Donderdag 24/06/2021

Openbare stemming nekt Tsjernomyrdin tweede keer

Grootste fractie in de Doema wil Jeltsin gewoon weg

MOSKOU / BRUSSEL.

REUTERS / EIGEN BERICHTGEVING

Toen het Russische parlement, de Doema, gisteren de beslissing nam om géén geheime stemming te houden over de kandidatuur van Viktor Tsjernomyrdin, wist iedereen dat zijn lot bezegeld was. Bij een open stemming kan niemand zich veroorloven om van de partijdiscipline af te wijken zonder een sanctie te riskeren.

Het zal Jeltsins kandidaat een magere troost zijn dat hij nu 44 stemmen meer had dan vorige keer, hij staat immers nog altijd nergens. Om premier te worden moet hij 226 stemmen hebben, hij kreeg er gisteren slechts 138; 273 Doema-leden stemden tegen. Volgende week mag Tsjernomyrdin nog één keer terugkomen, want president Boris Jeltsin houdt het been stijf en maakt gebruik van zijn grondwettelijk recht om hem een derde keer voor te dragen.

De ontbrekende 88 stemmen kan Tsjernomyrdin alleen gaan halen bij de communisten, het liberale Yabloko-blok en bij de 97 Doema-leden die gisteren gewoon niet kwamen opdagen. Het lijkt uitgesloten dat Tsjernomyrdin het alsnog zou halen, tenzij de Doema-leden uit zelfbehoud toch nog van kamp veranderen. Tenminste dat zou kunnen bij een geheime stemming, maar de Communistische Partij heeft gisteren geëist dat ook volgende week openbaar wordt gestemd.

Haalt Tsjernomyrdin het ook dan niet, kan Jeltsin het parlement naar huis sturen en verkiezingen uitschrijven. Men kan zich voorstellen in welke situatie Rusland dan wel terechtkomt: geen regering, geen parlement, een zieke president die dan met decreten zou regeren, zo goed als geen nationale munt meer, een economie in totale ontbinding, een leger op de rand van de muiterij, een in ellende levende bevolking... En dat alles met de winter in het vooruitschiet.

Tot vlak voor de stemming heeft Tsjernomyrdin de Doema nog verweten dat ze Rusland naar de vernietiging helpen door hun halsstarrige houding. "Jullie hebben het land gegijzeld terwijl het in een crisis zit", zei Tsjernomyrdin. "We staan met z'n allen aan de rand van de afgrond. Dit is geen moment om rekeningen te vereffenen. Dit is het moment om te handelen." Maar de parlementsleden luisterden slechts verveeld. Sommigen gingen zelfs naar de wandelgangen tijdens de toespraak van Tsjernomyrdin.

Tot vlak voor de stemming bleef communistenleider Zjoeganov herhalen dat Jeltsin de kandidatuur van Tsjernomyrdin moet intrekken. Zelfs Jeltsins compromisvoorstel werd verworpen: de president had zich bereid verklaard om na zes à acht maanden een evaluatie van Tsjernomyrdin te maken, maar de Doema ging daar niet op in.

Ook een tweede toegeving van de president mocht niet baten. Enkele uren voor de stemming in ondertekende Jeltsin een akkoord waardoor hij minder bevoegdheden zal hebben inzake samenstelling en controle van de regering. Maar de communisten en hun bondgenoten - de grootste fractie in de Doema - hebben zich voorgenomen dat Jeltsin helemaal weg moet; ze zijn niet geïnteresseerd in compromissen.

Sommige sprekers verwezen naar een paar honderd betogers die buiten het parlement stonden met slogans als 'Tsjernomyrdin, dief van Rusland' en 'Raak niet aan de Doema'. Die laatste leuze verwijst naar 1993, toen Jeltsin tanks stuurde naar de opstandige Doema en de parlementsleden letterlijk uit hun gebouw liet schieten. De toestand is sindsdien zo geëvolueerd dat hij dit geen tweede keer kan doen. Jeltsin heeft zo goed als geen gezag meer, zeker niet bij de legergeneraals.

In Moskou werden gisteren oproepen gehoord om op 14 september op straat te komen om het vertrek van Tsjernomyrdin én Jeltsin te eisen. De president heeft alvast zijn reis naar Kazachstan uitgesteld om zich volledig te wijden aan zijn strijd tegen het parlement. (FS)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234