Zaterdag 07/12/2019

Achtergrond

Optima: bank op slot

Beeld BELGA

Nadat de Nationale Bank de banklicentie van Optima heeft ingetrokken, zijn nu ook de rekeningen geblokkeerd. Het parket van Gent is inmiddels een onderzoek gestart naar de hoofdaandeelhouder. De droom van selfmade man Jeroen Piqueur spat uiteen.

Een mooie avond in mei, 2010. Aan de Gentse Bijloke is het een drukte van jewelste. Het financieel-economisch tijdschrift Trends reikt er zijn Gazellenprijzen uit, een erkenning voor de snelst groeiende bedrijven uit elke provincie. Vanavond is Oost-Vlaanderen aan de beurt, en een van de winnaars is Optima. Het geesteskind van de flamboyante Jeroen Piqueur. Breed glimlachend parkeert de man, die wild is van chique auto's, zijn grijze Rolls-Royce Phantom met opvallende en toepasselijke nummerplaat XXL pal voor de deur.

De Gentse zakenman (62) heeft het gemaakt en zijn bedrijf, opgericht begin de jaren 90 is stevig gegroeid. Niet slecht voor de man die sinds zijn vijftiende in een garage werkte. Om brood op de plank te brengen. Overdag sleutelen aan motoren, 's avonds tussen de boeken en cursussen over economie, beleggen, financiële markten.

De stap naar het Stadspaleis, zoals het majestueuze hoofdkantoor van Optima in de volksmond heet, een patriciërswoning die in de 19de eeuw werd opgetrokken in opdracht van de textielondernemer Ferdinand Lousbergs, gaat aanvankelijk langzaam. Geschoeid op een Amerikaanse leest rond het concept 'financiële planning' stampt hij Optima uit de grond. Dat doet niet alleen vermogensbeheer, maar ook fiscaal advies, pensioenplanning en erfenisregeling. Hij mikt op vrije beroepers en zelfstandige bedrijfsleiders. Het concept slaat aan, en Optima groeit als kool. Maar er hangt altijd een parfum van onbehagen rond.

Wat is Optima?

• Naast oprichter Jeroen Piqueur, is ex-basketbalspeler Tomas Van De Spiegel, die werkt voor Optima, een bekend gezicht.
• Gekend ook van Optima Open, een tennistoernooi in Knokke met David Goffin als ambassadeur.
• Specialiseert zich in persoonlijke financiële planning en vastgoed. Maar bankieren wordt geen succes.
• Teruggave licentie gebeurt niet, ondanks belofte en wordt deze week ingetrokken. 14.000 zichtrekeningen zijn intussen geblokkeerd.

Snakes in suites

Optima is niet zijn eerste bedrijf. Eind jaren 80 kwam Piqueur in het nieuws als medeoprichter van het omstreden financieel adviesbureau Ascona, dat eind 1992 failliet werd verklaard. De 'erfenis' van Ascona, schimmige constructies met vermogens in de VS, wordt evenwel nooit helemaal uitgevlooid, wegens verjaard. Het is dat wat blijft hangen. Ook rond Optima, dat met dure presentaties de klanten weet te overtuigen. "Snakes in suites", sneert een ex-medewerker. "De dure glans is een dun laagje vernis, met daaronder een slimme marketingmachine, gehaaide verkopers en lucratieve deals, en verborgen kosten."

Piqueur is net iets te glad voor sommigen, het verhaal net iets te mooi. Dat hij met chique wagens rijdt, een motorjacht - Rubeccan, naar zijn kinderen Ruben en Rebecca - van 50 miljoen bezit. Het helpt niet echt.

Het bedrijf koopt geloofwaardigheid door allerhande sponsoringactiviteiten - waaronder de basketbalploeg Optima Gent of het tennistornooi Optima Open in Knokke, waar tennislegendes als John McEnroe graag aantreden. Onlangs nog werd David Goffin 'ambassadeur' van Optima. Dat is het werk van voormalig baskettopper Tomas Van Den Spiegel, die na zijn internationale basketbalcarrière voor Optima topsporters bij hun financiën begeleidt.

Ook het aantrekken van bekende bestuurders zoals gewezen sp.a-minister Luc Van den Bossche, ex-Fortis-topman Herman Verwilst, moest Optima de nodige egards opleveren. Zo'n Van den Bossche heeft een netwerk dat al eens van pas kan komen. Bijvoorbeeld bij het kopen van Ethias Bank. Voormalig gouverneur Luc Coene zag met argusogen hoe Ethias onder Optima terechtkwam. Tegenhouden kon hij niet, maar hij hield wel een erg streng toezicht. Dat werd een molensteen rond Optima, dat de bankactiviteiten nooit volledig kon ontplooien. Te weinig kennis, te weinig financiën. De bank werd sinds 2014 in slaapmodus gezet, de activiteiten afgebouwd. Optima wilde terugplooien op zijn metier van 'planner'.

