Vrijdag 02/12/2022

Opposanten Praagse Lente voor de rechter

De Praagse Lente is 33 jaar na datum nog niet verwerkt in Tsjechië. De perestrojka avant la lettre van partijleider Dubcek werd in augustus 1968 beantwoord door een sovjetinvasie. Twee toenmalige Tsjechische collaborateurs, de ene toen al premier, de andere later partijchef, worden nu aangeklaagd voor hun rol en riskeren tot vijftien jaar cel.

Tweehonderdduizend sovjetsoldaten liepen in augustus 1968 Tsjechoslowakije onder de voet om Alexander Dubcek van de macht te verwijderen. De Slowaakse dissident, overleden na een auto-ongeluk in '92, had de toorn van Moskou opgewekt met zijn zogeheten 'socialisme met een menselijk gelaat'. Ook in eigen land had hij tegenstanders: Milos Jakes en Jozef Lenart waren fervente voorstanders van de invasie en smeedden één dag later op de sovjetambassade in Praag al plannen om het machtsvacuüm in te vullen.

Ter legitimering van de invasie stampten Jakes en Lenart een ongrondwettelijke regering 'van arbeiders en boeren' uit de grond. Lenart was tussen '63 en '68 al premier geweest onder Dubceks voorganger Antony Novotny en zou na de Praagse Lente weer verscheidene topfuncties binnen de communistische partij bekleden. Jakes zou zelfs partijchef van de Tsjechoslowaakse communisten worden, de laatste voor het sovjetrijk in '89 ineenschrompelde en zich in Tsjechoslowakije de geweldloze Fluwelen Revolutie voltrok onder leiding van Vaclav Havel. De sovjets zouden nog tot '91 militair aanwezig blijven in het land.

De startdatum voor het proces tegen Jakes en Lenart, beiden inmiddels 78 jaar oud, moet nog vastgelegd worden. Ze worden beschuldigd van hoogverraad. Zeker is dat ze een maximumstraf van vijftien jaar riskeren.

Of het ooit tot een veroordeling komt, is onzeker. Totnogtoe maakten de Tsjechen geen haast om de coryfeeën van het sovjetregime voor de rechter te brengen. De voormalige minister van Binnenlandse Zaken Jaromir Obzina werd voor de rechter gebracht omdat hij bevolen had dissidenten lastig te vallen en ze zo het land uit te drijven. Ex-premier Lubomir Strougal moest zich verantwoorden voor moorden door de geheime politie. Geen enkele van die rechtszaken werd echter afgewerkt. De enige hoge functionaris die veroordeeld werd is Miroslav Stepan, chef van de Praagse afdeling van de communistische partij. in 1990 werd hij wegens machtsmisbruik tot vier jaar veroordeeld. (FL)

Tsjechen totnogtoe niet gehaast om communistische chefs te berechten

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234