Donderdag 21/01/2021

Human Planet

Opnieuw ophef over natuurserie BBC: hoe fake mag een documentaire zijn?

Een 30 meter hoge boomhut van de Korowai, een volk dat leeft in de Indonesische provincie Papoea, werd speciaal voor de BBC-serie gemaakt.Beeld BBC

In het Verenigd Koninkrijk klinkt opnieuw verontwaardiging over het faken van een natuurdocumentaire van de BBC – dit keer gaat het om Human Planet. Opmerkelijk, want de serie over de relatie tussen mens en natuur is al zeven jaar oud. 

Begin april kwam aan het licht dat een 30 meter hoge boomhut van de Korowai, een volk dat leeft in de Indonesische provincie Papoea en centraal staat in aflevering vier, speciaal voor de serie was gemaakt. Die aflevering werd daarop al van de digitale planken gehaald.

Vorige week bleek bovendien dat een situatie is nagespeeld waarin een Indonesische man een walvis vangt met een harpoen, terwijl dat geen "accuraat beeld schetst van zijn rol". De BBC wil verder geen details geven, maar haalde Human Planet in zijn geheel van streamingdiensten Netflix en Amazon Prime, en (online) winkels werden verzocht de serie uit de schappen te halen. Een lastige klus, met al die webshops; op Bol.com is de serie nog steeds te koop.

De speciaal voor de BBC-documentaire gemaakte boomhut in de Indonesische provincie Papoea .Beeld BBC

Human Planet krijgt nu een 'volledige redactionele beoordeling'. Natuurprogramma's moeten net zo accuraat zijn als andere feitelijke producties, staat in de richtlijnen van de omroep: "Het publiek mag nooit worden bedrogen of misleid door wat het ziet of hoort."

Artistieke vrijheid

De ingreep roept interessante vragen op over het karakter van natuurdocumentaires. Zoals The Guardian schreef: moeten die per definitie waarheidsgetrouw zijn, en net zo feitelijk als het journaal? Of vallen ze eerder in de categorie entertainment of kunst, en mogen de makers zichzelf enige artistieke vrijheid permitteren – zolang het verhaal maar klopt?

Is dit een extreme uitwas van de jacht op nepnieuws? Vorig jaar was Sir David Attenboroughs serie Blue Planet 2 ook al onderwerp van discussie. Enkele zeedieren bleken in geconditioneerde omgevingen te zijn gefilmd, zonder dat dat aan de kijker was gemeld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234