Woensdag 29/06/2022

Opnieuw beroemd en ingehaald door de realiteit

Tien jaar na het mediaproces van de eeuw broedt O.J. op een reality tv-programma

O.J. Simpson

Los Angeles

The Independent

Andrew Gumbel

O.J. Simpson is serieus in de war. Bijna exact tien jaar na de dubbele moord die hem in de internationale sensatiepers bracht en die leidde tot het mediaproces van de eeuw, schijnt hij er zich - terecht - van bewust te zijn dat de vraatzuchtige media nog altijd even gulzig staan te springen voor alles waar O.J. van ver of dichtbij wat mee te maken heeft. Hij stond eergisteren op de voorpagina's van alle New Yorkse tabloids naar aanleiding van een driedelig televisie-interview, dat volgend weekend uitgezonden wordt.

De O.J. in de voorstukjes van de interviews ter gelegenheid van de tiende verjaardag gaf een verdwaasde indruk, niet in de realiteit, en schond op een perverse manier de nagedachtenis van de moordslachtoffers, die hij naar eigen zeggen net zo erg betreurt als hun naasten. Hij vertelde Fox News dat hij soms kwaad is op zijn ex-vrouw, omdat ze vermoord werd, omdat ze er niet is om de kinderen op te voeden, omdat ze betrokken raakte bij een groepje slechte vrienden, dat al dan niet enkel in zijn verbeelding bestaat.

Alsof dat nog niet genoeg was, ging Simpson, nu 56, verder met een vurige en bepaald smakeloze verdediging van twee bekendere 'collega's' wat processen van beroemdheden betreft. Hij noemde Michael Jackson, de superster die beschuldigd wordt van kindermisbruik, 'aseksueel' en beweerde dat zijn aanklagers oneerlijke motieven hebben. Over de basketbalster Kobe Bryant, die beschuldigd wordt van verkrachting van een hotelbediende in Colorado, zei hij: "Toen ik nog jong was, zei ongeveer elk meisje een keertje nee. Je wist dat ze dat moesten doen, omdat je anders misschien zou denken dat ze hoeren waren." Simpson voegde er lachend aan toe dat de seksuele standjes waarin Bryant en zijn mogelijke slachtoffer zich bevonden onuitvoerbaar zijn zonder enige vorm van instemming van beide partijen.

Dit soort opmerkingen zijn op zich al buitensporig, maar daarnaast werpen ze ook een niet erg flatterend licht op de ernstige beschuldigingen van geweld en moord op zijn vrouw. Ze tonen ook de buitensporige aard van de grote Amerikaanse mediamachine, die er de hand niet voor omdraait om een beroemd proces tien jaar later opnieuw te exploiteren en de deelnemers van vlees en bloed te reduceren tot niet meer dan voer voor de roddelpers.

Het proces van O.J. Simpson was immers een opmerkelijk fenomeen van de populaire cultuur en de datum van 12 juni doemt onvermijdelijk op. Op die dag werden Brown-Simpson en Goldman doodgeranseld in de flat van Nicole op Bundy Drive, in de chique buurt Brentwood in Los Angeles. Bijna elk element van de misdaad, het daaropvolgende onderzoek en het overgemediatiseerde proces is tot het collectieve geheugen gaan behoren, een stukje gemeenschappelijke geschiedenis uit de zorgeloze periode tussen het einde van de Koude Oorlog en de aanvallen van Al- Qaeda.

Zowat elke Amerikaan die ouder is dan achttien kan meteen volgen wanneer het gaat over de achtervolging van O.J. op de San Diego Freeway in zijn witte Ford Bronco, of de afdruk van de schoenen die gevonden werd op de plaats van de moord, of de bloederige handschoen waarmee O.J. worstelde toen hij ze wilde aantrekken in de rechtbank om te tonen dat ze te klein was. Het negen maanden durende proces in 1995 was de definitie van een mediacircus, een reality-show die zichzelf in stand hield en goed was voor duizenden uren televisiedebatten en forse boekcontracten voor alle betrokkenen, van de advocaten tot de excentrieke chauffeur van O.J., Kato Kaelin.

