Dinsdag 18/05/2021

Ruimtevaart

Opwinding in de ruimtevaart: SpaceX klaar voor eerste lancering 'tweedehands' raket

De lancering van een Falcon 9. Beeld EPA
De lancering van een Falcon 9.Beeld EPA

Opwindende tijden in de ruimtevaart: na een lange periode waarin er weinig spannends gebeurde, wordt sinds enkele jaren weer geregeld gerept van 'voor het eerst in de geschiedenis'. Ook vandaag is dat het geval. Als alles volgens plan verloopt, schiet SpaceX vanavond een raket voor de tweede keer de ruimte in. En dat is voor het eerst in de geschiedenis.

Of toch niet helemaal, want eerder gebruikte Blue Origin, het commerciële ruimtevaartbedrijf van Amazons Jeff Bezos, zijn zelf ontwikkelde raket al enkele keren opnieuw. De New Shepard-raket van dit bedrijf vloog al vijf keer succesvol naar de ruimte, om daarna een zachte landing te maken op de plaats van vertrek. En dan was er natuurlijk nog de Spaceshuttle, waarvan de boosterraketten opnieuw werden gebruikt, evenals het vaartuig zelf.

SpaceX-oprichter Elon Musk. Beeld REUTERS
SpaceX-oprichter Elon Musk.Beeld REUTERS

'Nieuw' aan de lancering van de Falcon 9 van SpaceX is dat het een 'echte' raket is, bedoeld om satellieten in een baan om de aarde te brengen. Deze Falcon is veel groter en vliegt veel verder dan de New Shepard, die 'slechts' op en neer gaat naar de ruimte. De Falcon 9 bracht precies een jaar geleden eerst een bevoorradingsschip en een extra leefmodule naar het ruimtestation ISS, om vervolgens rechtstandig te landen op een platform dat in de oceaan op hem lag te wachten.

De raket - het gaat om de eerste trap, het grootste onderdeel - werd teruggebracht naar land, opgeknapt en gecheckt, en zal nu zijn tweede vlucht uitvoeren. Dat is uniek. Want alle eerdere raketten die een lading de ruimte in brachten, werden na een vlucht van enkele minuten afgedankt. Ze verbrandden in de atmosfeer of stortten neer in zee.

Dat is zonde. Van de raket en van het geld, vindt SpaceX-oprichter Elon Musk. Want de motoren en de brandstoftanks kosten vele tientallen miljoenen dollars en zouden prima nog een keer gebruikt kunnen worden. De vraag was lange tijd: hoe? SpaceX heeft ruim vijf jaar geëxperimenteerd met technologieën om de raket terug te brengen. Hangend aan een parachute (onhandig, want je weet niet precies waar hij terugkeert), of balancerend op de vuurkolom van de eigen motoren, rechtstandig landend - zoals de raket van Kuifje op de maan neerstreek.

De eerste trap van de Falcon 9 van SpaceX landt in februari bij NASA's Kennedy Space Center in Florida. Beeld EPA
De eerste trap van de Falcon 9 van SpaceX landt in februari bij NASA's Kennedy Space Center in Florida.Beeld EPA

Die laatste methode (supersonic retro propulsion ) leek lange tijd onmogelijk, maar bleek in de praktijk de beste oplossing, en is nu al acht keer met succes (vijf keer mislukte de poging) door SpaceX toegepast.

Twee keer geschiedenis

Supersonic retro propulsion kent ook nadelen: er moet meer brandstof mee omhoog, waardoor er minder lading mee kan, of de lading kan minder hoog worden geschoten. Een poging om dat op te lossen door de brandstof en zuurstof extreem te koelen, was vorig jaar vermoedelijk de oorzaak van een explosie tijdens het tanken van een Falcon 9, waarbij zowel raket als lading verloren gingen.

Niettemin lijkt SpaceX het kunstje inmiddels aardig onder de knie te hebben, en is er een bedrijf gevonden dat het aandurft zijn lading met een tweedehandsje mee te sturen. Naar verluidt krijgt het Luxemburgse bedrijf SES een korting van 10 procent op de lanceerkosten van zijn communicatiesatelliet, wat neerkomt op ongeveer zes miljoen dollar (vijf miljoen euro). In de toekomst zijn kortingen tot 30 procent mogelijk, zegt SpaceX, waardoor ruimtevaart een mogelijkheid wordt voor bedrijven die zich dat nu nog niet konden veroorloven.

Daarom kijkt de ruimtevaartsector vanavond met extra belangstelling naar de lancering, die normaal gesproken al als een routinevlucht wordt beschouwd. De Falcon 9 die nu voor de tweede keer de ruimte zal bereiken, zal ook voor de tweede keer landen op een platform in zee. Als alles vanavond goed gaat, schrijft hij daarmee twee keer geschiedenis.

De raket zal vermoedelijk opnieuw worden ingezet, want volgens schattingen kan de eerste trap tien tot twintig keer worden hergebruikt voor hij op is. Dat betekent dat SpaceX het aantal lanceringen flink kan opvoeren zonder de productie van raketten sterk te hoeven verhogen. Vanaf dat moment wordt ruimtevaart een stuk goedkoper voor iedereen die met SpaceX vliegt. En dat is precies wat de concurrentie met lede ogen aanziet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234