Donderdag 01/10/2020

Op zoek naar

Mee met The Mission van O'Neill

megagolven

Acht van 's werelds beste surfers gingen vorige maand aan boord van een cruiseschip in de Stille Oceaan. Tijdens hun zoektocht naar nooit eerder gesurfte golven kwamen ze soms ook zichzelf tegen. 'Golven kunnen enorm intimiderend zijn.'

Door Veerle Helsen / foto's Timo Jarvinen & carlos pinto

"Shark attack! Shark attack!" In de richting van cruiseschip Haumana komen vervaarlijk uitziende vinnen aangezommen. Jarrad Howse (28), met zijn naturlijke cool, zongebleekte haren en bruingebrande lijf het levende cliché van een surfer, springt zonder aarzelen in het water. De rest kijkt vertwijfeld. Zullen we? Niemand wil nu, aan het begin van de missie, al onderdoen. Iedereen dan maar. Hop, daar gaan ze. De vinnen zijn even snel weg als ze gekomen zijn. De surfers kruipen even later, enigszins ontgoocheld door hun mislukte machodaad, weer aan boord. "Het zijn reef sharks", legt Howse later uit. "Ze doen nooit iets. Ze hebben meer schrik van ons dan wij van hen."

Blacktips worden ze ook genoemd, vanwege de zwarte tip op hun vin. Tahiti zit er vol van. Dankzij het koraalrif en de ondiepe wateren, waarin ze graag verblijven. Het zijn diezelfde riffen die het eiland in Frans-Polynesië (een Franse pays d'outre mer, zo'n 5000 km ten oosten van Australië) berucht hebben gemaakt in surfland. Volgens sommige bronnen is Tahiti zelfs de bakermat van het surfen. De Britse ontdekkingsreiziger James Cook schrijft al in de achttiende eeuw verhalen over een soort 'surfen-met-kano' in Tahiti. Hij nam zijn relaas mee naar Hawaï, waar de sport gepopulariseerd werd. "Ik weet niet zeker waar surfing juist werd uitgevonden", zegt Manoa Drollet (29), een van de twee Tahitiaanse surfers die mee zijn op The Mission. "Maar ik weet wel dat mijn grootmoeder in haar jeugd al met een houten plank over de golven gleed."

De vele reef breaks maken van Tahiti een surfersparadijs. Golven breken aan de kust tegen het alom aanwezige koraalrif. De bekendste Tahitiaanse surfspot is Teahupoo, wereldberoemd om de metershoge barrels (holte die ontstaat als de golf dichtklapt). "Als je surfers vraagt naar hun favoriete topdrie surfspots in de wereld, is de kans groot dat ze Teahupoo noemen", vertelt Drollet. "De golven zijn er immens en levensgevaarlijk, maar dat trekt net veel surfers aan." Drollet is een surflegende, want volgens insiders surfte hij in 2005 een van de allergrootste golven ooit (oordeel met eigen ogen op YouTube).

De acht surfers verzamelen in Tahiti voor The Mission van O'Neill, een van de bekendste surfmodemerken, die dit jaar voor de tweede keer plaatsvindt. Ze verblijven op het cruiseschip Haumana en houden een merkwaardige surfwedstrijd onder elkaar: alle surfsessies worden gefilmd en op het einde van de week kiezen de deelnemers aan de hand van de beelden zelf de winnaar, die naar huis gaat met 25.000 dollar. "Nee, je kan niet voor jezelf stemmen", legt Michel Bourez (21) uit, de tweede Tahitiaan op de boot.

"The Mission is vooral een commercieel evenement, maar het probeert toch om terug te gaan naar de roots van het surfen", zegt Australiër Howse. "Helemaal in het begin was surfen altijd een kwestie van verkennen. Er was geen internet waar je eventjes snel goede golven kon opzoeken. Surfers trokken eropuit met boten, op zoek naar surfgolven. Dat is nog altijd mijn favoriete manier van surfen. In Australië ken ik wel een paar geheime plekjes. Surfen op ongekende golven geeft een kick. Als er bijvoorbeeld echt nog nooit iemand gesurft heeft - die plekjes zijn tegenwoordig wel heel zeldzaam geworden - dan kan je de golf een eigen naam geven."

