 32 mij een groot leeftijdsverschil. Het kwam niet in mij op om te denken: 'God, zou het niet ongelofelijk zijn om ooit de rol van Hanna Schmitz te kunnen vertolken.' Ik dacht eerder: 'Waw, wat een ongelofelijke rol. Wie zou haar kunnen spelen?' Ik had wel een lijst met enkele personen in mijn hoofd."

Wie stond er dan zoal op die lijst?

"Dat vertel ik niet (lacht). Ik vond het leuk om te mijmeren over de mogelijkheid dat Hanna Schmitz ooit tot leven zou komen. Maar ik zag mezelf niet direct in die rol. Toen regisseur Stephen Daldry naar me toekwam tijdens de voorbereidingen voor Revolutionary Road in april 2007 en me vroeg de rol van Hanna op mij te nemen, kon ik het eerst niet geloven. Ik had het boek gelezen en ik vond mezelf niet de geschikte persoon voor deze rol."

Wat heeft u van gedacht doen veranderen?

"Ik las het boek opnieuw en besefte plots dat zij mijn leeftijd had. Maar toen waren we volop bezig met de opnames van Revolutionary Road, en de rol ging naar Nicole Kidman. Dat hield steek, vond ik, ze leek me de ideale persoon om die rol te vertolken. Maar toen werd Kidman zwanger en kwam de rol weer vrij voor mij. Ik was blij dat ik weer zo'n uitzonderlijke kans kreeg om twee fantastische rollen te spelen in een jaar tijd."

Had u geen problemen met het verhaal? Een vrouw heeft seks met een 15-jarige. Sommigen beschouwen dat als verkrachting van een minderjarige.

"Dit is geen verhaal over een vrouw die seks heeft met een minderjarige jongen. De jongen weet wat hij aan het doen is en Hanna denkt dat hij 17 is. Ze doet niets verkeerd. Ze zijn op gelijke voet aan de relatie begonnen. Verkrachting van een minderjarige, die uitdrukking mag je hiervoor niet gebruiken, dat zou ik beledigend vinden."

Hoe zou u het dan omschrijven?

"Dit is een mooi verhaal over echte liefde. Zo heb ik het altijd bekeken. Het gaat over de eerste intieme ervaring van die jongen met liefde en het begrip van wat liefde is en hoe diep dat de rest van zijn leven kan beïnvloeden. Hij hield van die vrouw. Zij was niet wreed tegenover hem. Zij heeft hem nooit tot iets gedwongen. Er is niets wat ik nog maar in het minst ongepast of obsceen vind aan die relatie. Ja, zij is 32 en hij is 15. Maar zoals ik al zei, ze denkt dat hij 17 is. Hanna had die emoties in haar leven ook nog nooit ervaren. Dat is waarom de relatie voor haar ook zo waardevol is en waarom ze er jaren later nog naar verlangt. Het verlangen om hem terug te zien, is het enige wat haar tijdens haar achttien jaar gevangenschap in leven houdt. The Reader is een film over een jongen die verliefd wordt op een vrouw die enkele foute keuzes gemaakt heeft in haar leven. Fouten die onvermijdelijk resulteerden in verschrikkelijke misdaden tegen de menselijkheid. Hij moet leren omgaan met het feit dat hij ooit van die vrouw gehouden heeft en zij van hem. En ik stop hier voor ik de hele film vertel."

Zullen sommige mensen zich niet storen aan het leeftijdsverschil?

"Ja, er zullen altijd mensen zijn die daar problemen mee hebben. Er was een leeftijdsverschil van negentien jaar tussen mijn grootouders. Ikzelf zat van mijn vijftiende tot mijn twintigste in een relatie met een man die dertien jaar ouder was dan ik. Hij overleed toen ik twintig was, maar hij is nog steeds één van de grote liefdes uit mijn leven. Ik denk dat ik het verhaal gewoon vanuit een heel andere hoek bekijk. Voor mij zijn zowel The Reader als Revolutionary Road in essentie liefdesverhalen. Alleen zijn het twee heel verschillende liefdesverhalen."

