Maandag 23/09/2019

Opereer eens een knie in een museum

expo

expositie 'mensbeeld' maakt medische wetenschap toegankelijk en fascinerend voor iedereen

'Waarschuwing. De tentoonstelling Mensbeeld bevat beelden en voorwerpen van menselijke herkomst. Deze beelden en voorwerpen kunnen schokkend zijn of emoties veroorzaken.' Met deze tekst worden bezoekers van het Natuurmuseum Rotterdam verwelkomd. Echt schokkend is de expositie niet, leerzaam des te meer.

Rotterdam

Van onze medewerker

Evert-Jan Pol

Mensbeeld biedt een kijkje in de keuken van de biomedische wetenschap. In nauwe samenwerking met het naastgelegen universitair medisch centrum Erasmus MC geeft het Natuurmuseum met de expositie inzicht in anatomie, neurowetenschappen, radiologie en heelkunde.

De Vlaming Andreas Vesalius (1514-1564) wordt gezien als de grondlegger van de moderne anatomie. In 1543 publiceerde hij zijn revolutionaire anatomische atlas De humani corporis fabrica. Vesalius opende lichamen en tekende botten, spieren, bloedvaten en zenuwen precies na. Met deze kennis konden artsen de oorzaken van lichamelijke klachten steeds beter opsporen. Vroeger werden lichaamsdelen, bestemd voor de wetenschap op sterk water gezet om ze te conserveren. Tegenwoordig gebruiken medische wetenschappers ook preparaten. In het Erasmus MC worden lichaamsdelen voor studie bruikbaar gemaakt door plastinatie. Deze techniek, waarbij het water van het weefselvocht in de lichaamscellen vervangen wordt door speciale kunststoffen, is uitgevonden door de controversiële Duitse wetenschapper Gunther von Hagen. De Duitse natuurkundige Wilhelm Conrad Röntgen (1845-1923) ontdekte in 1895 de röntgenstralen. Een arts kan sindsdien het inwendige lichaam ook onderzoeken zonder dat hier een operatie voor nodig is. Al die technieken passeren de revue op Mensbeeld.

Speciaal voor Mensbeeld is in het Natuurmuseum de grootste lichtbak van Nederland gebouwd. Hierop is een compilatie van röntgenfoto's te zien. De collage toont aan dat vader, moeder, kind en huisdier allemaal wel wat mankeren. De expositie is deels interactief. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld zelf een kijkoperatie uitvoeren met endoscopische instrumenten. Eerst kan worden geoefend met een spel. De chirurgen in spe moeten kleine buisjes pakken met een tangetje en ze verplaatsen naar een noppentableau. Je acties zie je terug in een spiegel en het is daarom lastig je te oriënteren. Moet ik nu naar links of naar rechts met de tang? Na de oefening is het tijd voor het 'echte' werk. Een maag van schuimrubber moet met een schaar onder handen genomen worden. Ook dit is bepaald niet eenvoudig. Na het aanrichten van een ware ravage ontstaat er een groot respect voor het werk van chirurgen. De organisatoren willen met de expositie aantonen dat wetenschappelijk medisch onderzoek interessant is.

Volgens Fred Balvert van Erasmus MC wordt het steeds moeilijker om Nederlandse jongeren enthousiast te maken voor biologische wetenschap. Het universitair medisch centrum zocht naar een manier om hun belangstelling te trekken. Een laagdrempelige expositie in het aangrenzende Natuurmuseum Rotterdam was een logische stap. De tentoonstelling loopt in totaal een kleine zes maanden, maar is nu al zo'n succes dat ze volgend jaar waarschijnlijk een vervolg krijgt. Mensbeeld maakt duidelijk dat de medische wetenschap hoogst fascinerend is. Ook voor kunstenaars, zo blijkt uit de installatie Magic Forest van de Brit Andrew Carnie. In een donkere zaal worden doorlopend dia's geprojecteerd van neuronen, zenuwcellen in de hersenen. De neuronen vertonen enige gelijkenis met kale bomen. Omdat Carnie drie projectieschermen achter elkaar heeft geplaatst, ontstaat er een ruimtelijk effect waardoor je de indruk hebt inderdaad naar een magisch woud te kijken.

Mensbeeld loopt nog tot en met 18 april in Natuurmuseum, Westzeedijk 345, Rotterdam (in het Museumpark, naast de Kunsthal). Open van dinsdag tot zaterdag van 10-17 uur, zondag van 11-17 uur. Toegangsprijs: 3 euro, 5-15 jaar 2 euro, kinderen t/m 4 jaar gratis.

Bezoekers kunnen zelf een kijkoperatie uitvoeren met endoscopische instrumenten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234