Donderdag 23/05/2019

Greenpeace

Opgepakte Greenpeace-activisten weer thuis: “We hebben alle voorpagina’s gehaald”

Greenpeace-activiste Maud Waregne (36). Beeld Tine Schoemaker

Een week lang zaten ze vast in een Slowaakse cel, nu zijn drie Belgische Greenpeace-activisten weer thuis. Ze werden opgepakt na een protestactie bij een steenkoolmijn. Hun avontuur bleef in ons land onder de radar. “Vrienden sms’ten met de vraag of ik ’s avonds kwam eten. Ik moest antwoorden dat ik net was vrijgelaten.”

Vorige week woensdag klommen activisten van Greenpeace op een schachttoren van een koolmijn in het Slowaakse Nováky. Onder hen ook drie Belgen. Het mijnbedrijf diende een klacht in, waarop een Slowaakse rechter besloot om hen in voorhechtenis te houden tot hun proces. Een week later zijn ze dan toch vrijgelaten en naar België teruggekeerd.

Een van hen is de 36-jarige Maud Waregne, een studente neurowetenschappen uit Elsene. “Het was de eerste keer dat ik meedeed aan een actie, en het was er meteen boenk op”, lacht ze.

Een Greenpeace-activiste op de schachttoren in Nováky, Sowakije. Beeld © Vladimir Benko / Greenpeace

Ben je al wat bekomen? 

“We voelen ons bevrijd, maar toch niet helemaal. Er is nog altijd dat proces dat ons boven het hoofd hangt. We riskeren een celstraf van vijf tot tien jaar.”

Het klinkt misschien hard, maar is dat geen risico dat je op voorhand incalculeert?

“Nee, dit hadden we nooit verwacht. Een dergelijke extreme reactie kon niemand zich inbeelden. De politie daar ook niet, dat zeiden ze zelf. Toen ze riepen dat we naar beneden moesten komen, hebben we dat meteen gedaan. Van vandalisme was geen sprake.

“Oké, je breekt binnen in die mijnsite, maar zolang je geen werknemers in gevaar brengt of schade toebrengt aan de infrastructuur pleeg je ook geen misdrijf.”

Aan die gevolgen denk je niet als je daar op die toren staat? 

“Er was veel wind, dus we waren vooral bezorgd dat ons spandoek te veel zou wapperen voor de foto’s. Beneden stonden fotografen en journalisten. Met de juridische gevolgen waren we niet bezig. Een administratieve aanhouding hadden we wel verwacht, maar dan word je meteen vrijgelaten.

“Twee uur later zeiden ze dat het een juridische aanhouding was en dat er een aanklacht was. Maar doordat ze geen Engels spraken, hadden we weinig informatie. Dan besliste een rechter dat we in voorhechtenis moesten blijven, tot maximaal twintig maanden. Uiteindelijk zijn we onder voorwaarden vrijgelaten.”

Had het terugschroeven van die beslissing te maken met de publieke opinie? 

“Geen idee. De publieke opinie stond wel achter ons. We stonden op alle voorpagina’s! We waren in de journaals op radio en televisie. Honderden mensen zijn in Bratislava op straat gekomen om te ijveren voor onze vrijlating. Op zondag stonden voor het gerechtsgebouw een vijftigtal betogers, die we tot binnen konden horen. 

“De Slowaakse premier, de minister van Justitie, de minister van Leefmilieu, allemaal hebben ze zich tegen onze vasthouding uitgesproken. ‘Activisme is geen misdrijf’, zeiden ze. Een aantal van onze groep was uit Finland en ook daar was protest, tot zelfs in andere Scandinavische landen.”

En in België bleef het stil?

(lacht) In België was het wat minder, ja. Er was wel een solidariteitsactie tijdens de klimaatmars in Brussel, maar toch had ik vrienden die me deze week sms’ten met de vraag of ik ’s avonds iets kwam eten. ‘Ik ben net vrijgelaten uit een Slowaakse cel’, antwoordde ik dan. Die wisten van niets. Ik denk dat de regeringscrisis daar voor iets tussen zit.”

Veel ophef dus, maar is jullie boodschap ook overgekomen?

“Op ons spandoek stond: ‘Stop het steenkooltijdperk.’ In Slowakije wordt een groot deel van de energie nog altijd uit bruinkool gehaald, die ze er ook ontginnen. Na onze actie zijn er artikels verschenen over de effecten van die mijnen op het milieu. Greenpeace heeft voldoende studies over de schade die ze aanrichten op het grondwater en de grond. Er werd een betoging georganiseerd door een ex-mijnwerker, wiens vrouw ook in de mijn heeft gewerkt en aan kanker overleden is.

“Voordien verscheen er amper iets over in de Slowaakse pers. Nu spraken zelfs politici die vroeger nooit echt bezig waren met het milieu zich erover uit. We deden deze actie ook bewust vlak voor de klimaattop in Katowice. Dus ja, ik denk dat onze actie wel degelijk nut heeft gehad.”

De schachttoren met spandoek ‘Stop het steenkooltijdperk’ Beeld © Tomas Halasz / Greenpeace
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.