Woensdag 08/02/2023

Vijf vragen aanErik Schellingen

Orde van de Vlaamse Balies over wetsvoorstel slimme camera’s: ‘De camera heeft bij deze wet altijd gelijk’

Erik Schellingen. Beeld rv
Erik Schellingen.Beeld rv

Moeten slimme camera’s bijzondere bewijswaarde krijgen bij alle verkeersovertredingen? Dat voorstel heeft CD&V-Kamerlid Jef Van den Bergh in het federaal parlement ingediend. ‘Dit druist in tegen belangrijke principes in de rechtspraak’, vindt Erik Schellingen van de Orde van de Vlaamse Balies.

Jorn Lelong

Waarom vinden jullie dit wetsvoorstel een brug te ver?

“Vandaag staan er twaalf overtredingen in de wet waarbij een vaststelling door een onbemand toestel, zoals een flitspaal of ANPR-camera, van bijzondere bewijswaarde is. Als een camera bijvoorbeeld registreert dat je 80 km per uur reed waar je 50 mocht, of als je door het rood licht rijdt, dan geldt dat als bewezen tot het tegendeel bewezen wordt.

“Volgens dit wetsvoorstel zouden voortaan alle vaststellingen die gemaakt worden door onbemande toestellen, per definitie toegekend worden met bijzondere bewijswaarde. Dan gaat het dus niet langer over overtredingen die objectief kunnen worden vastgesteld, zoals door het rood rijden, maar ook over overtredingen als bellen met de telefoon. Dat gaat voor ons te ver.”

Als een politieagent een pv opmaakt, wordt dat ook juist geacht, tot het tegendeel bewezen wordt. Waarin verschilt dit dan?

“Wat ons betreft is er een verschil tussen een politieagent die beëdigd is of een onbemand toestel. Volgens de huidige wetgeving is het aan de rechter om te oordelen over de bewijswaarde van de foto die een onbemand toestel neemt. Maar als een rechter deze nieuwe wet moet toepassen, wordt hij of zij eigenlijk met handen en voeten gebonden, terwijl het over overtredingen gaat die minder makkelijk met absolute zekerheid kunnen worden vastgesteld.”

U vreest dat mensen ten onrechte gestraft zouden worden?

“Ja. De camera heeft bij deze wet altijd gelijk. En als de camera u filmt terwijl u uw hand aan uw oor hebt, kan hij oordelen dat u aan het telefoneren bent. Dan moet u al gaan bewijzen dat u uw baard aan het kammen was of aan uw oor aan het krabben was. Zo gaat men voorbij aan belangrijke principes in de rechtspraak, zoals het vermoeden van onschuld, of het idee dat je de verdachte of beklaagde altijd het voordeel van de twijfel moet geven.”

Hebben mensen die zich goed gedragen achter het stuur echt iets te vrezen?

“Dat is een argument dat steeds terugkomt. Maar als je dat doortrekt, dan kun je om een verdachte bij een moordzaak te zoeken eveneens DNA-stalen van alle mannen tussen de 25 en 50 afnemen. Of huiszoekingen doen over een hele stad. De vraag is: is dat het waard? Er moet een zekere proportionaliteit zijn tussen het doel dat je voor ogen hebt, en de middelen die je daarvoor gebruikt.”

Sowieso doen we nu al meer en meer beroep op bijvoorbeeld ANPR-camera’s om criminaliteit terug te dringen. Hoe ver mogen we daarin gaan?

“Met digitale vingerafdrukken, irisscans en ANPR-camera’s komt onze privacy op verschillende vlakken in het gedrang. We staan daar huiverachtig tegenover. Natuurlijk is het redelijk dat de politie meer beroep doet op onbemande camera’s. Maar als men daar ook bijzondere bewijswaarde aan koppelt, gaat dat te ver. Als motivatie voor dit wetsvoorstel wordt gegeven dat het ondoenbaar is de wet voortdurend aan te veranderende technologie aan te passen. Volgens ons is dat geen argument zijn om zo’n verregaande wet in te voeren.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234