Dinsdag 26/10/2021

Ophangen

Wanneer is de voetbalinterland de sublimatie van een veldslag geworden?

Talrijk waren zij die vorig weekend met mij meenden de spot te moeten drijven ten gevolge van de dramatische nederlaag van Nederland tegen Tsjechië. Aan al diegenen deze mededeling na woensdag: ik ben niet rancuneus, maar niettemin een welgemeende 'fuck you'.

Ik zat de avond van die wedstrijd lekker te eten. Dat zegt genoeg: te nuchter, te oud, te veel gezien? Toegegeven, ik ben ooit echt fan geweest van voetballand Nederland. In 1988 heb ik tot twee keer toe de tv afgezet en ben in de tuin de laatste minuten gaan uitzweten omdat de spanning te veel werd en toen Bergkamp in 1998 scoorde tegen Argentinië op de mooiste assist uit de geschiedenis van het voetbal (van Frank de Boer) ben ik op mijn knieën voor het scherm gevallen. Dat heb ik nu niet meer, omdat het niet met mijn idee van beschaving overeenstemt om op je knieën te vallen voor een tv, zelfs niet voor een breedbeeld Loewe, 80cm, 100MHz. Wat overblijft, is de bewondering van een gewone sportliefhebber en na een kwarteeuw in dit vak als kenner het respect voor het betere topsportwerk. Jammer voor de bange bekrompen Vlaming, maar daar hoort het Nederlandse voetbal en bij uitbreiding de gehele Nederlandse sport bij.

Ik heb deze week flarden van wedstrijden gezien op mijn Griekse hotelkamers. Niets vervelender dan commentaar waar je geen woord van snapt - behalve dan de eigennamen. Niets stommer dan als gevolg daarvan naar een stille voetbalwedstrijd kijken. Niets erger dan uitgenodigd worden voor een etentje dat naar aloude Griekse gewoonte nooit voor halfelf begint, dus midden in een cruciale voetbalwedstrijd van Nederland.

Ik heb mij moeten behelpen met sms-verkeer met mijn zoon voor en tijdens - en met de kranten en het internet achteraf - en ik ben aardig geschrokken. Advocaat ophangen? Pim Fortuyn is ook eerst gedemoniseerd en later doodgeschoten. Of het ene het directe gevolg was van het andere, daarover zijn de meningen verdeeld, maar het demoniseren en dood wensen van een man die vol goede bedoelingen een speler wisselt, zij het dan de verkeerde, heeft weinig te maken met beschaving. Ook dat vervallen in uitersten is typisch Nederlands. Wij zouden nooit in die val trappen, gelukkig maar. Te veel meegemaakt wellicht. De Duitsers ook niet. Ook veel meegemaakt, hoofdzakelijk door eigen schuld. Niet kunnen winnen van Tsjechië-B, het werd de bondscoach van Berlijn tot München amper aangerekend, maar als die van Nederland woensdag niet had gewonnen, was hij veiliger geweest in de handen van Al-Qaeda dan in Den Haag.

Hoe is sport in godsnaam ontspoord? Wanneer is de voetbalinterland de sublimatie van een veldslag geworden die begint met afgunst en haat en eindigt met het opsluiten of onthoofden van de verslagen veldheer? Wanneer zijn sportliefhebbers gemuteerd in horden bierdrinkende Hunnen?

Toen De Coubertin de georganiseerde sport in de vorm goot waarin ze vandaag nog steeds bestaat, had hij iets anders voor ogen. Sport is een religie, met een kerk, een dogma en een ritueel, schreef hij in zijn memoires. De uitleg van de Palestijnse woordvoerder na de moordaanslag van 1972 op het olympische dorp in München loog er niet om: "We wilden de westerse sportreligie in haar hart treffen." Internationalisme in de sport zou de zeden verzachten en de volkeren dichter bij elkaar brengen, ook dat was De Coubertin. Van bij het begin ging het fout en laaiden nationalisme en fanatisme fel op.

Sport als metafoor voor nationale vitaliteit, van een dommigheid gesproken. Uiteraard zijn het de Amerikanen die voor het eerst sport aan oorlog hebben gekoppeld. Op West Point Academy, waar de VS hun officieren hersenspoelen, staat het boven de poorten van de oude sporthal gegraveerd:

Upon the fields of friendly strife Are sown the seeds That upon other fields, on other days Will bear fruits of victory.

Samengevat: wie goed is in sport, zal goed zijn op het slagveld.

De minste aanleiding, hoe ridicuul ook, en een sportwedstrijd wordt een stammenoorlog. Gisteravond speelden de Grieken voetbal tegen de Fransen. Dan denk je: tussen Grieken en Fransen, behalve wat gestolen aardewerk dat in het Louvre staat, is er geen oud zeer.

Ik heb het van de week een paar keer opgeworpen in mijn Griekse gezelschap en telkens kwamen ze met dezelfde nijdige opmerking: "Het laatste Eurosongfestival niet gezien zeker? Griekenland heeft maar twee punten gekregen van Frankrijk. We want to kill them."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234