De bestemming van de Haumana is dus niet Teahupoo, maar wel de kust voor Fakarava, een ander Frans-Polynesisch eiland op een uur vliegen van Tahiti. Aan de hand van weerkaarten wordt gezocht naar de beste golven. Frans-Polynesië telt 120 eilanden en bijna allemaal worden ze omringd door koraalriffen, waardoor surfen op vele plaatsen mogelijk is. Maar de acht nemen niet zomaar genoegen met eender welke golf. Ze behoren tot de wereldtop en reizen non-stop de wereld rond voor surfevents en -wedstrijden. Voor golven van een halve meter hoog komen ze hun kajuit niet uit. "We moeten op zoek naar goede swells", verduidelijkt Howse. "Een supersterke deining van de golven die meteorologisch kan worden aangekondigd en de golven extra hoog maakt." Zo gezegd zo gedaan. Eerst ploeteren de acht twee dagen nabij Tetamanu, een gehucht op Fakarava. Maar al snel zoekt de Haumana andere horizonten op, richting het nabijgelegen eiland Faaite, waar de Teporioha Pas hen eindelijk geeft waarvoor ze gekomen zijn: "awesome waves".

Uiteindelijk zal de Tahitiaan Bourez de wedstrijd winnen. Hij werd op voorhand al getipt als winnaar. "Omdat Bourez de zee rond Frans-Polynesië goed kent, omdat hij een talent is en omdat hij geen angst lijkt te kennen", klonk het aan boord van de Haumana. Hij belichaamt het zogenaamde newschool surfen, met meer durf en vooral inventievere tricks op het water. "Ik heb altijd vlak bij de zee gewoond, de zee was mijn speelterrein", zegt Bourez. "Surfers zijn als het ware artiesten in het water." Bourez komt verlegen over, een kwaliteit die niet gedeeld wordt met de gemiddelde surfer. Bij terugkomst op de luchthaven, na de wedstrijd, staat de televisie hem al op te wachten: hij lijkt wel de plaatselijke Tom Boonen, maar dan minder outspoken. De nog jonge Bourez staat al 26ste in de WQS, World Qualifying Series, zeg maar de tweede divisie op wereldvlak. "Surfen is min of meer een nationale sport in Tahiti, bij ons heet het trouwens horue. Negentig procent van de Frans-Polynesische bevolking woont dan ook vlak bij de kust", zegt Bourez. Nochtans kost een surfbord er zowat 500 euro. "Niet iedereen kan zich een surfbord permitteren, dat is waar, maar je vindt wel een manier", zegt hij. "Wij hadden thuis niet zo veel geld, dus hebben mijn broer en ik jarenlang een bord gedeeld, tot het bijna uit elkaar viel."

Surfen is een lifestyle in Tahiti, en dat is vooral te merken aan de surfshorts die overal in het straatbeeld opduiken. Breed, laaghangend en met opvallende, felgekleurde, exotische prints, meestal van bloemen. Iedereen draagt ze, jong en oud.

In Europa kan de surfsport op minder interesse rekenen. "Er zijn vooral de surfersmagazines", zegt de Franse Patrick Beven, Europees Surfkampioen 2006. "De algemene media zijn weinig geïnteresseerd. Nochtans hebben wij in Europa wel degelijk goede surfspots. In Spanje bijvoorbeeld vind je uitstekende golven, waar vele exotische plaatsen voor moeten onderdoen", zegt Patrick Beven die stiekem hoopt op een Europese surfliga. "Ja, het is waar, jullie hebben ook surfgolven, maar het weer ontbreekt", komt Bourez tussen. "Als het in de winter kouder wordt, moet je een wetsuit aan en botten en handschoenen. Geef mij maar de zon. Ik was in maart in Schotland voor de Highland Open. Brrrr. Dat kun je toch geen surfen noemen?"

Volgens Caroline Sarran, de enige vrouwelijke surfer op de Haumana, hebben mannen minder schrik van de golven. "Iets minder misschien, maar de angst is er toch altijd", zegt Howse. Alle acht hebben ze iemand in hun vriendenkring die overleed of ernstig gewond raakte tijdens het surfen. "Grote golven intimideren enorm. Surfen is zeker ook een mentale sport. Het verschil tussen winnen of verliezen zit in het hoofd. Je wordt misschien geboren met talent, maar de rest moet je zelf doen. Wees er maar zeker van dat 's werelds beste surfers een sterke mind hebben. Je moet ermee kunnen omgaan. Surfen is een soort leven op het randje." n

INFO Wie meer wil weten, surft naar www.oneilleurope. com/themission waarop beelden en filmpjes te zien zijn.