Sommige critici zeggen dat 'The Reader' sympathie opwekt voor de nazi's.

"De job van een acteur is om een personage te begrijpen en uiteindelijk om van hem/haar te gaan houden, want ze moeten kunnen omgaan met alle kanten van die persoon, ook de negatieve. In het geval van Hanna zijn die laatste overduidelijk aanwezig. Toch kon ik haar begrijpen. Ik weet dat het niet mijn verantwoordelijkheid is om bij het publiek sympathie voor haar op te wekken. Dat was ook geen deel van het proces voor mij."

Hoe heeft u zich in haar huid kunnen verplaatsen?

"Ik kon hopen dat het publiek haar zou begrijpen. Als ze ook maar iets van empathie voor Hanna zouden voelen, kunnen ze haar misschien vergeven. Niemand wil daarmee zeggen: 'Oh, ik begrijp het.' Natuurlijk niet, en ikzelf zeg deze dingen ook niet, want je kan onmogelijk de situatie gaan veralgemenen. Maar ik begreep haar wel als vrouw. De werkelijkheid is dat de Holocaust begonnen is bij echte mensen, echtgenoten, broers en ooms, mensen zoals u en ik. Het was belangrijk voor mij om haar medewerking aan de Holocaust te kaderen binnen haar achtergrond en haar analfabetisme. Doordat ze analfabeet was, was ze niet verbonden met de samenleving. Ze schaamde zich daarvoor. Ze was heel erg eenzaam."

Was dit de moeilijkste rol uit uw carrière?

"Ja, zeker weten. We hebben de film in juni 2008 afgerond en het is eigenlijk nog maar sinds ik over de film moet praten, dat ik de emoties die de film bij mij teweeg heeft gebracht, een plaats kan geven. Het heeft lang geduurd vooraleer ik mezelf weer kon losmaken van het karakter dat ik speelde. Ook bij Revolutionary Road was dat zo, maar na Hanna moest ik echt weer nadenken over wie ik ben. Ik ben uit dat personage gestapt zoals iemand die net een auto-ongeluk heeft gehad en het op de een of andere manier overleefd heeft."

Hoe heeft deze rol uw leven nog beïnvloed?

"Het is raar, maar toen ik weer thuiskwam, verloor ik gewicht. Ik was gebroken, ik voelde me angstig en triestig. Voor mij is het interessant om weer over de film te praten, zo krijg ik zelf ook meer perspectief op wat ik en de hele crew hebben doorstaan om deze film te maken. Het was een ongelofelijke ervaring. Elke dag was een plezier, maar het acteerwerk vroeg elke dag veel van mezelf."

Waarom wordt u aangetrokken tot neerslachtige films?

"Ik weet soms ook niet waarom. Ik denk omdat ik mezelf graag verras, en mezelf graag uitdaag als mens en als actrice. Ik doe graag onvoorspelbare dingen. Ik vind het leuk om mensen op een verkeerd spoor te zetten. Opdat ze zouden denken 'Dat had ik van haar niet verwacht'."

Kan u uzelf op een bepaalde manier identificeren met Hanna? En met de manier waarop wij haar beoordelen?

"We leven in een kleingeestige wereld en dat maakt me soms bedroefd. Zou het niet geweldig zijn als we gewoon onszelf konden zijn, als we ons konden kleden zoals we zelf willen, en dat we niet hoeven wakker te liggen van de mening van de buitenwereld. Gewoon vrij zijn. Dat lijkt steeds moeilijker te worden. Ik denk dat de obsessie van de media voor beroemdheden daar veel te maken mee heeft. Ze kijken naar wat de celebrity's dragen, wat ze vandaag doen, wat ze morgen doen,... Het is zo geëvolueerd dat het publiek gelooft dat zij het recht hebben om te weten wat de volgende stap is van hun idool. Kijk naar Angelina Jolie en Brad Pitt, ik ken hen totaal niet, maar ik zie hen als een soort wandelende soap en het publiek wil weten wat er de volgende keer gaat gebeuren, een soort 'coming soon'-scenario. Het moet voor hen moeilijk zijn om enig mysterie rond henzelf als acteurs op te bouwen. Ik wijk helemaal af van het verhaal, maar ik voel me inderdaad beoordeeld. De truc is om een manier te vinden waardoor je je dat allemaal niet aantrekt."

