Zaterdag 24/08/2019

Hongarije

Orbán start lastercampagne tegen Verhofstadt

De lastercampagne van Viktor Orbán. Beeld EPA

Asiel aanvragen in Hongarije kun je als gewone sterveling beter uit je hoofd zetten. Premier Viktor Orbán laat geen kans liggen om te benadrukken dat zijn land geen asielzoekers wil. Maar voor Nikola Gruevski rolde Orbán de rode loper uit. Op 20 november kreeg de voortvluchtige ex-premier van Macedonië politiek asiel - een hoogst omstreden stap. En om de EU nog meer tegen de borst te stuiten, is Orbán ook een lastercampagne gestart tegen Guy Verhofstadt.

Het Europees Parlement stemt vandaag over de voortgang van Macedonië richting toetreding tot de EU. De affaire-Gruevski hangt er als een onheilspellende schaduw boven.

Europarlementariër Kati Piri (PvdA) noemt de asielverlening een "middelvinger naar Brussel". Volgens haar is Gruevski veroordeeld in een transparant en eerlijk proces. Piri behoort tot de indieners van een amendement bij de stemming van vandaag. Daarin wordt Hongarije opgeroepen te voldoen aan het uitleveringsverzoek van Macedonië, zodat hij daar zijn straf kan uitzitten. "We kijken naar een boevenclub. Hiermee komt Orbán verder op ramkoers te liggen met de rest van Europa."

Hongaars premier Viktor Orbán. Beeld BELGAIMAGE

Met dat laatste lijkt de Hongaarse president allerminst in te zitten. De kritiek op het rechtse beleid beu, lanceert zijn regering een lastercampagne tegen Guy Verhofstadt, leider van de liberalen in het Europees parlement. Hij spaarde de jongste maanden de kritiek niet omdat Hongarije volgens hem de mensenrechten met de voeten treedt.

Als reactie plaatst de Hongaarse regering op een aantal plaatsen in het land mobiele aanplakborden tegen Verhofstadt. Daarop staat onder andere te lezen: “Sinds 2015 kwamen honderden mensen om bij terreuraanslagen, maar volgens Guy Verhofstadt hebben we geen migrantencrisis. Dit is krankzinnig!”

De actie is een antwoord op de affichecampagne die Verhofstadt recent tegen hem heeft gehouden. In september stemde het Europees Parlement een kritisch rapport tegen het Hongarije van Orbán. Na de stemming lanceerde de regering van Orbán in eigen land een anti-Europese campagne. Verhofstadt eiste toen dat de 18 miljoen euro die deze campagne kostte afgetrokken zou worden van de Europese middelen voor Hongarije, en lanceerde een affichecampagne waarin hij zei dat Orbán met Europees geld Europa wil “vernietigen”. 

De affiche tegen Verhofstadt duikt her en der in Hongarije op. Beeld EPA

Thriller

Op tafel ligt nu de vraag tot wiens invloedssfeer het kleine Balkanland gaat behoren: de Europese of de Russische? Skopje overwon een belangrijk obstakel voor de Europese sfeer door in september via een referendum iets te doen aan de slepende naamkwestie. Voor de NAVO is dat een harde conditie voor toetreding. Het compromis heet 'Noord-Macedonië'. De 48-jarige Nikola Gruevski, premier van 2006 tot 2016, was juist een uitgesproken tegenstander van naamsverandering. Zijn ultranationalistische partij knoopte banden aan met Rusland, en beschuldigde het Westen ervan het land te willen destabiliseren.

De Macedonische ex-premier Nikola Gruevski. Beeld EPA

Des te opvallender is het dat Orbán - als hoofd van een EU- en NAVO-lidstaat - zijn politieke vriend Gruevski een handje helpt. Diens ontsnapping lijkt rechtstreeks afkomstig uit een thriller: eerst in het geniep de grens over naar Albanië, waar hij vermoedelijk asiel aanvroeg bij de Hongaarse ambassade in Tirana, daarna via Montenegro en Servië naar Hongarije, in diplomatieke auto's van de Hongaren. Thuis wachtte Gruevski een celstraf van twee jaar voor aanbestedingsfraude bij de aankoop van een peperdure limousine. In drie andere corruptiezaken loopt nog een onderzoek tegen hem.

Wat Orbán en Gruevski bindt, is hun migratiepolitiek - beiden bouwden een grenshek - en een zwak voor het Rusland van Vladimir Poetin. Boedapest is een van de laatste Europese hoofdsteden waar Poetin sinds de annexatie van de Krim (2014) nog met egards wordt ontvangen, in 2017 zelfs twee keer. Orbán wedt op meerdere paarden - Brussel, Washington, Peking én Moskou, waarschijnlijk uit het oogpunt van realpolitik: wie meerdere vrienden heeft, staat nooit alleen.

Protest tegen Orbán in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Beeld AFP

Hoeven en hoorntjes

Al in 2009, een jaar voor Orbán premier werd, ontmoette hij Poetin in Moskou. De relatie tussen de twee is uitzonderlijk warm. Europese diplomaten, zei Orbán eerder dit jaar, schilderen Poetin af als een man met "hoeven en hoorntjes", en vergeten dat hij aan het hoofd staat van een "groots en eeuwenoud rijk". Voorlopige klapper in de Hongaars-Russische paringsdans is de bouw van kerncentrale Paks-II door het Russische staatsbedrijf Rosatom à 12 miljard euro, een deal waarvan de exacte details nooit zijn prijsgegeven.

Met geld, vrezen critici, komt invloed. Na de vergiftiging van de Russische ex-spion Skripal, eerder dit jaar, zetten Europese lidstaten eensgezind Russische diplomaten uit. Orbán deed dat ook, maar veel omzichtiger dan anderen. Hij stuurde een geheim agent weg wiens termijn er toch al bijna op zat. In ruil daarvoor deed Moskou bij wijze van 'tegenreactie' hetzelfde.

Een woordvoerder van Orbáns rechts-populistische Fidesz-partij verklaarde dat Gruevski in eigen land bedreigd werd door een 'linkse regering gesteund door George Soros'. Maar volgens een online opiniestuk van Péter Krekó, directeur van denktank Political Capital, dient Gruevski's asiel "uitsluitend de belangen van Rusland, een land dat sterk gekant is tegen iedere uitbreiding van de NAVO".

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden