Dinsdag 24/05/2022

Opmars van de suïcidale knaagdieren

Ze blijven zich maar vermenigvuldigen. Honderden schattige konijntjes die slechts een doel in het leven hebben: zelfmoord plegen. Met die wat vreemde, morbide en vooral controversiële thematiek heeft Andy Riley een monsterhit te pakken. De man heeft ook andere reeksen op zijn naam staan, maar op zijn eerste Europese expositie in Kruishoutem duiken enkel de langoren op. Een gesprek met een ondertussen wereldberoemde cartoonist over boekverbranding, dierenmishandeling en Belgische cartoonisten. door Geert De Weyer

e schrijven 1999. De Britse cartoonist en televisiescenarist Andy Riley zit met enkele collega’s te brainstormen over een nieuw idee voor een cartoonboek. Wanneer het onderwerp ‘zelfmoord’ zich aandient, tekent hij op een servet een broodrooster waaruit twee konijnenoortjes steken. Geniaal, klinkt het in koor. Vier jaar later verschijnt het eerste boek rond de zelfmoordkonijntjes of, zoals de ondertitel luidt: “donzige langoren die het leven niet meer aankunnen.” Subtiel is geen enkele tekening. Maar het publiek laat het zich welgevallen. Meer dan anderhalf miljoen exemplaren gingen er al over de toonbank. Het wordt gepubliceerd in zowat heel Europa, alsook in de VS, China en Japan. Ter vergelijking: van zijn cartoonbundels Selfish Pigs en Great Lies to Tell Small Kids verkocht hij er ‘slechts’ een half miljoen.

De dag van vandaag is Riley bekender als cartoonist dan als schrijver voor humoristische tv-reeksen. En daar was hij al een grote naam. Hij schreef aan Little Britain,Trigger Happy TV,Smack the Pony, Spitting Image en Robbie the Reindeer. Voor het witte doek herschreef hij anoniem Tim Burtons Corpse Bride en Disneys animatiefilm Gnomeo and Juliet. Kiezen tussen beide wil hij niet. “Het ene geeft absolute vrijheid, het andere is een reden om vrienden te maken en het huis uit te komen.”

De langoren beroven zich niet zomaar van het leven. Vaak gaat er een heel proces aan vooraf. Een konijn installeert een trampoline achter een startklare helikopter en springt zich een weg naar boven om door de propeller in zeven stukken te worden gesneden. Een ander konijntje doet aan speerwerpen, maar slaagt erin om nog voordat de speer de aarde raakt, op exact de inslagplaats te gaan staan zodat de speer zijn hersenen doorboort. Of Rileys absolute favoriet: twee konijnen die weigeren aan boord te gaan van Noachs Ark en ostentatief in het gras verderop gaan lezen of zonnebaden. Nee, snel gaan ze niet altijd dood, Rileys konijnen. De enige zekerheid die ze hebben is dat ze doodgaan.

Dat zijn diertjes controverse uitlokken, deert hem niet. Hij is al heel wat gewoon. In de States werd zijn Slacker Cats, een animatiereeks over een paar huiskatten op het ABC Family Channel, al na zes afleveringen stopgezet na klachten van bezorgde ouders.

Ook de zelfmoordkonijntjes kregen de wind van voren. “Drie jaar lang reageerde er niemand, tot een zekere Taffy Anderson uit Oregon haar zoon van dertien zag lachen met een van mijn boeken die hij uit de schoolbibliotheek had meegenomen. Ze zette een campagne op met als einddoel het verbranden van het boek. Het bleek de beste campagne voor de reeks die je je kan voorstellen. Dank u, Taffy.”

“Kijk, ik kan me inbeelden dat mensen moeite hebben met een thema als zelfmoord, maar echte zelfmoord kan je dit toch moeilijk noemen. Meestal zijn die zelfdodingen totaal onmogelijk. Het is eerder onnozel. Dat men daar zo serieus op ingaat is bijna niet te geloven. In Groot-Brittannië werd ik aangevallen door the Rabbit Preservation Society en later ook de Hare Preservation Society. Ze vonden de zelfmoordkonijntjes een absolute schande. Het boek zou dierenmishandeling in de hand werken. Hallo? Die langoren doen het wel zichzelf aan, hè.

“Dat soort mensen leest De zelfmoordkonijntjes op een totaal andere wijze dan waarop ik het bedoel. Er scheelt volgens mij eerder iets met hun verbeelding dan met de mijne. Overigens, er komt geen enkele haas in mijn boeken voor. Je zou toch mogen denken dat zo’n voorzitter het verschil kent tussen konijnen en hazen?”

Eerste Europese expo

“Waarom zou ik trouwens geen grappen over zelfmoord mogen maken? Wij mensen maken grappen over alles wat ons angst inboezemt, de dood incluis. Opmerkelijk zijn dan ook de e-mails waarin men me aanspoort snel zelfmoord te plegen. Niet echt een sterk argument voor de antizelfmoordzaak, denk ik dan.”

De expositie in Kruishoutem, waar enkel de zelfmoordkonijntjes getoond worden, is Rileys eerste Europese tentoonstelling. Niet toevallig in België, meent hij. “België is het beste land in de wereld voor cartoonisten. Ik heb me laten vertellen dat jullie gemiddeld meer cartoonisten hebben in verhouding met inwoners dan welk ander land ter wereld ook. Vorig jaar was ik al eens in België. Ik werd er uitgenodigd in een talkshow (‘De laatste show’, GDW) waar ik naast de voormalige premier van het land mocht plaatsnemen. Dat kan ik me in Groot-Brittannië niet voorstellen. Bij ons worden cartoonisten in geen enkele talkshow uitgenodigd. Jullie houden van cartoonisten.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234