Wordt uw echtgenoot soms jaloers wanneer hij u ziet werken met enkele van de knapste en jongste talenten in de showbusiness?

"Nee, natuurlijk niet. Ik ben geen pornoster. Mijn beroep bestaat er niet uit om elke dag seks te hebben met andere mensen. Het is een deel van mijn werk. Niets om je druk om te maken. Het is iets dat hij als regisseur wel gewend is. Sam wil vooral dat ik mij comfortabel voel in de situatie. Hij wil ook weten of ik een liefdesscène wel nodig en relevant vind voor het verhaal. Ik heb al veel naaktwerk gedaan en ik denk dat het mijn geluk is dat ik altijd sterk geloofd heb in die relaties en die intieme momenten. In elke film waarin ik een naaktscène heb gespeeld, was ik ervan overtuigd dat die relevant waren voor het verhaal en dat die iets hebben bijgedragen. Mijn man heeft me altijd gesteund in die keuzes. Hij heeft me zelfs aangemoedigd om de rol aan te nemen." n

© 2009 featurewell.com

The Reader is een film over een jongen die verliefd wordt op een vrouw die foute keuzes gemaakt heeft. Fouten die resulteerden in verschrikkelijke misdaden tegen de menselijkheid

Ik zat van mijn 15de tot mijn 20ste in een relatie met een man die 13 jaar ouder was. Hij overleed toen ik 20 was

Het publiek vindt dat het recht heeft om te weten wat de volgende stap is van hun idool. Kijk naar Angelina Jolie en Brad Pitt, ze zijn een wandelende soap

Plot

The Reader speelt zich af in het naoorlogse Duitsland. Het personage van Winslet begint een geheime affaire met een tienerjongen die haar na de passionele vrijpartijen telkens voorleest. Tien jaar later woont de jongeman als student recht het proces van een vrouwelijke concentratiekampbewaarder bij. Tot zijn afschuw ontdekt hij dat de vrouw die terechtstaat zijn ex-geliefde is.

Zesde keer, goede keer?

Kate Winslet is de jongste actrice ooit die zes

Oscarnominaties heeft gekregen. Ze greep al vijf keer naast de hoofdprijs, een overzicht:

Sense and Sensibility

Voor haar rol in Sense and Sensibility (1995), gebaseerd op het gelijknamige boek van Jane Austen, ontving Kate Winslet haar eerste Oscarnominatie. Ze moest de Oscar voor Beste Vrouwelijke Bijrol laten aan Mira Sorvino, die de prijs won met Mighty Aphrodite.

Titanic

Titanic (1997) bezorgde Winslet haar eerste nominatie voor Beste Actrice, maar ze zag die titel aan haar neus voorbijgaan. Helen Hunt ging met de eer lopen voor haar rol in de film As Good As It Gets.

Iris

In 2001 speelt Winslet schrijfster Iris Murdoch in Iris. Winslet vervult de rol op jonge leeftijd, Judi Dench speelt de oudere versie van Murdoch, wanneer ze lijdt aan de ziekte van Alzheimer. De dubbelrol leverde beide dames een Oscarnominatie op (Beste Vrouwelijke Bijrol voor Winslet), maar geen van beiden kon die nominatie verzilveren.

Eternal Sunshine of the Spotless Mind

In 2004 krijgt Winslet haar tweede nominatie voor Beste Actrice voor haar rol als Clementine Kruczynski in Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004). Maar het is Hilary Swank die al haar tweede Oscar voor Beste Actrice binnenhaalt voor haar prestatie in Million Dollar Baby.

Little Children

In Little Children (2006) speelt Winslet Sarah Pierce, een voormalige campusfeministe die gevangen zit in een liefdeloos huwelijk. Ze krijgt haar derde nominatie voor Beste Actrice, maar de Oscar gaat naar Helen Mirren als Queen Elizabeth II in The Queen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234