Zondag 07/03/2021

Venezuela

Opgezet spel of 'amateuristische' aanslag in Venezuela?

Volgens de autoriteiten vond er een aanslag plaats op de Venezolaanse president Nicolás Maduro. Hij bleef ongedeerd, maar zeven soldaten, zoals deze op de foto, raakten gewond. Beeld AP
Volgens de autoriteiten vond er een aanslag plaats op de Venezolaanse president Nicolás Maduro. Hij bleef ongedeerd, maar zeven soldaten, zoals deze op de foto, raakten gewond.Beeld AP

Een aanslag op zijn leven of een theaterstukje om de oppositie de genadeslag te kunnen geven? In het noodlijdende Venezuela van de socialistische president Nicolás Maduro is niets zeker. 

Een menselijk schild. Honderden panikerende militairen. En een presidentsvrouw die lijkbleek van schrikt wegtrekt. Het was zaterdagavond lokale tijd allemaal live te zien op de Venezolaanse televisie. Tijdens een toespraak van de socialistische president Nicolás Maduro deden zich enkele ontploffingen voor. Volgens de autoriteiten ging het om een aanslag tegen de president, die zou zijn gepleegd met behulp van verschillende met explosieven uitgeruste drones. Maduro bleef ongedeerd. Zeven soldaten van de nationale garde raakten gewond.

De president had slechts enkele uren nodig om een schuldige aan te wijzen, nog voor dat zes mensen werden gearresteerd wegens vermeende betrokkenheid. Hij claimt dat zijn Colombiaanse ambtgenoot Juan Manuel Santos, die in 2016 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg, achter de moordpoging zit. Hij zou hebben samengewerkt met financiers uit het Amerikaanse Florida. "Ik twijfel er niet aan dat alles wijst op een samenzwering tussen extreemrechts in Venezuela en extreemrechts in Colombia en dat de naam van Juan Manuel Santos achter deze aanslag zit", zei Maduro. “De Bolivariaanse revolutie gaat door.”

Santos heeft nog niet gereageerd. Hij zou, zo preciseerde een woordvoerder, volledig gefocust zijn op het doopsel van zijn kleindochter Celeste. Een volslagen onbekende groep van “patriottistische burgers en militairen” heeft op Twitter wél de verantwoordelijkheid voor de explosies opgeëist. Deze Soldados de Franelas, ook wel Soldaten in T-shirts, stellen dat ze hebben getoond dat de regering kwetsbaar is. “De aanval is vandaag niet geslaagd, maar het is slechts een kwestie van tijd tot het wel lukt."

Tijdens de ontploffing gaf president Maduro een speech voor honderden soldaten in Caracas. Zijn entourage beschermde hem onmiddellijk met kevlar-schermen.  Beeld AP
Tijdens de ontploffing gaf president Maduro een speech voor honderden soldaten in Caracas. Zijn entourage beschermde hem onmiddellijk met kevlar-schermen.Beeld AP

Gastank

Maar wat is er nu werkelijk gebeurd? Verschillende ooggetuigen geven aan drones te hebben gezien, anderen stellen dan weer dat er helemaal geen waren. Brandweermannen lieten in gesprek met persbureau AP verstaan dat de knallen werden veroorzaakt door de explosie van een gastank in een nabijgelegen appartement. Op foto’s op Twitter valt te zien hoe er rookpluimen opstijgen uit een residentie. In een interview met de zender Fox News suggereerde John Bolton, die als nationale veiligheidsadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump elke Amerikaanse betrokkenheid van de hand wees, dat de regering-Maduro achter de explosie zou kunnen zitten. Venezuela-deskundige An Vranckx, verbonden aan de vakgroep conflict en ontwikkeling van de UGent, heeft ook haar twijfels.

“Het is duidelijk dat zowel Maduro als zijn voorganger Hugo Chávez het eenvoudiger vinden om hun falen toe te schrijven aan externe factoren, zoals de VS. Maar het is te gek om te stellen dat de al bij al liberale Santos zou hebben samengewerkt met extreemrechts. Ook de oppositie ontkent in alle toonaarden. Zij hebben al decennia geen aanslag gepleegd. Waarom zouden ze dat nu wel doen?  Die opeising van de Soldaten in T-shirts kan perfect opgezet spel zijn. Het zou hier om een theaterstukje kunnen gaan. Nadat Chávez eens anderhalve dag uit zijn ambt was gezet, bleek hij plots veel populairder. Daarna was er bijna elke week wel een zogezegde poging tot coup.”

Het is niet de eerste keer dat Venezuela wordt opgeschrikt door een aanval. In juni vorig jaar maakte politie-inspecteur Óscar Pérez een helikopter buit. Hij viel, op klaarlichte dag, zowel het Hooggerechtshof als het ministerie van Binnenlandse Zaken aan met granaten. Op sociale media riep de man op tot gevechten tegen het leger. In die maanden kwamen wel talloze burgers op straat. Tijdens de protesten vielen meer dan 130 doden. Ook Pérez stierf. Hij werd in januari na een klopjacht door de autoriteiten gedood.

Hyperinflatie

Venezuela is in een ogenschijnlijk bodemloze economische crisis verzeild geraakt. Het land met de zo goed als grootste oliereserves ter wereld kampt met een enorm gebrek aan levensmiddelen en medicijnen. Terwijl de als kleptocratisch omschreven elite op post blijft, zijn honderdduizenden Venezolanen gevlucht naar buurlanden als Colombia. Hun achtergebleven landgenoten hebben te maken met ondervoeding en hyperinflatie. Tegen het einde van dit jaar zal die volgens het Internationaal Monetair Fonds oplopen tot 1 miljoen procent, terwijl de economie de voorbije vijf jaar met 40 procent is gekrompen.

Vorsers verzamelen bewijzen op de plaats van de impact. De aanslag zou gepleegd zijn met verschillende drones die uitgerust waren met explosieven. Beeld EPA
Vorsers verzamelen bewijzen op de plaats van de impact. De aanslag zou gepleegd zijn met verschillende drones die uitgerust waren met explosieven.Beeld EPA

Onder leiding van de voormalige buschauffeur Maduro is Venezuela zo goed als veranderd in een dictatuur. In juli vorig jaar versterkte hij zijn greep op de macht door een grondwetgevende vergadering op te richten en het door de oppositie gedomineerde parlement buitenspel te zetten. Geplaagd door de economie schreef Maduro vervroegde verkiezingen uit. Afgelopen mei kwam hij zelf als overwinnaar uit de bus. Volgens internationale waarnemers verliep de stembusgang, die werd geboycot door de oppositie, niet vrij en onafhankelijk.

Maduro heeft grote delen van de oppositie gevangen gezet of verdreven. Verschillende deskundigen verklaren dat de "amateuristische" ontploffingen vernederend zijn, maar dat ze de president ook goed uitkomen. Zo vreest de oppositie opnieuw in de vuurlinie terecht te komen. “Het is sowieso een goed excuus om nog harder op te treden tegen de oppositie”, zegt Vranckx. “Maduro kan ze nu de genadeslag geven. Twaalf jaar geleden kondigde ik in mijn lessen al het einde van de Bolivariaanse revolutie aan, maar Venezuela is er nu erger aan toe dan de meeste ontwikkelingslanden. Ik zie niet veel beterschap. Ik zie alleen een catastrofale uitkomst, zoals een burgeroorlog, een oplossing brengen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234