Donderdag 07/07/2022

ReportageOpvangcentra

Opvangcentra voor asielzoekers vinden nog amper werknemers: ‘Geen tijd meer voor diepe gesprekken’

In het opvangcentrum in Sijsele, gevestigd op een voormalig militair domein, staan 10 vacatures open. Beeld Wouter Van Vooren
In het opvangcentrum in Sijsele, gevestigd op een voormalig militair domein, staan 10 vacatures open.Beeld Wouter Van Vooren

Terwijl het nooddorp voor Oekraïense vluchtelingen een toeloop van enthousiast personeel kent, zoeken andere asielcentra al maanden naar werknemers. ‘Jonge sollicitanten vertellen hoe hun mama of papa een beetje bezorgd zijn dat ze hier zouden werken.’

Kelly Van Droogenbroeck

Een enthousiaste groep leerlingen uit de middelbare school dartelt de trap van het hoofdgebouw af, terwijl op het graspleintje ervoor een paar jongens voetballen in de net geïnstalleerde pannakooi. In de grote keuken van het restaurantgebouw bereidt de externe cateringdienst ijverig de lunch voor. “Macaroni met tomatensaus”, roept een van de koks vrolijk. Via de lange oprijlaan fietsen twee mannen de oude legerkazerne van Sijsele binnen.

Een gebrek aan leven is er hier duidelijk niet. Toch ontbreekt er in het noodopvangcentrum van het Rode Kruis een essentiële schakel: vast personeel.

Tien vacatures

Floor Vanooteghem (25) is een van de weinige begeleiders die aanwezig is. De criminologe van opleiding werkt al sinds maart 2020 in het centrum. Op de vraag hoe een standaarddag er voor haar uitziet, moet ze lachen: “Er is geen standaarddag. Enerzijds ondersteun ik de dagelijkse werking van het centrum door de bewoners met al hun vragen en problemen te helpen. Anderzijds denk ik als integratiemedewerker ook na over projecten op lange termijn.” Zo gaat Vanooteghem wekelijks met de bewoners op pad om zwerfvuil op te pikken.

Daarnaast staat elke begeleider in voor de individuele begeleiding van sommige bewoners. Dat alles gebeurt niet van negen tot vijf, maar in shiften die ook regelmatig in het weekend en weekavonden vallen.

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

Een veeleisende job dus, die Vanooteghem toch heel graag doet: “Je leert mensen kennen uit verschillende culturen. Als je in het begin gebarentaal nodig hebt en een jaar later een gesprek in het Nederlands met hen kan voeren, geeft dat veel voldoening.” Die passie voor de job wil Vanooteghem graag doorgeven aan nieuwe collega’s. Begin dit jaar steeg het bewonersaantal van het centrum van 300 naar 450 mensen, terwijl ook veel begeleiders het centrum verlieten. “Het werkritme ligt nu echt wel nog hoger. We doen vooral de taken die echt moeten. Voor diepere gesprekken met de asielzoekers en aandacht voor hun specifieke interesses is er amper tijd.” In Sijsele stonden er sinds begin dit jaar meer dan tien vacatures open. Voor zeven daarvan wachten ze nog steeds op geschikte kandidaten.

Veel keuze

De situatie in Sijsele is het meest acuut maar niet uitzonderlijk. In totaal zoekt het Rode Kruis 43 nieuwe medewerkers, verspreid over veertien opvangcentra. Hilde Demarré (46), adjunct-manager Opvang Asielzoekers bij het Rode Kruis, vertelt hoe dat komt. “Het aantal sollicitanten neemt in alle opvangcentra af. In de noodopvangcentra is het nog moeilijker dan in de reguliere centra. Hoewel wij begeleiders ook daar een vast contract aanbieden, leeft steeds de schrik dat het centrum elk moment opgedoekt kan worden.” Ook de locatie speelt een grote rol. Het centrum in Alsemberg is bijvoorbeeld heel moeilijk bereikbaar, waardoor kandidaten liever kiezen voor een job in het nabijgelegen Brussel.

null Beeld Wouter Van Vooren
Beeld Wouter Van Vooren

Volgens Demarré kampen ook de centra van Fedasil met dezelfde personeelsproblemen. “Er zijn momenteel gewoon veel vacatures in alle sectoren”, legt ze uit. “Sollicitanten hebben veel keuze.” Om begeleiders aan te trekken zorgt het hoofdkantoor van het Rode Kruis voor een uitgebreid ondersteuningspakket. “Nieuwe werknemers krijgen sowieso een opleiding van acht dagen en kunnen ook nadien nog veel bijkomende opleidingen volgen”, zegt Demarré. “We hebben ook een permanente helpdesk waar begeleiders terecht kunnen voor technische, maar ook psychosociale ondersteuning als ze het even moeilijk hebben.”

Bezorgde ouders

Toch staan sommige kandidaten nog terughoudend tegenover de inhoud van de job. “Jonge sollicitanten vertellen soms dat mama of papa een beetje bezorgd is”, zegt Melissa Van Damme (31), adjunct-centrummanager in Sijsele. “Terwijl dat helemaal niet nodig is, het is een veilige werkplaats. Maar in de maatschappij leeft het idee dat asielzoekers gevaarlijk zijn.” Dat was volgens Van Damme niet altijd zo. Ze begon zelf in 2015 als begeleider in het centrum, vertelt ze. “De vluchtelingencrisis was toen overal in de media. Tijdens de opendeurdag in Brugge hadden we een gigantische toestroom aan sollicitanten.” Ook de jobdag voor het noodkamp voor Oekraïense vluchtelingen leidde tot een overrompeling aan bezoekers. Maar die interesse vertaalt zich niet naar de bredere vluchtelingencrisis die volgens Demarré al sinds vorige zomer in alle hevigheid woedt.

Het Rode Kruis is alvast niet van plan minder strenge eisen te stellen aan sollicitanten: “We beseffen dat het een uitdagende job is, maar we willen de bewoners een kwalitatief aanbod blijven aanbieden. Daarom zetten we in op mensen die zowel de dagelijkse als de grotere taken op zich kunnen nemen.” Volgens Van Damme is er vooral nood aan meer kennis over de sector. “Mensen komen de vacature tegen, maar beseffen niet meteen dat het iets voor hen kan zijn. Zeker in de opleidingen sociaal werk en orthopedagogie komt werken met vluchtelingen te weinig aan bod.”

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (cd&v) kent het probleem, maar verwijst voor een reactie naar de partners van Fedasil.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234