Vrijdag 25/06/2021

Opkuis nucleaire sites kost 5,6 miljard euro

Om de Belgische kerncentrales en andere nucleaire sites te ontmantelen en alle bestaande en toekomstige kernafval te saneren is het astronomische bedrag van 5,6 miljard euro nodig. Dat heeft het Niras berekend op basis van zijn eerste inventaris sinds het nucleaire verhaal 47 jaar geleden ook in België begon. De helft van dat bedrag is al opzijgezet, voor de andere helft bestaan mechanismen om het geld te genereren.

Brussel

Eigen berichtgeving

Sybille Decoo

In 1997 gaf de vorige regering het Nationaal Instituut voor Radioactief Afval en Verrijkte Splijtstoffen (Niras) de opdracht een inventaris op te stellen van alle installaties en sites in België die radioactieve stoffen bevatten. Die is nu klaar. Dat er destijds nog geen sprake was van sluiting van de Belgische kerncentrales, maakt voor de inventaris en de kostenraming weinig uit. Ooit moeten die centrales hoe dan ook worden ontmanteld. Bovendien volgt het ritme van de kernuitstap de levensduur van de centrales in Doel en Tihange.

België heeft welgeteld 1.064 sites waar radioactieve stoffen aanwezig zijn. De belangrijkste zijn die van klasse 1. Naast de zeven kerncentrales zijn dat onder meer het Studiecentrum voor Kernenergie in Mol, de sites van de verwerkingsfabriek Belgoprocess in Mol en Dessel, de mox-fabriek Belgonucleaire in Dessel en het Universitair Instituut voor Nucleaire Wetenschappen in Gent. Verder zijn er vele sites van klasse 2 en 3, waaronder de laboratoria, ziekenhuizen en universiteiten met kleine installaties, maar ook het passief van de vroegere radiumfabriek van Umicore in Olen.

Ooit moet dat allemaal worden ontmanteld en moet alle oud en nieuw radioactief afval worden gesaneerd. Voor de inventaris maakte het Niras onderscheid tussen het bestaande kernafval, de besmette installaties die zullen worden ontmanteld en de (bestraalde) kernbrandstof. Militair materiaal, zoals de kernkoppen die vermoed worden op de basis van Kleine Brogel, valt daar niet onder, want informatie daarover heeft het leger niet aan de neus van het Niras willen hangen.

Het bestaande radioactieve afval heeft een volume van 21.000 kubieke meter en ligt opgeslagen op de sites van Belgoprocess. Het gaat om laag-, middel- en hoogradioactief afval, waarvan een deel geconditioneerd (behandeld en in vaten gestopt) is maar een belangrijk deel nog niet.

Daar komen de volgende decennia naar schatting 47.000 ton besmette materialen bij afkomstig van de ontmanteling van nucleaire installaties. Daarnaast ligt er op de sites van Doel en Tihange nog voor 2.400 ton bestraald uranium en plutonium. Gezien het moratorium op de opwerking van dergelijk nucleair materiaal beschouwt staatssecretaris voor Energie Olivier Deleuze (Ecolo) dat als afval.

Alles samen hangt daar een kostenplaatje aan van naar schatting 5,614 miljard euro. Dat zal vrijwel volledig (99 procent) naar de opruiming van de sites van klasse 1 gaan. Zo wordt de ontmanteling van de kerncentrales geraamd op 2 miljard euro.

De helft is al opzijgezet via provisies of een verzekering. Wettelijke mechanismen, waaronder de nieuwe heffing op elektriciteit, moeten ervoor zorgen dat ook de ander helft op tafel komt. Volgens Deleuze zijn de kosten voor 98,5 procent gedekt.

Toch heeft Deleuze onder meer Belgonucleaire op de vingers getikt omdat er nu geen garanties zijn dat de provisies van die mox-fabriek aangesproken kunnen worden. Aangezien de toekomst er voor die fabriek slecht uitziet, eist Deleuze dat een garantie wordt ingebouwd dat het geld voor de ontmantelingskosten naar het Niras gaat mocht het tot een sluiting komen.

Staatssecretaris Olivier Deleuze: 'De kosten van deze operatie zijn voor 98,5 procent gedekt'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234