Iemand beschreef het spektakel als "een snertroman die tot leven kwam". Dat was ook de manier waarmee er werd omgesprongen, tot groot verdriet van de achtergebleven familieleden, verbitterd door de banalisering van hun lijden. Het O.J.-proces werd beschouwd als een echte traumatische maatschappelijke gebeurtenis, mede doordat het aantoonde dat Amerika nog steeds geplaagd werd door een diepe rassenkloof. Mark Fuhrman, aan het hoofd van het onderzoek en overtuigd van de schuld van O.J., werd afgeschilderd als een racist en een leugenaar, sleutelelementen die leidden tot de vrijspraak van O.J. door een jury waarin negen zwarte leden zetelden. Het land was verdeeld op basis van rassen; zwarten waren er absoluut van overtuigd dat O.J. erin geluisd werd en niet-zwarten waren net zo overtuigd van zijn schuld.

Achteraf gezien is de waardevolste les uit het O.J.-proces de vervormende invloed van verregaande media-aandacht, die er nog steeds is. Een zaak die zonder televisiecamera's wellicht niet langer dan een maand zou hebben geduurd, strekte zich uit over negen maanden. Een vooraanstaande Hollywood-beroemdheid - zwart, dat wel, maar niet echt een typisch slachtoffer van rassendiscriminatie - werd op de een of andere manier een levend symbool van vooroordelen en corruptie bij de politie van Los Angeles. Het is veelbetekenend dat de topadvocaten van de verdediging er buitensporig aan verdienden, terwijl zowat alle anderen achterbleven met angst, een trauma, een ontgoocheling of een combinatie van die drie.

O.J. kreeg vrijspraak, maar werd verstoten uit de Hollywood-gemeenschap waarin hij ooit thuis was. Hij werd gedwongen te verhuizen naar Florida, waar hij zich uiterst onopvallend hield. Hij werd ook wettelijk aansprakelijk gesteld voor de dood van Simpson-Brown en Goldman, en moest 33 miljoen dollar schadevergoeding betalen. De families Brown en Goldman moesten zich niet alleen neerleggen bij de uitspraak, ze slaagden er bovendien niet in het hoederrecht te krijgen over de twee Brown-Simpson-kinderen.

Ondanks de uitspraak in het proces blijft er nog steeds het telefoontje naar de hulpdiensten dat werd afgespeeld in de rechtbank. Nicole schreeuwt om hulp en zegt dat ze wordt aangevallen door haar echtgenoot. De heisa rond het proces heeft ervoor gezorgd dat de grote gewelddadigheid van de misdaden naar de achtergrond verschoof. Nicole was zo brutaal met een mes te lijf gegaan dat haar nek bijna afgesneden was. Goldman stribbelde zo hard tegen dat hij 30 keren gestoken werd voor hij stierf.

Ongelukkig genoeg was hij die avond enkel in de flat om een zonnebril terug te brengen die Nicoles moeder die avond had achtergelaten. Volgens Simpson bracht hij op het moment van de moord golfballen naar zijn achtertuin op de heuvel van Rockinham Avenue. Toen een limo-chauffeur hem echter kwam oppikken om naar de luchthaven te gaan voor een nachtvlucht naar Chicago later die avond, liet hij de deurbel onbeantwoord. Hij verscheen een half uur later en vertelde dat hij sliep.

Toen de politie hem de dag na de begrafenissen wilde arresteren, sprong hij in de Ford Bronco van een vriend en reed naar de snelweg. De slowmotionachtervolging die daarop volgde, zorgde het komende decennium voor een rage van snelwegachtervolgingen op de televisie. Het was nooit duidelijk of Simpson wilde ontsnappen, zich zou overgeven of zelfmoord zou plegen. De politie vond een ogenschijnlijk afscheidsbriefje in de wagen, samen met valse baard en snor, een geladen wapen, een paspoort en bijna 10.000 dollar cash.

Toen het proces van start ging, was de zaak hét gespreksonderwerp, zelfs bij mensen die nog nooit van O.J. hadden gehoord sinds zijn professionele voetbalcarrière. Toen Boris Jeltsin uit het vliegtuig stapte voor een ontmoeting met Bill Clinton, was zijn eerste vraag: "Denk je dat O.J. het gedaan heeft?" Die vraag is veel van zijn dwingendheid verloren, ondanks de controverse over de uitspraak, ondanks het feit dat de wansmakelijke interesse voor O.J. zelf niet afgenomen is. Zijn jongste project is naar eigen zeggen een reality tv-programma waarin hij grappen uithaalt met mensen. Tot nu toe heeft geen enkel televisiestation toegehapt; je vraagt je af of er eentje is die dat wel zal doen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234