Dinsdag 12/11/2019

Openstaande rekeningen

Een groep van prominente academici en bestuurders heeft volgens verschillende bronnen Anne De Paepe onder druk gezet. Omdat ze autoritair leiding zou geven, klinkt het, maar vooral om wat er vier jaar geleden bij de rectorverkiezingen gebeurde. 'Een zekere decaan is machtiger dan de rector zelf.' Remy Amkreutz en Yannick Verberckmoes

Achttien tegen twaalf. In mei 2013 leidde die stemverhouding in de raad van bestuur ertoe dat de bio-ethicus Freddy Mortier naast het rectorschap van de UGent greep. De gedoodverfde kandidaat-rector moest het afleggen tegen Anne De Paepe. Zij wilde aanvankelijk louter vicerector worden, maar veranderde gedurende de tumultueuze verkiezingen van gedachten. "Het was absoluut niet de bedoeling dat Anne rector zou worden", zegt een bevoorrecht waarnemer. "Zij had een afspraak gemaakt en heeft die uiteindelijk geschonden."

Waarom duikt dit deel van de UGent-geschiedenis nu opnieuw op? Eenvoudig: volgens verschillende bronnen werd zo de kiem gelegd van wat zich vandaag aan de UGent afspeelt. Om dat te verklaren, moet dieper worden ingegaan op het karakter van de pluralistische universiteit. Na acht jaar onder de katholieke arts Paul Van Cauwenberge moest het volgens een officieuze afspraak eigenlijk de beurt zijn aan een vrijzinnige academicus, het liefst uit de humane wetenschappen. Mortier, een openlijke vrijmetselaar, voldeed ogenschijnlijk perfect aan dat profiel.

Grijstinten

"Ideologie doet er aan onze universiteit verschrikkelijk veel toe", stelde Mortier na de verkiezingen in een interview in deze krant (DM 21/9/2013). "Er zat geen groot complot achter. De benoeming van De Paepe is ook niet politiek gemotiveerd. Wel is al sinds de Tweede Wereldoorlog aan de UGent rekening gehouden met een ideologische beurtrol. Dat is de enige manier om zo'n pluralistische universiteit als de onze gaande te houden. Zo geef je als beleid het teken dat de verschillende populaties gerespecteerd worden."

Een prominente UGent-bestuurder liet slechts enkele dagen na de benoeming van De Paepe al vertrouwelijk verstaan dat "er veel kapot was gemaakt". In bepaalde kringen kon De Paepe sindsdien weinig goeds doen. Zij wordt er nog steeds, al dan niet terecht, als een autoritaire en ouderwetse bestuurder omschreven. Hoe het ook zij: er zijn grote criticasters en grote supporters van haar beleid. De waarheid over haar rectorschap is allicht eerder in de grijstinten te vinden.

Verschillende dossiers veroorzaakten in de loop van de afgelopen jaren wel het nodige rumoer. Zo doken er in 2015 enkele pestdossiers op, waarbij decaan van de faculteit psychologie Geert De Soete in het vizier kwam. Hij zou een klimaat van angst geschapen hebben en werd beschuldigd van 'verregaande pesterijen'. De Soete zelf stelde dat uit onderzoek was gebleken dat hij niets fout had gedaan.

Ook kwamen er verschillende meldingen over seksueel grensoverschrijdend gedrag en raakte een professor literatuurwetenschap in opspraak na getuigenissen van studenten. In de wandelgangen klinkt het dat zulke voorvallen (aanvankelijk) werden toegedekt. Daarbij wordt gesproken over dezelfde groep die de afgelopen tijd druk heeft gezet op De Paepe. Een prominente decaan, tevens vrijmetselaar, wordt bijvoorbeeld omschreven als "machtiger dan de rector zelf". "Hij kon haar boycotten als hij dat wenste en zou er ook niet voor terugdeinzen om dat te doen."

Sommige academici zien in de gebeurtenissen van afgelopen december een bewijs van zulke machinaties. Een speciale commissie bracht toen op vraag van De Paepe een rapport uit over hoe seksueel grensoverschrijdend gedrag kon worden voorkomen. Een lijst met enkele maatregelen, zoals het vermijden van een-op-eengesprekken in afgesloten ruimtes, werd naar buiten gebracht. Kandidaat-rector Rik Van de Walle, die gisteren stelde het mikpunt te zijn van een lastercampagne, reageerde toen op Twitter snel en kritisch: "Het is 11.20 uur. Ik had vanmorgen al twee een-op-een-gesprekken achter gesloten deuren. En ik ben van plan om er nog zeer veel te hebben."

Ook de naam van Sas Van Rouveroij, voormalig Gents schepen voor Open Vld en vandaag voorzitter van de raad van bestuur van de UGent, zingt rond. "In het begin verliep die samenwerking zeer moeizaam", stelt een bestuurder. "Het werd daarna beter, maar vooral omdat hij aan de slag ging als kabinetschef van Annemie Turtelboom en nauwelijks nog tijd had om op de universiteit te zijn."

Angstcultuur

Van Rouveroij zelf stelt in een reactie aan deze krant dat hij "veel contacten" heeft. "Ik geef indien gevraagd mijn advies. Die gesprekken zijn vertrouwelijk. Ik geef daarover geen toelichting. In die zin heb ik ook geen commentaar te geven in het dispuut dat de aandacht trekt van de pers."

Het Gentse studentenblad Schamper stelt eveneens dat De Paepe onder druk werd gezet. Het blad meldt dat ze aanvankelijk verkeerd werd gebrieft voor vergaderingen. Later, volgens sommigen al vanaf vorige zomer, toen haar echtgenoot ziek werd, mondde dat uit in pogingen tot intimidatie. "Bovendien zou men tijdens de afwezigheid van de rector deze zomer, toen ze de zorg voor haar zieke echtgenoot op zich nam, enkele van haar lopende werkgroepen en projecten geblokkeerd of opgeheven hebben", klinkt het.

Voorlopig noemt De Paepe, die oproept tot sereniteit, geen namen. Wel staat vast dat de UGent een woelige periode doormaakt en verdeeld is. Professor Roald Docter spreekt zelfs openlijk van een angstcultuur. "Iedereen kent in zijn of haar universitaire omgeving wel een aantal gevallen waar een groep mensen die nauwe en vaak vriendschappelijke banden onderhouden in wisselende samenstelling al jarenlang cruciale bestuursposten bezet en onder elkaar verdeelt", schrijft hij in een lezersbrief aan Schamper. "Vaak zitten daar zich bekennende en gekende vrijmetselaars tussen, en dat verhoogt alleen maar het idee van de loge als aparte macht binnen het universitaire bestuur."

Siegfried Bracke, lid van het bestuurscollege van de universiteit en openlijk vrijmetselaar, herkent zich niet in die verhalen. Hij spreekt van een "doorzichtig manoeuvre" en maakt gewag van "een beschadigingsoperatie" aan het adres van kandidaat-rector Rik Van de Walle. "Ik heb eens verschrikkelijk hard moeten lachen. Als het echt klopt dat ze er daardoor van heeft afgezien om zich opnieuw verkiesbaar te stellen, dan moeten we vooral blij zijn dat ze geen kans meer maakt om rector te worden."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234