Zaterdag 18/01/2020

economie

Opmerkelijk cadeautje voor Air France: staatssteun

Beeld REUTERS

Een opmerkelijk kerstcadeau voor Air France: de Franse minister van Transport Alain Vidalies zei afgelopen weekend in een interview met de zakenkrant La Tribune onomwonden dat de Franse staat de luchtvaartmaatschappij - onderdeel van Air France-KLM - met "fiscale voordelen" zal helpen. Dit omdat ongeveer eenderde van de langeafstandsvluchten verlieslatend is. Mag dat zomaar, openlijk staatssteun aankondigen?

Dat hangt ervan af, zegt de Nederlandse luchtvaarteconoom Hans Heerkens van de Nederland Universiteit Twente. "Want je kunt het op veel manieren verhullen, als indirecte steun. Als een overheid de aanleg van weg subsidieert die langs een luchthaven loopt, kun je dat staatssteun noemen. Maar die overheid zal zeggen dat de weg bedoeld is voor een dorp verderop. Is het dan nog staatssteun?"

Staatssteun in de luchtvaart is ook bepaald niet ongewoon, stelt Heerkens verder. Luchtvaartmaatschappijen hoeven geen btw te betalen over de kerosine die ze gebruiken. En de praktijk in Europa is volgens Heerkens dat landen eens in de tien jaar hun nationale trots mogen steunen, als ze toestemming hebben gevraagd aan de Europese Commissie. Maar dan eenmalig, niet structureel.

"Daarom is het ook zo opmerkelijk dat een minister dit zo openlijk zegt. Ik weet niet of Air France de afgelopen tien jaar al staatssteun heeft gekregen. Maar het subsidiëren van verlieslatende langeafstandsvluchten mag sowieso niet. Je mag eenmalig staatssteun geven, niet jarenlang verliezen bijpassen."

Onverstandig

De Fransen zullen - net als de KLM - verwijzen naar de luxemaatschappijen uit de Golfregio, die volop indirecte ongeoorloofde staatssteun zouden krijgen omdat de overheid daar vakbonden heeft verboden waardoor de lonen er laag zijn. Air France-KLM heeft veel last van concurrenten als Qatar Airways of Etihad uit Dubai. Aan de onderkant knagen prijsvechters als Easyjet en Ryanair.

Of de Golfmaatschappijen echt succesvol zijn met dank aan ongeoorloofd overheidsgeld, verschilt per onderzoek. Volgens Amerikaans onderzoek was dat zonneklaar, maar ander onderzoek spreekt staatssteun in de Golfregio weer tegen. Want lage lonen omdat vakbonden er verboden zijn is wel ongewenst, maar staatssteun is het niet.

Hoe dan ook vindt luchtvaarteconoom Heerkens de opmerkingen van de Franse minister niet verstandig. Nu al zeggen dat de problemen met langeafstandsvluchten met belastinggeld worden opgelost, neemt de druk weg bij het noodlijdende Air France om in actie te komen.

Hoe ernstig is de situatie eigenlijk? Heerkens: "De situatie is zeker ernstig. Er moet echt wat gebeuren. Maar nu zal het gevoel worden gestimuleerd dat de Franse staat het wel oplost."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234