Woensdag 20/10/2021

Turkije

Opgesloten PKK-leider Öcalan doorbreekt stilte met oproep tot vrede

Pro-Koerdische politici met shirts van Öcalan gingen onlangs in hongerstaking om hem te mogen bezoeken in de gevangenis. Beeld REUTERS
Pro-Koerdische politici met shirts van Öcalan gingen onlangs in hongerstaking om hem te mogen bezoeken in de gevangenis.Beeld REUTERS

Na een lange isolatieperiode roept Abdullah Öcalan, de opgesloten leider van de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK, op om vrede te sluiten met de Turkse regering. "Het bloed, de tranen, het moet stoppen", zegt de PKK-baas in een door zijn broer voorgelezen boodschap in Diyarbakir. Dat meldt de zender IMC TV. Het conflict tussen regering en PKK is de laatste tijd verder geëscaleerd.

Öcalan maakte ook duidelijk dat hij bereid is tot een hervatting van de gesprekken. "Als de staat akkoord gaat, stuurt ze twee mensen naar hier. Een zwaarwegend probleem, maar we hebben een plan en we lossen dit probleem op binnen de zes maanden". De hoofdverantwoordelijkheid ligt bij de regering. Als Turkije een rechtsstaat is, moet de staat minstens toelaten dat zijn advocaten hem mogen bezoeken", aldus Öcalan in de mededeling.

Maandenlang zat Öcalan, die sinds 1999 zit opgesloten op het gevangeniseiland Imrali, zonder contact van buitenaf. Ter gelegenheid van het Offerfeest hadden de autoriteiten zijn broer de toelating gegeven hem te bezoeken. Het laatste nieuws over Öcalan was in maart 2015 tot de buitenwereld doorgedrongen. Toen riep hij zijn aanhangers op de gewapende strijd te staken. Slechts enkele maanden later liep een meer dan twee jaar durende wapenstilstand ten einde en daarmee ook het vredesproces tussen de PKK en de Turkse regering. Sindsdien escaleert het conflict opnieuw. Ankara heeft de laatste tijd herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat de PKK met alle kracht zal aangepakt worden en de organisatie alle kansen op vredesgesprekken heeft verspeeld.

Kritiek op regering
Öcalan hekelde de Turkse islamitisch-conservatieve AKP-regering. "Indien de staat oprecht was, was het probleem al opgelost", liet hij volgens IMC TV verder meedelen. "Het is niet de PKK die de vredesgesprekken met de regering in de zomer van 2015 heeft opgeblazen."

De PKK-leider zegt dat zijn gezondheidstoestand goed is, maar dat hij in afzondering blijft opgesloten. Uit bezorgdheid om Öcalan waren een week geleden in Diyarbakir 50 pro-Koerdische activisten in hongerstaking gegaan, onder hen vijf parlementsleden van de pro-Koerdische oppositiepartij HDP. De activisten deelden in Diyarbakir mee dat de hongerstaking inmiddels is beëindigd. Ze riepen echter op om te protesteren tegen de afzetting van vele pro-Koerdische burgemeesters en gemeentebesturen wegens vermoedelijke banden met de PKK. Elke avond om 20.00 uur zullen de demonstranten zo veel mogelijk lawaai maken, aldus de activisten.

Besturen afgezet
De regering had zondag de controle overgenomen van 28 lokale besturen, waaronder 24 van de HDP. De Hoge vertegenwoordiger van de EU voor Buitenlandse Zaken Federica Mogherini zei vandaag in Brussel hierover dat ze verwacht en dat ze ervan overtuigd is dat de bevolking in de betrokken gemeenten nieuwe burgemeesters mag kiezen. De EU verwacht dat de rechtstaat gerespecteerd wordt.

De noodtoestand laat het de regering toe de controle over het bestuur van bepaalde gebieden onder bepaalde voorwaarden over te nemen. President Recep Tayyip Erdogan, die de HDP als de verlengde arm van de PKK beschouwt, zei vandaag in Istanboel dat de afzetting van de burgemeesters al lang nodig was. Volgens Turkse mediaberichten had de AKP voor de mislukte staatsgreep van 15 juli een overeenkomstig wetsontwerp in het parlement ingediend. Het voorstel werd echter na protest van de oppositie ingetrokken.

Aanslag
Intussen werd in de Oost-Turkse provincie Van vandaag een bomauto tot ontploffing gebracht voor de partijcentrale van de AKP. Daarbij zouden volgens persbureau DHA 48 gewonden gevallen zijn. De autoriteiten achten de PKK verantwoordelijk, maar die heeft de aanslag niet opgeëist.

PKK-leider Öcalan acht Turkije verantwoordelijk voor de ondergrondse oorlog, die de PKK tegen de Turkse staat voert. Sinds 1984 stierven in het conflict naar schatting 40.000 mensen. De oorspronkelijk tegen Öcalan uitgevaardigde doodstraf werd later omgezet in levenslang. De PKK wordt door Turkije, Europa en de VS beschouwd als een terreurorganisatie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234