Ook in Europa vind je uitstekende golven, waar vele exotische plaatsen voor moeten onderdoen

Surfen, een mannensport?

Op het cruiseschip was slechts een vrouw uitgenodigd: de Franse Caroline Sarran. Dochter van een Franse oud-surfkampioen, en op haar 20ste zelf al Europees Kampioene. Ze ligt al van haar zesde in het water, "enigszins gepusht door mijn papa", en nu zit ze als enige Europese vrouw in de WCT, World Championship Tour, de eerste divisie op wereldvlak. Die WCT is trouwens de ultieme droom van menig mannelijk surfer op de Haumana. Tijdens The Mission neemt ze niet deel aan de competitie, ze is aanwezig bij wijze van promo voor de nieuwe surfkledingcollectie van O'Neill. Vele merken organiseren surftrips zoals The Mission, maar nooit met vrouwelijke deelnemers. Voelt ze zich gediscrimineerd? "Nee." Geen kwaad woord over de sponsor. "Wij surfen nu eenmaal niet zoals de jongens. Wij zijn gewoon slechter. Daar kan ik heel eerlijk in zijn." Heeft dat te maken met kracht? "Ook. Mannen surfen al veel langer, ze kennen ook meer skills. Maar het is vooral lef. Surfen zit vaak in het hoofd: een golf durven nemen. Daardoor kunnen ze ook creatiever zijn in hun moves." En er is de lokroep van de familie. Sarran is 10 maanden per jaar weg van huis. "Uiteraard mis ik mijn familie, maar dat hoort erbij. Ik bel mijn ouders elke dag, maar de voldoening van het surfen is veel groter dan het gemis." Er is verandering op komst, zegt ze. "In Frankrijk zie je dat heel duidelijk. Toen ik begon te surfen, waren we slechts met een handvol. Nu is de sport onder meisjes héél populair geworden." Toen vorig jaar beslist werd om de WCT-race voor vrouwen in Teahupoo af te gelasten wegens "te gevaarlijk", leidde dat tot een storm van reacties. "Women surfing moet nog een lange weg afleggen. We hebben nu onze plaats, maar we moeten nog leren", commentarieert Sarran.

In het spoor van de Black Pearl

Op Fakarava, waar de aanwezige internationale pers verblijft, zijn ze blij met de komst van het surfcircus. Het eiland, dat met zijn helderblauw water een waar postkaartgehalte heeft, telt amper 2000 inwoners. Per jaar krijgt het zo'n 4000 toeristen op bezoek. Er is geen officiële dienst voor toerisme, maar wel een soort ambassadrice die in haar vrije tijd een comité du tourisme heeft uitgebouwd: Himano Hellberg. Voor het eerst verblijft zo'n grote groep journalisten op het eiland, en ze is opgetogen. "Dit kan een doorbraak betekenen", zegt ze. "Naast het toerisme is hier bijna geen werk. Jongeren trekken weg naar Papeete (de hoofdstad van Tahiti, VHe) en komen zelden nog terug. We hebben onze lokale specialiteit, de black pearls, maar aan wie moeten we die verkopen als er geen toeristen komen?" Hellberg baat zelf een parelvisserij uit, maar ze droomt van een office du tourisme. "Binnenkort krijgt onze biosfeer een Unescocertificaat voor beschermd natuurreservaat, dat moet zeker extra toeristen lokken." Dat is memorabel voor het eiland, want de fauna en flora hadden in de jaren negentig al te lijden onder de gevolgen van de Franse kernproeven in de Stille Oceaan. "Maar je mag niet overdrijven", waarschuwt ze, "we liggen toch vrij ver van het testgebied." Dat de zaken toch niet denderend gaan op Fakarava, werd duidelijk toen het enige hotel, het MaiTai Dream Resort, recent verkocht werd aan de Sofitelgroep. "Nochtans hebben we heel wat te bieden", zegt Hellberg. Fakarava is een weg-van-de-wereld-plekje. "Onze koraalstranden hebben prachtig water om in te snorkelen, even prachtige duiklocaties en bovendien geen massa-toerisme. Dit is het échte Frans- Polynesië".

INFO www.tahiti-tourisme.pf

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234