Persoonlijke verrijking

Sinds 2015 worden geen spaarrekeningen meer aangeboden of kredieten verleend door Optima. Sindsdien is het balanstotaal van de bank verminderd van 769 miljoen euro tot 140 miljoen euro, onder meer door een vermindering van de deposito's van cliënten van 683 miljoen euro tot 90 miljoen euro.

Maar het tij lijkt helemaal gekeerd, het spel gespeeld. De Nationale Bank (NBB) blokkeert de rekeningen van de bank, om een bankrun (stormloop door rekeninghouders die hun geld van hun rekening halen) te vermijden. Optima verloor zijn banklicentie een dag eerder. "Deze blokkering is van kracht tot wanneer de procedures opgestart zijn om de bankactiviteiten definitief af te wikkelen. De eerste bekommernis van de NBB in dit verband blijft de bescherming van de belangen van de schuldeisers van Optima Bank, en dit in overleg met de minister van Financiën", zegt de woordvoerder van de NBB.

Bovendien bevestigt de NBB dat ze bij een recente inspectie bij Optima Bank onregelmatigheden heeft vastgesteld en dat om die reden de bankvergunning wordt ingetrokken. Er is een speciaal commissaris aangesteld om ter plaatse toe te zien op de afwikkeling van de bankactiviteiten.

Er zijn daarenboven aanwijzingen gevonden van mogelijke strafrechtelijke inbreuken en daarom is een dossier bezorgd aan het parket in Gent. De Gentse afdeling van het parket Oost-Vlaanderen bevestigt dat er een onderzoeksrechter is gevorderd, maar geeft geen verdere commentaar. De Nationale Bank meldt verder dat het Garantiefonds voor financiële diensten wordt ingeschakeld. Dat fonds zal de geblokkeerde deposito's terugbetalen binnen de wettelijk bepaalde voorwaarden, dat wil zeggen tot 100.000 euro per rekeninghouder.

Volgens bronnen zouden de vaststellingen van de Nationale Bank die overgemaakt werden aan het parket losstaan van het feit dat de banklicentie is ingetrokken. Het parket zou een onderzoek voeren naar een mogelijke persoonlijke verrijking van Jeroen Piqueur, die als hoofdaandeelhouder en voorzitter van de raad van bestuur, via onkostennota's en valse facturen aanzienlijke sommen uit de bank hebben weggesluisd.

Zwart geld

"Maar dat de NBB de banklicentie heeft ingetrokken zou dan weer te maken hebben met bewijzen rond georganiseerde zwartgeldcircuits", zegt een bron. "Via verzekeringsproducten langs Luxemburg."

Binnen de reguralisatiecommissie van het parket van Gent zouden al verschillende dossiers zijn behandeld, waarbij Optima-klanten hun zwart geld opbiechten en via een retributie van 35 procent een schikking treffen. Elke schikking bevat echter ook een clausule die de financiële tussenpersoon aanwijst. In dit geval dus Optima.

In een mededeling zegt Optima Bank haar volle medewerking te verlenen aan de beslissing door de Nationale Bank.

Optima: °1991 - ¿2016

• 1991: Jeroen Piqueur richt in Gent FMG Aktiebureau op. In 1994 verandert de naam in Optima.

• 2009: Optima groeit sterk als financieel planner en wordt ook actief in vastgoed. Opent kantoren in Waterloo en Brussel.

• 2010: Optima lanceert een bod op Ethias Bank.

• 2011: De toenmalige financieel toezichthouder CBFA zet begin 2011 het licht op rood voor de overname. De Nationale Bank keurt de overname van Ethias uiteindelijk wel goed.

• 2012: Ex-Fortis-topman Herman Verwilst wordt voorzitter van Optima Bank. In februari valt de BBI binnen bij Optima, op zoek naar dossiers die moeten aantonen dat de groep zwart geld verborgen houdt in Luxemburg.

• 2013: Een Gentse rechter beslist dat de BBI het materiaal van zijn inval niet kan gebruiken.

• 2014: Optima bouwt zijn bankactiviteiten af, wegens geen succes.

• 2016: De NBB schorst de activiteiten van Optima en bevriest de rekeningen, in afwachting van een onderzoek. Het parket van Gent opent een dossier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234