Maandag 06/07/2020

Oscar in opspraak

In het Amerikaanse filmbedrijf is het zogenaamde awards season, de lange periode van de eindejaars- en andere filmprijzen, nog niet echt begonnen, maar de eerste zware opstoot van Oscar-koorts werd wel al geregistreerd. Het een en ander heeft te maken met het fel gecontesteerde verbod om leden van de Academy of Motion Picture Arts and Sciences (Ampas), de organisatie die jaarlijks de Oscars uitreikt, nog langer video's of dvd's van de in aanmerking komende films toe te sturen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Kan een Oscar gekocht worden? Neen. Kunnen de kansen op een mogelijke bekroning verhoogd worden? Absoluut. Is daar veel geld voor nodig? Zeker weten.

Even samenvatten: de Academy telt zo'n 5.500 leden. Om de kansen op een nominatie en dus op een goudkleurig Oscar-beeldje te vergroten, heeft een filmstudio er alle belang bij dat zijn producties door zoveel mogelijk van die leden gezien worden. Die leden kunnen de films uiteraard gaan bekijken in hun lokale multiplex, maar door het feit dat veel van de 'Oscar-gevoelige' film bewust naar het einde van het jaar worden verschoven, doen zich twee netelige problemen voor. Een algemeen probleem van overaanbod en een tweede, meer specifiek probleem: de grote Hollywood-studio's hebben de macht en de financiële middelen om hun films met een ruime distributie op heel veel schermen tegelijk uit te brengen; de kleine studio's of independents, die samen het zogenaamde Indiewood vormen, beschikken niet over die macht en die middelen. Hun films kennen meestal een beperkte distributie. Daarom hebben zij er sinds jaren een gewoonte van gemaakt om hun films op video en sedert een tijdje ook op dvd toe te sturen aan de leden van de Academy. Die kunnen deze screeners of screening tapes dan thuis op hun gemak en wanneer het hen past bekijken.

De laatste jaren is het trouwens opvallend hoe vaak belangrijke Oscars gewonnen worden door die kleinere studio's met hun minder commerciële en vaak meer artistieke of 'gewaagde' films. Als recent voorbeeld wordt verwezen naar Monster's Ball van regisseur Mark Forster, een productie van Lions Gate die in eerste instantie slechts in weinig bioscopen een plaatsje kreeg. Zonder de screeners, zo gaat de redenering, zouden te weinig Academy-leden die film gezien hebben om Halle Berry eerst aan haar nominatie en daarna aan haar historische Oscar voor beste actrice te helpen.

Voor Indiewood kwam die plotse beslissing om het toesturen van video's en dvd's voortaan te verbieden dan ook bijzonder hard aan. Deze 'screenersban' is nochtans niet afkomstig van de Academy zelf. Die heeft daar nooit een punt van gemaakt, hoewel ze ook nu blijft benadrukken dat de beste manier om films te bekijken én het werk van de artistieke medewerkers (klank, fotografie, muziek...) te beoordelen natuurlijk het grote scherm blijft.

Het verbod is in feite afkomstig van de Motion Picture Association of America (MPAA), onder voorzitterschap van Jack Valenti. De MPAA is de beroepsvereniging, annex lobby van de zeven grote Hollywood-studio's, namelijk MGM, Paramount, Sony/Columbia, 20th Century Fox, Universal, Walt Disney Company en Warner Bros. De achtste (en nieuwste) grote studio, namelijk Dreamworks, is geen lid van de MPAA, maar blijkt wél bereid de screenerban te respecteren. Volgens Valenti is het verbod bedoeld als maatregel tegen de steeds toenemende piraterij, onder meer op het internet. De zware klappen die de muziekindustrie, onder meer door het Napster-fenomeen, heeft opgelopen, wil de filmindustrie koste wat het kost vermijden. Vandaar een steeds grotere druk vanuit Hollywood om de oorlog tegen de piraterij op alle mogelijke fronten te voeren. De 'independents' en kleinere filmstudio's, zoals Newmarket, Lions Gate, Focus, Magnolia, IFC en Artisan, zijn uiteraard ook sterk gekant tegen digitale en andere piraterij, maar bij die 'indies' zijn sommige van mening dat het piraterij-argument hier gewoon als alibi gebruikt wordt om de Oscar-ceremonie opnieuw het exclusieve domein van de grote Hollywood-studio's en hun grotebudgettenproducties te maken. MPAA-voorzitter Valenti mag dan wel beweren dat screeners (of kopieën daarvan) die aan Academy-leden werden toegestuurd naderhand op eBay te koop werden aangeboden en/of op de zwarte markt (in Amerika en daarbuiten) terecht zijn gekomen; Indiewood heeft daar zijn twijfels over en wil bewijzen zien. Hoe zit het trouwens met de Oscar-gevoelige films, die sowieso al (op video of dvd) in de winkelrekken liggen? Zelfs van die films wil de MPAA niet dat er nog langer screeners aan de Academy-leden worden bezorgd.

In enkele Amerikaans vakbladen, zoals Variety en The Hollywood Reporter, is inmiddels een open brief, in de vorm van een paginagrote advertentie, verschenen, waarin tientallen filmmakers zich tegen de screenersban verzetten, zoals Martin Scorsese, Robert Altman, Francis Ford Coppola, David Cronenberg, Robert Redford, Joel Coen, Jodie Foster, Pedro Almodóvar, David Lynch, Sydney Pollack, Ang Lee, Bernardo Bertolucci, Spike Jonze, Jonathan Demme, Terry Gilliam en vele anderen.

De 76ste editie van de Academy Awards heeft plaats op zondag 29 februari. Billy Crystal zal, voor de achtste keer, als gastheer fungeren.

Kan een Oscar gekocht worden? Neen. Kunnen de kansen op een mogelijke bekroning verhoogd worden? Absoluut. Is daar veel geld voor nodig? Zeker weten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234