Donderdag 21/11/2019

Nederland

Oprichter Forum voor Democratie stapt op als bestuurslid na ruzie met Baudet

Door ruzie met Thierry Baudet (links) stapt Henk Otten (rechts) op als bestuurslid bij Forum voor Democratie. Beeld ANP

Een van de oprichters van het Nederlandse Forum voor Democratie ligt volledig overhoop met het bestuur van de partij. Henk ‘de tank’ Otten kan zich niet meer vinden met de stijl van voorzitter Thierry Baudet en spreekt op Twitter van een ‘karaktermoord’. 

Ondanks het recente succes van Forum voor Democratie, is er nu flink geharrewar in de partijtop. Op zijn Twitter-foto staat Henk Otten nog vrolijk te lachen naast voorzitter Thierry Baudet, maar toch is het water tussen de twee enorm diep. Donderdagavond kondigde hij dan ook aan dat hij opstapt als bestuurslid. De directe aanleiding voor Otten om terug te treden is een rel rond een geldsom uit de partijkas, die Otten zichzelf had toegekend (maar ondertussen wel heeft teruggestort). 

Hij legde eerder ook zijn taken als penningmeester en als medewerker van de partij in de Tweede Kamer neer. De crisis was compleet toen Baudet donderdag ook niet kwam opdagen in de Nederlandse Tweede Kamer voor een stemming. Hij zou ziek in bed gelegen hebben met buikgriep. Al ging dat vrijdag plots weer stukken beter. 

Moderne architectuur

Maar eigenlijk zit er al veel langer een serieus haar in de boter tussen Otten en het bestuur van de rechts-populistische partij, die in Nederland een enorme overwinning behaald heeft bij de Provinciale Statenverkiezingen. De spanningen bereikten afgelopen weekend nog een kookpunt toen Otten een opmerkelijk interview gaf aan de Nederlandse krant NRC Handelsblad, waarin hij de stijl van Baudet onder vuur nam. 

Er sprak ook een duidelijk verschil in visie uit het gesprek. Waar Baudet – zoals in zijn overwinningsspeech – de man is van de grote filosofische ideeën over de ondergang van de Europese beschaving, is Otten de koele zakenman die vooral de belastingen omlaag wil. “Ik heb niets met rassen”, zegt hij bijvoorbeeld. Of: “Ik maak me niet de hele dag druk over moderne architectuur”. Ook zegt hij van zichzelf dat hij van de “zakelijke lijn” is. “Feitelijk en inhoudelijk. Ik houd niet zo van emotionele taferelen.” 

De partij, die ook erg kritisch staat tegenover het nut van klimaatmaatregelen – kosten te veel geld – riep na de verkiezingen ook nog een kliklijn in het leven tegen linkse indoctrinatie. Leerlingen die op school te maken krijgen met een leerkracht die zijn persoonlijke overtuigingen wil opdringen, kunnen dat daar melden. Ook dat noemt Otten “een misser”. Door Baudet is het Forum voor Democratie ook steeds verder naar rechts aan het opschuiven, en vervreemdt de partij steeds meer van de centrumkiezers. 

“Die tweestrijd tussen de verschillende stromingen binnen de partij is eigenlijk al sinds het begin bezig”, zegt de Nederlandse politicoloog Merijn Oudenampsen (Universiteit van Amsterdam). “Het nieuwe aan Baudet is dat hij centrumrechts weet aan te spreken en veel kiezers van de christelijke CDA, de liberale VVD en het rechtse PVV heeft binnengehaald. Maar tegelijk dweept hij natuurlijk ook met radicale conservatieve denkers als Oswald Spengler.” 

Toch leek Otten steeds goed te gedijen in de partij van Baudet. Samen met hem richtte hij het Forum voor de Democratie op in 2015. Wat in het begin niets meer was dan een denktank, die Baudet aanvoerde vanuit zijn woning in Amsterdam, is de laatste jaren uitgegroeid tot een volwaardige politieke partij. In 2017 deed Forum voor het eerst mee aan de Nederlandse Kamerverkiezingen. Omdat Otten toen campagneleider was en kandidaten selecteerde, was hij volgens Baudet ook “volstrekt onmisbaar”. 

Otten en Baudet zouden elkaar voor het eerst ruim tien jaar geleden ontmoet hebben. Volgens Trouw voelde hij al langer de noodzaak voor een onversneden rechts geluid. Omdat hij teleurgesteld was in de liberale partijen D66 en VVD, kwam Otten eerst uit bij de Lijst Pim Fortuyn. Maar daar haakte hij na enige tijd af, omdat die partij na de moord op Fortuyn verzandde in chaos. 

Dat moest net bij Forum voor Democratie anders gaan. Otten, een selfmade man, wiens vader een boerenbedrijf runde, had een carrière gemaakt in de advocatuur en kreeg bij het Forum de reputatie van handhaver van de partijdiscipline, wat hem ook de bijnaam ‘Henk de tank’ opleverde. Als campagneleider was hij de drijvende kracht achter de strategie om zoveel mogelijk op sociale media in te zetten om kiezers aan te spreken. De partij was volgens Otten een “mediabedrijf met een politieke tak”. Die aanpak lag mee aan het succes van FvD bij de verkiezingen in 2017, waar de partij vanuit het niets twee zetels in de Kamer haalde. 

“Iedereen stond er versteld van dat de partij op zo’n korte tijd zoveel leden kon ophalen”, zegt Oudenampsen. “Otten heeft dan wel de organisatie mee opgezet. Maar nu die organisatie draait, is het nog maar de vraag of hij onvervangbaar is.” 

Lijsttrekker

Forum voor Democratie is van het begin af aan erg strak geleid, maar in het NRC-interview blijkt dat Otten toch verandering wil in het centraal bestuur. “Het partijbestuur is vrij almachtig”, zegt Oudenampsen. Er zijn weinig kansen voor leden om bijvoorbeeld inzicht te krijgen in de financiën. En terwijl andere partijen samen met hun leden beslissen over een partijprogramma, is bij FvD de figuur Baudet bepalend voor de koers.” 

Hoe het nu verder moet, is niet helemaal duidelijk. Volgens zijn Twitter-profiel is Otten nog steeds lijsttrekker voor de Eerste Kamerverkiezingen van volgende maand. “Maar ik denk dat dit wel schade creëert”, zegt Oudenampsen. “Een partij met een intern conflict doet het nooit goed. En als Otten zijn hele verhaal wil vertellen, zoals hij al heeft aangegeven, kan het zijn dat er nog wat vuile was buiten wordt gehangen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234