Woensdag 22/01/2020

Begroting

Opnieuw op zoek naar miljarden

Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (l.) en premier Charles Michel in de Kamer. 'Het wordt zwaar, zwaar labeur.' Beeld ©NICOLAS MAETERLINCK / BELGA

Centrumrechts staat alweer voor een zware budgettaire oefening. Vooral de btw-inkomsten vallen tegen. Die slaan een gat van een half miljard euro.

Het monitoringscomité, het controleorgaan dat de begroting in de gaten houdt, heeft gisteren zijn rapport aan de regering bezorgd. Het definitieve startschot voor de centrumrechtse coalitie om vandaag te vergaderen over de begrotingscontrole van dit jaar, de begrotingsopmaak van volgend jaar en de tax shift.

Premier Charles Michel (MR) krijgt onmiddelijk slecht nieuws op zijn bord. In het nieuwe rapport van het monitoringscomité staat dat zijn ploeg opnieuw op zoek moet naar een handvol miljarden. Voor dit jaar is er nog een tekort van 978 miljoen euro. Voor volgend jaar loopt dit op tot 1,76 miljard. Voor alle duidelijkheid: dit laatste bedrag is cumulatief. Als de regering voor de begroting van dit jaar structurele maatregelen neemt, heeft dat ook een positief effect op de boekhouding van 2016.

Vooral het cijfer van de fiscale inkomsten springt in het oog. Die vallen voor dit jaar 723 miljoen euro lager uit dan verwacht. Het probleem zit hoofdzakelijk bij de btw, waar de inkomsten zakken met ruim 500 miljoen euro. Er wordt gewezen naar de btw-verlaging op elektriciteit, een maatregel van de regering-Di Rupo. Er was tot nu toe geen duidelijk zicht op de budgettaire impact ervan. Nu blijkt dit een zware tegenvaller. De maatregel zal wellicht sneuvelen. De regering staat al een tijd klaar om hem te schrappen.

Ook de gezondheidszorg blijft een zorgenkind. De verplichte ziekteverzekering zorgt dit jaar voor een onverwachte meerkost. Maar dat wordt gecompenseerd door meevallers bij de RVA. Er wordt minder geld dan verwacht uitgegeven aan de werkloosheidsuitkeringen en brugpensioenen.

Zware oefening

Centrumrechts heeft nog twee weken tot het zomerreces. In principe is het de bedoeling om de begrotingscontrole van dit jaar, de begrotingsopmaak van volgend jaar en de tax shift als een geheel te behandelen. Vraag is of dat doenbaar is. Verschillende ministers zeggen dat de tax shift wellicht in de koelkast belandt.

Vooral de lopende begroting op orde krijgen belooft nog een zware oefening te worden. Het is namelijk een ding om een consensus te vinden over de manier waarop het gat van 978 miljoen euro moet gedicht worden. Maar het is nog iets anders is om die maatregelen te doen opbrengen voor het einde van het jaar.

Veel zal ook afhangen van de situatie in Griekenland. De voorbije weken hebben premier Michel en financiënminister Johan Van Overtveldt (N-VA) veel tijd en energie gestopt in de onderhandelingen. Maar de problemen lijken lang niet van de baan. Zondag is er alweer een Europese top. Hoe meer tijd voor Griekenland, hoe minder voor de begrotingsproblemen.

Nu bekend is hoe groot de inspanning wordt, nemen de regeringspartijen hun posities in. Het is uitkijken in hoeverre N-VA aandringt op verdere besparingen. De partij laat al een paar dagen verstaan dat in de sociale zekerheid nog gesneden kan worden. Zij kijken in de eerste plaats naar de invaliditeitsuitkeringen. Die uitkeringen willen ze niet verlagen, wel het aantal fors omlaag duwen. Volgens de partij trekken er nog te veel mensen onterecht steun, en bewijzen de cijfers van het Riziv dat.

Hard labeur

Bevoegd minister Maggie De Block (Open Vld) krijgt zo alle druk op haar. CD&V-vicepremier Kris Peeters vindt namelijk dat op zijn departementen al genoeg bespaard is.

Binnen de regering beseft iedereen dat de komende twee weken zeer belangrijk zijn. Slaagt het slotoffensief of niet? Het antwoord bepaalt hoe het eerste jaar van centrumrechts de boeken in gaat. Een minister: "Het wordt zwaar, zwaar labeur. We moeten eruit raken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234