Maandag 17/05/2021

Opvolger van de Thin White Duke is zwart

Kanye West werd overladen met kritiek toen geruchten de kop opstaken dat hij een coveralbum zou willen opnemen ter ere van zijn overleden held David Bowie. Al snel werden de plannen ontkend, maar misschien is de meest controversiële artiest van zijn generatie wel de perfecte man om David Bowie levend te houden.

Kanye doet het weer: één gerucht - "Ik wil een David Bowie-coveralbum opnemen" - en de online-goegemeente staat in brand. Net als bij de aankondiging dat rapper West het Britse rockfestival Glastonbury zou headlinen, gaat er nu ook een petitie rond om de wilde plannen van Kanye in de kiem te smoren. Al zal het zelfverklaarde genie daar niet al te veel slaap voor laten.

Nu is het voorbarig om al met zekerheid te stellen dat er weldra een Kanye plays Bowie-plaat in de rekken zal liggen - de release van zijn nieuwe album, Swish, blijft hij maar uitstellen - maar Wests aankondiging werpt, nog maar eens, vragen op. Hoe slaagt het brein achter meesterwerken als Late Registration en My Beautiful Dark Twisted Fantasy er steeds weer in de gemoederen te beroeren? En vooral: waarom zou iemand zich willen meten aan David Bowie?

De ene vraag lost eigenlijk de andere op. Eerst en vooral: iedereen heeft een mening over Kanye, en doorgaans lopen die meningen nogal sterk uit elkaar. Er zijn devote fans, omdat hij baanbrekende hiphopplaten maakt, en er zijn minstens evenveel mensen met een grondige Kanye-hekel, omdat de man een ego heeft waar geen enkele andere popster aan kan tippen en hij zich als een douchebag gedraagt door de gloriemomenten van Taylor Swift en Beck te bederven.

De essentie achter al die meningen? Niemand weet eigenlijk wie Kanye West is, niemand begrijpt hem. De rapper uit Chicago is, zoals The Guardian afgelopen zomer kopte, een enigma. Hij beschikt over een buitenproportioneel ego en een gigantisch asshole-gehalte, maar is ook iemand die buitengewoon inventieve en gelaagde muziek kan maken en zowel Elton John, Bon Iver, Paul McCartney als Kendrick Lamar kan overhalen met hem samen te werken. Of zoals wijlen Lou Reed schreef in zijn recensie van Wests Yeezus: "Wat hij zegt en wat hij doet, zijn vaak twee verschillende dingen."

Zo'n raadselachtig, mysterieus persona is geen nieuw gegeven in de popgeschiedenis. In de jaren 70 ging een andere popster hem al voor: David Bowie, alias Ziggy Stardust, Aladdin Sane en The Thin White Duke. Zoals Kanye West vandaag - zelfs in al zijn rechtlijnig egocentrisme - ondoorgrondelijk blijft, zo kon veertig jaar geleden niemand echt de vinger leggen op wie David Bowie was. Bowie buitte dat meesterlijk uit: zijn lijst aan alter ego's stelde hem in staat om muzikaal steeds anders uit de hoek te komen en steeds een nieuw publiek aan te boren. Vond Bowie met Ziggy Stardust de glamrock uit, dan liet hij zijn personage twee jaar later theatraal zelfmoord plegen op het podium. Om een soulplaat te maken.

Andere planeet

Diezelfde golfbeweging zie je terug in Kanyes haat-liefdeverhouding met het publiek. Want de hiphopgrootheid beseft dat hij ook niet zonder kan: zijn honger om zo veel mogelijk mensen te vermaken, stuwt hem steeds opnieuw tot creatieve hoogtepunten. "Hoe meer we hem verachten, hoe harder hij zal proberen om ons te behagen", omschreef The Guardian Kanyes enigma. Wat meteen verklaart waarom hij op een melodische, toegankelijke plaat als Runaway nog toegeeft een asshole en een douchebag te zijn, om drie jaar later op de dissonante elektronica van Yeezus onomwonden "I am a God" te zeggen.

Op die manier slaagt West erin om, net als Bowie, de dunne grens tussen experimentele cult en mainstream succes te bewandelen. Want de cijfers spreken voor zich: ondanks alle haters heeft hij meer dan dertig miljoen platen verkocht en is uitgegroeid tot de grootste popster van zijn generatie. "Welke creativiteit is er nodig om iets te maken dat massa's mensen leuk vinden?" Het is een vraag die West zichzelf stelde, en evengoed uit de mond van Bowie had kunnen komen. En zo treedt Kanye op zijn eigen, grootsprakerige manier in de voetsporen van de buitenaardse rockster die David Bowie was. Of zoals Lou Reed al zei: "Deze kerel is echt, écht getalenteerd. Niemand komt in zijn buurt. Niemand zit zelfs op dezelfde planeet."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234