Maandag 21/10/2019

Opelstad Eisenach draagt Angela Merkel op handen

De Duitse regeringsleidster Angela Merkel heeft in de verkiezingstijd minstens één schot in de roos gelost. Ze heeft het lot van de autoconstructeur Opel en dus dat van de werknemers tot een strijdthema gemaakt en het ziet ernaar uit dat dit electorale vruchten zal afwerpen.

Mocht ‘Angie’ naar Eisenach afzakken, dan komt de hele stad op straat. Zo dankbaar zijn de Opelarbeiders haar. Antwerpen is ver van hun bed en de Belgische regering moet maar hetzelfde doen als Merkel, zegt men mij.Eisenach, een stadje in de Oost-Duitse deelstaat Thüringen, is eigenlijk eerder bekend door het componistengenie Johann Sebastian Bach en de grote reformator Martin Luther. Bach is er geboren en zijn huis is een druk bezocht museum, Luther vertaalde er op de heuvel in de Wartburg de Bijbel in het Duits en legde er de fundamenten voor de reformatie.Maar Eisenach heeft ook iets met auto’s. Tijdens het communistische regime werd er de betere auto van de DDR gebouwd, de Wartburg, die zijn naam ontleende aan de burcht die voor protestanten een soort bedevaartsoord is. Dus ook voor de domineesdochter Angela Merkel.Na de hereniging waren de West-Duitsers er als de kippen bij om de beste brokken van de ‘communistische’ auto-industrie in te palmen. Zo kwam Wartburg in handen van Opel, dus General Motors. De fabriek in Eisenach werd gemoderniseerd, zeg maar afgebroken en vervangen door een splinternieuwe en aan de productie van Wartburg kwam een einde.In het keurige stedelijke automuseum (AME) legt men mij uit dat Duitsers wel iets hebben met Opel, dat nationale gevoelens oproept, net zoals andere automerken in het land. Iedereen kent de voorbeelden. En toch is het sentiment rond Opel iets speciaals, omdat elke Duitser wel zal weten dat het bedrijf weliswaar nog de naam van stichter Adam Opel draagt, maar al decennialang Amerikaans is.De autonijverheid is het hart van de exportgedomineerde Duitse economie, waar meer dan 750.000 mensen werken voor wereldberoemde merken. Een beetje bondskanselier kan het niet maken dat daar de klad in komt, vooral niet als je binnenkort opnieuw verkozen wilt worden.Eisenach en de regio errond zijn voor de werkgelegenheid in belangrijke mate afhankelijk van de Opelfabriek. De werkloosheid in oostelijk Duitsland is nog steeds hoger dan het nationale gemiddelde en dat geldt zeker ook voor de deelstaat Thüringen.

Danke Angie

Aan het bedrijf iets buiten Eisenach is niets meer te merken van de recente onrust, in de volkstuintjes op weg ernaartoe wapperen nog wel Opelvlaggen en aan vensters in de stad is ook nog wel een Opelwimpel te bespeuren, maar door haar optreden in volle verkiezingscampagne heeft Angela Merkel voor gemoedsrust gezorgd in Eisenach.Zij heeft een pak miljarden klaar gelegd om de Duitse Opelvestigingen van een sociaal bloedbad en zelfs de ondergang te redden en heeft het dossier op de supranationale scène gebracht. Op het grootste autosalon van Europa, dat van Frankfurt, heeft ze eerder deze maand voor het internationale automanagement gezegd dat de staat een grotere rol moet spelen in het behoud van de nationale auto-industrie.“Het zou op bijna-protectionisme kunnen lijken”, gaf ze zelf toe, “maar het is goed zich te bezinnen over de rol van Duitsland als autoland. We hebben een goede politieke beslissing genomen om te helpen, want wij willen dat onze auto-industrie op de eerste plaats blijft staan”, zo herinnerde ze het Duitse electoraat even in volle verkiezingscampagne.Opel mocht niet failliet gaan van de Duitse regering, ook omdat dit wel eens veel stemmen had kunnen kosten. Om electorale redenen is Berlijn met geld, veel geld over de brug gekomen en dus met centen van de belastingbetaler. Maar die belastingbetaler is dezer dagen hier in Duitsland vooral een potentiële kiezer.Angela Merkel heeft van Opel haar verkiezingsdossier gemaakt en de anderen kunnen alleen maar toekijken. De SPD heeft het mee beslist, als coalitiepartner kon ze wel niet anders en ze voelt de hete adem van de vakbonden in haar nek.De liberale FDP is tegen staatsinmenging in het bedrijfsleven, maar durft daar inzake Opel weinig over zeggen, ze zou maar wat graag in de nieuwe regering raken. Die Linke kan er uiteraard niet tegen zijn dat arbeidsplaatsen worden gered en de Groenen zwijgen nu even over de milieuvervuiler auto. Groen wil liever ook geen stemmen verliezen in de regio Eisenach. Met Opel wint ‘Angie’ op alle fronten.

De geit uit Brussel

Feest dus in Eisenach, zeker nu een paar dagen geleden bekend werd dat de plaatselijke vestiging de enige in Duitsland zal zijn die er zonder afdankingen vanaf zou komen. Dat wordt van andere Opelvestigingen in Europa niet gezegd, vooral ook niet van die van Antwerpen.In café Bistro in Eisenach, niet ver van het Bach Haus, praat ik met een vijftal Opelarbeiders, voor wie ‘Angie’ de nieuwe held is. Maar er is toch ook aarzeling. “Het zijn politici natuurlijk en het is verkiezingstijd. Dan wil men wel eens wat beloven. Benieuwd of er na zondag niet iets anders zal worden verteld”, zegt een van hen.Of ze voor haar gaan stemmen weten ze nog niet, maar ze kennen in hun omgeving en familie mensen die dat nu wel zullen doen. Het is trouwens niets ongewoons: uit peilingen blijkt dat enkele dagen voor verkiezingszondag een kwart van de Duitse kiezers nog niet weet voor wie ze gaan stemmen. Campagneleiders en politici hebben nu echt nog maar een paar dagen de tijd om daar iets aan te doenDetlev (34): “Het zal Merkel zeker stemmen opleveren, alvast in de regio’s waar de vier Opelvestigingen liggen en dus ook hier. Toch zullen er ook duizenden afdankingen zijn. Hier niet, naar we vernemen, maar in Bochum toch wel, wat weer een nieuwe klap is voor het ooit zo machtige Roergebied.”Of ze al van Antwerpen gehoord hebben? En of ze weten dat Opel daar helemaal dicht zou kunnen gaan? Ze weten het en hebben ook een oplossing: “Dan moet de Belgische regering maar doen wat Angela Merkel heeft gedaan: bijspringen.” Ze noemen het pech voor hun collega’s in Antwerpen dat daar nu geen verkiezingen voor de deur staan.Even bekruipt mij de zin om hen uit te leggen dat de Belgische regering daar niets mee te maken heeft, dat het de Vlaamse... enz. enz, maar ik zie ervan af. Ook omdat ze nog enige ongerustheid kwijt willen, die ook haar oorsprong in België vindt.Ze zijn erg op hun hoede voor “die Ziege aus Brüssel” en met die “geit” bedoelen ze Europees commissaris Neelie Kroes, die aangekondigd heeft zeer streng te zullen controleren of de Duitse staatstoelagen aan Opel niet concurrentievervalsend zijn. Mocht Kroes dat wel vinden, dan krijgen de Opelarbeiders in Eisenach een nieuw probleem. Maar daar willen ze nu liever nog niet aan denken.MorgenDe verkiezingsstrijd in Berlijn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234