Dinsdag 05/07/2022

Opsporing verzocht: bouwgrond

BRUSSEL

Minister De Clerck heeft dus nog heel wat werk te verzetten voor de gevangenissen gebouwd kunnen worden. Er is niet alleen het probleem van de bouwgrond en de locaties, bovendien is zijn masterplan volgens critici nu al achterhaald.

Zaterdag trok minister Stefaan De Clerck (CD&V) naar de gevangenis van het Nederlandse Tilburg om er zijn handtekening te zetten onder een samenwerkingsakkoord met het departement Justitie van onze noorderburen. Na maanden onderhandelen is De Clerck het eens geworden met zijn Nederlandse collega Nebahat Albayrak over het onderbrengen van Belgische gedetineerden in de Nederlandse strafinstelling. België zal in deze “unieke samenwerking” 500 Tilburgse cellen huren, voor een bedrag van 30 miljoen euro per jaar. De veroordeelden die er onderdak krijgen, mogen niet vluchtgevaarlijk of al te berucht zijn. En ze worden bewaakt door Nederlandse cipiers, maar onder een Belgisch regime. De opvallende huurovereenkomst is nodig om het nijpende tekort aan Belgische cellen tijdelijk op te vangen. Tijdelijk, benadrukt De Clerck, want in 2012 zullen volgens hem zeven gloednieuwe gevangenissen de deuren openen. Tel daarbij wat oplapwerk aan bestaande inrichtingen en de sluiting van enkele verouderde gevangenissen, en het masterplan zou in 2016 plaats moeten bieden aan een kleine 10.300 gevangenen, tegenover 8.449 vandaag. Daarnaast komen er twee instellingen voor psychiatrische gevangenen, in Gent en Antwerpen, én een jeugdgevangenis in Achêne.

‘Niet in mijn achtertuin’

De plannen worden echter sceptisch bekeken door de vakbonden en de oppositie. “De psychiatrische gevangenissen zijn bijna klaar om effectief gebouwd te worden, daarover maken we ons geen zorgen”, zegt Ivan Vandecasteele (ACOD). Ook het dossier van de jeugdgevangenis is bijna rond. “Maar als we de stand van zaken voor de zeven nieuwe gevangenissen in rekening nemen, dan blijkt de deadline van 2012 volstrekt onrealistisch.”Het grootste probleem blijkt het vinden van een geschikte locatie. Puurs was even in de running, maar daar bleek de grond te vervuild. Dendermonde dan, maar daar stapte een buurtcomité naar de Raad van State, waarop Justitie dat plan ook maar liet varen. Voorts worden Beveren, Sambreville en Leuze-en-Hainaut genoemd. “Maar ook daarover bestaan nog tal van twijfels, onder meer omdat er problemen zijn met ruimtelijke ordening”, zegt Renaat Landuyt, justitiespecialist van sp.a. Bovendien stoten potentiële locaties maar al te vaak op buurtbewoners die zich roeren tegen een gevangenis in hun achtertuin. Enig lichtpuntje: in Hofstade bij Aalst heeft het stadsbestuur de aanvraag van de Regie der Gebouwen, die instaat voor de bouw, donderdag goedgekeurd. “Dan blijven er nog drie gevangenissen over waarvoor nog geen locatie aangewezen is”, telt Vandecasteele.“Als je dan bedenkt dat het bouwen zelf minstens twee jaar in beslag neemt, en je nog een jaar nodig hebt om het terrein bouwrijp te maken en alle vergunningen in orde te brengen, dan kun je niet anders dan concluderen dat de deadline van 2012 hoegenaamd niet ernstig is”, besluit Landuyt. Die stelt overigens ook dat het parlement de minister meermaals om een tijdstabel gevraagd heeft, maar dat het die nooit gekregen heeft. Luk Neyrinck van ACV is iets voorzichtiger. “Er zijn al stappen gezet, zoals het uitschrijven van de aanbestedingen, dus ik geloof nog in de deadline. Al is het soms tegen beter weten in.” Maar, realistische deadline of niet, volgens Vandecasteele is het masterplan nu al achterhaald. “Het plan voorziet 10.286 bedden tegen 2016, terwijl we nu al 10.380 gedetineerden tellen. En het aantal gevangenen blijft stijgen.” Volgens Vandecasteele komt dat doordat de pakkans voor misdadigers stijgt, Landuyt meent dan weer dat er wat schort aan het becijferen van strafmaten. “Om ook in 2016 een cellentekort te vermijden, moeten we op dat vlak hardnekkige patronen doorbreken.”

Patronen doorbreken

Landuyt verwijst daarbij naar het feit dat veroordeelden steeds langere straffen opgelegd krijgen, waardoor het systeem stropt. “Rechters houden bij het bepalen van een strafmaat rekening met de mogelijkheid tot vervroegd vrijkomen, en leggen derhalve langere straffen op. En wie vandaag minder dan drie jaar cel krijgt, zal door de overbevolking geen dag in de gevangenis doorbrengen. Rechters proberen dat hiaat te omzeilen door soms letterlijk drie jaar en één dag te vellen. Dat patroon moet doorbroken worden. Geef rechters de garantie dat straffen worden uitgevoerd, en ze zullen lagere straffen opleggen, waardoor de doorstroming vlotter verloopt.”Minister De Clerck was gisteren in het buitenland en daarom niet bereikbaar voor commentaar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234