Zondag 17/10/2021

Opera > Fel gehypete 'Samson et Dalila' ontgoochelt door clichématige aanpak HH

Vlaamse Opera gaat Israëlisch-Palestijns conflict met de moker te lijf

ANTWERPEN l Je kunt ook te veel willen vertellen. Twee jaar lang heeft het Israëlisch-Palestijnse regisseursduo Omri Nitzan en Amir Nizan Zuabi gediscussieerd. Je moet hopen dat ze er zelf wat van hebben geleerd, want een goede operavoorstelling is deze 'Samson et Dalila' niet geworden.

Voordat het derde bedrijf van Samson et Dalila begint, waarin zoals bekend Samson met de hulp van God de tempel van Dagon vernielt, krijgen we 'scènes uit het dagelijkse leven in Israël/Palestina' te zien: allerlei confrontaties tussen Joden en Palestijnen, tot twee dames die met hun winkelwagentjes tegen elkaar botsen toe. Twee conclusies: hier wil iemand iets uitleggen, en slecht schooltoneel. Een beetje verderop wordt de militarisering van de Israëlische samenleving ten tonele gevoerd in een lingerieshow, met bazooka's als monsterpenissen. Opnieuw: een hopeloze, miserabel gedanste platitude, in het land met de grootste concentratie aan danstalent ter wereld ronduit beschamend. Samson et Dalila gaat over de verstrengeling van seks, geweld en religie maar dat onderwerp is zó groot dat je het beter met het scalpel behandelt dan met de moker.

Het was nochtans goed begonnen: het koor der Hebreeërs (hier de Palestijnen) torst een groot platform, waarop het rijke volk van Gaza (hier de joodse Israëli's) decadent danst. Een beetje simpel misschien, maar het zwartwitdenken is Saint-Saëns niet helemaal vreemd. Eventueel kun je ook nog het slotbeeld met de zelfmoordterrorist Samson laten gelden, die zijn explosieven door een kind krijgt aangereikt. Maar misschien maken die beelden gewoon indruk omdat ze gepaard gaan met Saint-Saëns' sterkste muziek.

Hier past een korte parenthese. Beide scènes zijn grote tableaus met koor en orkest. De jonge Tsjechische dirigent Tomás Netopil kan het Orkest van de Vlaamse Opera meer dan eens aanzetten tot een prachtige, volle klank. In het koor zijn de resultaten van de verjonging eveneens merkbaar. De op papier riante cast valt een beetje tegen: de stem van Marianna Tarasova (Dalila) is over haar hoogtepunt heen en die van Torsten Kerl (Samson) is vooral te genieten voor mensen die van kelende heldentenoren houden.

Terug naar het toneel. Tussen de twee genoemde scènes zien we de ene gemeenplaats na de andere. Het vrouwbeeld dat uit de voorstelling spreekt is van een geborneerdheid die de verbeelding tart: tussen de benen van de vrouw gaapt de vulva als een openstaande bloem... De Israëli's zijn progressiever want die hebben tenminste al gesnapt dat een vrouw een even efficiënte moordmachine kan zijn als een man. Het beeld van de Hebreeërs/Palestijnen dan: moeten wij echt sympathie opbrengen voor deze pathetische, religieus verblinde losers met hun intifadakeien en dynamietstaven? Dan is het beter toeven aan de bovenkant, bij de drankjes sippende beau monde. Daar loopt dan wel een hufter rond die hogepriester heet te zijn maar eigenlijk een beetje op Avigdor Liebermann lijkt en die zijn handen en andere ledematen niet kan thuishouden als Dalila in de buurt is. Opnieuw: de moker in plaats van het broodnodige scalpel.

Naar verluidt is de randprogrammering wél voorbeeldig. Maar de corebusiness van een operahuis is opera, kunst dus, en van kunst mag je verwachten dat zij lucide analyseert. Niet dus. (SM)

Nog voorstellingen tot 10 mei in Antwerpen, van 17 tot 26 mei in Gent.

n Scènes uit het dagelijkse leven: slecht schooltoneel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234