Zaterdag 22/01/2022

Opstandige regio's wantrouwen Georgisch autonomiemodel

Zuid-Osseti� en Abchazi� verwerpen 'inlijving' zoals in Adzjari�

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

Terwijl er dagelijks doden vallen in het geschil tussen de centrale overheid van Georgië en de sinds 1992 de facto onafhankelijke regio Zuid-Ossetië, onderzocht de Crisis Group in welke mate de Georgische president Saakasjvili zijn herinpalming van de autonome republiek Adzjarië in mei van dit jaar, in Zuid-Ossetië of in Abchazië zou kunnen overdoen. En hoe vergaat het Adzjarië onderhand? Zou de manier waarop Tbilisi deze verloren zoon aan de borst drukte, de resterende afvalligen tot verzoening en hereniging kunnen aanzetten?

Zo ziet het er op het terrein alvast niet naar uit. Woensdagnacht vonden zes Georgische soldaten de dood in gevechten met Zuid-Ossetische troepen. Gisterenmiddag meldde Tbilisi dat het de strategische hoogte in de regionale hoofdstad Tsjkinvali had ingenomen. Voorlopig zijn het alleen de wapens die spreken.

Bovendien, de situatie in en status van Adzjarië is geenszins met die van Zuid-Ossetië en Abchazië te vergelijken. Echt goed vergaat het het kleine territorium aan de Zwarte Zee als nieuwe autonome regio ook niet, zo betogen de onderzoekers van de Crisis Group. De verschillen tussen Adzjarië en Abchazië en Zuid-Ossetië zijn legio. Vooreerst betreft het in Adzjarië etnische Georgiërs, die Georgisch spreken. Ze waren, in tegenstelling tot de overige landgenoten, door een tijdelijk onderkomen in het Ottomaanse Rijk wel moslim geworden. Jaren van sovjetbestuur hadden de religieuze dimensie echter fel afgezwakt en de jongste tijd waren er ook veel herbekeringen naar het orthodoxe christendom dat de Georgiërs belijden. Twee: Adzjarië heeft nooit gestreden voor onafhankelijkheid of de wapens opgenomen tegen Tbilisi, waardoor in gesprekken geen rekening moest worden gehouden met vluchtelingen, oorlogsherinneringen en -schade.

Drie: Adzjarië had en heeft een gigantisch economisch belang. Wel 80 procent van de Armeense export over land gaat via deze regio en 60 procent van alle petroleumproducten uit de hele regio gaat via de Adzjarische haven van Batoemi het land uit. Tegelijk controleert Adzjarië de grens met Turkije en is het de Georgische toegang tot de Zwarte Zee. Het verkeerde bijgevolg in een gunstige onderhandelingspositie versus Tbilisi.

Vier: Rusland heeft wel een militaire basis in Batoemi, maar bleek op het cruciale moment dit voorjaar toch geen steun te willen verlenen aan de Adzjarische despoot Abasjidze, een weinig geliefd man die zijn onderdanen via een patronagenetwerk regeerde.

Een maand nadat Abasjidze op 6 mei vertrokken was, keurde het Georgische parlement een wet goed die de nieuwe status van Adzjarië bepaalde. Het bleef een autonome republiek, maar de hem toegekende beslissingsmacht bleek bijzonder karig. Zo bijvoorbeeld heeft de Georgische president het recht om de deelstaatpremier te benoemen. Is de verkozen Hoge Raad het daar tweemaal niet mee eens, dan kan die worden ontbonden. Datzelfde geldt voor een erkenningsweigering van de leden van het kabinet, die door de deelstaatpremier mogen worden gekozen.

De Venetië Commissie van de Raad van Europa bekritiseerde de blauwdruk voor autonomie (die in Georgië niet eens het voorwerp werd van een groot publiek debat), maar dat resulteerde niet in fundamentele wijzigingen. Bovendien werden alle sleutelposities die voorheen door Adzjariërs werden ingenomen, nu ingevuld met mensen van Tbilisi, wat nu al voor behoorlijke onvrede in de autonome regio zorgt. Met andere woorden: te benijden lijken de Adzjariërs niet meteen, en dan hoeft het niet te verwonderen dat de twee andere afgescheurde regio's niet meteen op hereniging zitten te wachten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234