Zaterdag 15/08/2020

Oscars

Oscar mag weer (een beetje) aan politiek doen

Neil Patrick Harris' imitatie van Michael Keaton in 'Birdman'.Beeld AFP

Het was helemaal niet moeilijk om wakker te blijven tijdens de 87ste Oscarceremonie. Integendeel, hoe later het werd, hoe dichterbij het ultieme duel tussen 'Birdman' en 'Boyhood' kwam en dus hoe spannender het werd. En ook de dankwoorden werden steeds pertinenter.

Tijdens de Oscarshow zijn die 'acceptance speeches' doorgaans een saaie en - behalve voor de betrokkenen - zinloze en eindeloze opsomming van familieleden, collega's en werkgevers. In het verleden waren er weliswaar zo nu en dan winnaars, die van de gelegenheid gebruik maakten om een maatschappelijk relevante of politiek geïnspireerde boodschap mee te geven. Maar dat werd niet altijd geapprecieerd. Dat waren pretbedervers.

Dat was dit jaar toch wel anders. Nu waren het net die intermezzo's die voor wat opwinding, pure emotie en dus voor kippenvel zorgden. En da's trouwens ook een goede manier om wakker te blijven. Is de Academy veranderd? Of de tijdgeest? Of heeft het te maken met de genomineerde films? Het zal wel een combinatie van al die factoren zijn.

In mijn pronostiek - een makkie dit jaar - had ik gegokt dat Patricia Arquette de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol zou krijgen voor haar acteerprestatie in 'Boyhood', al was het maar omdat die film door haar vertolking ook wel 'Motherhood' had kunnen heten. Ze had een briefje bij om toch niemand te vergeten in haar dankwoord, maar dé verrassing was dat ze daarna haar 'moment de gloire' gebruikte om zeer nadrukkelijk een lans te breken voor gelijke rechten voor vrouwen, zoals eindelijk gelijk loon voor gelijk werk. Vanuit de zaal van het Dolby Theatre in Hollywood was (o.a.) Meryl Streep het daar zichtbaar mee eens.

Alhoewel 'equal pay' niet meteen een thema was in 'Boyhood', hadden de andere maatschappelijke getuigenissen en politieke statements van de avond doorgaans wél met de bekroonde films te maken. Toen hij zijn Oscar voor beste scenario-adaptatie voor 'The Imitation Game' in ontvangst nam, wees een duidelijk geëmotioneerde Graham Moore op de ironie dat het hoofdpersonage Alan Turing, de Britse wiskundige die tijdens WO II een beslissende rol speelde door de ontwikkeling van het Enigma-decoderingsapparaat, maar die daarna tot zelfmoord gedreven werd omdat hij omwille van zijn homoseksualiteit vervolgd werd, nooit op een dergelijk podium heeft gestaan. De scenarist voegde eraan toe dat hij als zestienjarige zelf een zelfmoordpoging had ondernomen "because I felt weird and different". Hij eindigde met de oproep "stay weird, stay different. En als het jouw beurt is en jij ook op een podium staat, geef de boodschap dan door."

Patricia Arquette bij het in ontvangst nemen van haar Oscar voor Beste Actrice in een bijrol.Beeld GETTY

Zelfmoord was ook een item in het dankwoord van Dana Perry, die samen met Ellen Goosenberg Kent de Oscar voor beste korte documentaire kreeg voor 'Crisis Hotline: Veterans Press 1', over een hulplijn voor zelfmoordpreventie. Ze droeg haar prijs op aan haar zoon Evan: "We lost him to suicide. We should talk about suicide out loud. This is for him." Meteen daarna vond presentator Neil Patrick Harris het nodig om een flauwe grap te maken over haar jurk. Of was het die van haar collega? Hoe dan ook, totaal misplaatst.

De MC was de avond nochtans goed begonnen met een sneer naar de Academy omdat er dit jaar in de twintig acteercategorieën alleen maar blanke acteurs en actrices genomineerd waren. Zijn conclusie: "Today we honor Hollywood's best and whitest... Sorry, brightest". Op Twitter is trouwens ook al een tijdje een campgane aan de gang onder de hashtag #OscarsSoWhite.

Producer Dana Perry (l) en regisseur Ellen Goosenberg Kent (r) met hun Oscar voor Beste Korte Documentaire.Beeld PHOTO_NEWS

Toen 'Selma', de uitstekende film over de zwarte dominee Martin Luther King en zijn campagne voor gelijke burgerrechten, bekroond werd met de Oscar voor beste song - ja, een troostprijs, maar hoe dan ook een prijs - volgde het politiek meest geladen moment. In hun dankwoord verloren John Legend en Common geen tijd met het aframmelen van allerlei namen, maar wezen ze op de actualiteitswaarde van een filmverhaal dat zich een halve eeuw geleden heeft afgespeeld."We know that right now the struggle for freedom and justice is real", aldus Legend. En hij besloot: "We live in the most incarcerated country in the world. There are more black men under correctional control today than were under slavery in 1850." En er was ook dit klein, maar fijn detail: bij de grafische voorstelling van de nominatie voor 'Selma' werden ook twee bordjes getoond met het opschrift 'I am Selma', een duidelijke verwijzing naar de inmiddels wereldwijd gekende 'Je suis Charlie'-boodschap.

(Lees verder onder de afbeelding)

Common en John Legend bij het in ontvangst nemen van hun Oscar voor Beste Song.Beeld AFP

Vrijheid van meningsuiting kwam uiteraard ook ter sprake bij de Oscar voor beste documentaire die uitgereikt werd aan de makers van 'Citizenfour' over 'whistleblower' Edward Snowden. Cineaste Laura Poitras benadrukte dat de onthullingen van Snowden in verband met de NSA niet alleen gingen over de bedreiging van onze privacy, maar ook van de democratie zelf. Gastheer Neil Patrick Harris sloeg daarna opnieuw de bal mis door te grinniken dat Edward Snowden niet zelf aanwezig kon zijn.

Er waren tenslotte ook nog oproepen tot sympathie met en steun voor mensen die aan ALS lijden - door Eddie Redmayne, die de spannende strijd met Michael Keaton voor beste acteur won met zijn vertolking in 'The Theory of Everything' - en voor mensen die vechten tegen Alzheimer - door gedoodverfde winnares Julianne Moore voor haar rol in 'Still Alice'.

Mathilde Bonnefoy, regisseur Laura Poitras en Dirk Wilutzky met hun Oscar voor Beste Documentaire.Beeld AFP

Bovenstaande opsomming kan misschien de indruk wekken dat de 87ste Oscarceremonie eigenlijk een soort politieke meeting was, maar er bleef meer dan voldoende ruimte voor kolder - Neil Patrick Harris die Michael Keaton in 'Birdman' imiteerde door in een witte onderbroek op het podium te verschijnen - en voor muzikale en vestimentaire verrassingen - Lady Gaga die in een witte jurk een medley uit 'The Sound of Music' ten gehore bracht.

Lady Gaga maakt na haar 'Sound of Music'-medley een diepe buiging voor Julie Andrews, de actrice die wereldberoemd werd met de oorlogsfilm.Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234