Zaterdag 30/05/2020

Op zoek naar onbekend binnenaards leven

De ontdekking van de diepzee wordt als de ontdekking van Mars, maar dan met leven

Bijna 36 jaar geleden veranderde onze kennis over het leven voorgoed toen wetenschappers krabben fotografeerden op de bodem van de Stille Oceaan, waar geen zonlicht kwam, waar leven zogezegd onmogelijk was. De krabben kregen hun energie van geothermische bronnen, en niet van de zon. Sindsdien hebben wetenschappers en onderzoekers hier op aarde een totaal nieuw universum vol leven ontdekt. De jongste uitstap was die van regisseur James Cameron zondag, die bijna 11.000 meter afdaalde in de Marianentrog bij het eiland Guam, het diepste punt op aarde.

We moeten die prestatie toejuichen en nog meer inspanningen doen om leven te zoeken dat gedijt in de duisternis meer dan drie kilometer diep. Diepzeeonderzoekers werken ver van de spots en miljardenfondsen die de ruimtevaart begeleiden. Maar die wetenschappers verzamelden niettemin heel wat gegevens over verrassend diverse gemeenschappen van organismen kilometers diep in de zee. Meestal was het redelijk goedkoop onderzoek met robots, gesponsord door een handvol landen die er een beetje kapitaal in investeerden.

Uit bronnen in de bodem van de oceaan stromen gassen die organismen voeden die niet afhankelijk zijn van fotosynthese en zonlicht. In de jaren tachtig werden andere levensvormen ontdekt bij koude methaanbronnen. Die organismen gebruiken methaan als energiebron. Onlangs beschreven mijn collega's Lisa Levin en Greg Rouse van de Scripps Institution of Oceanography een ecosysteem voor de kust van Costa Rica. Organismen die extreme hitte en extreme koude verdragen leven er naast elkaar.

Op 12 april 1961 voerde Joeri Gagarin de eerste bemande ruimtevlucht uit. Meer dan een jaar eerder was de bathyscaaf Trieste met Jacques Piccard en Don Walsh aan boord 10,3 kilometer diep in het Challenger Deep in de Marianentrog afgedaald. Toen dachten we dat het tijdperk van de exploratie van de diepzee en de ruimte was begonnen. Dat van de ruimte klopte. Vier recente privé-expedities hebben een terugkeer naar het Challenger Deep opnieuw mogelijk gemaakt. Wetenschappers hopen in de komende tien jaar voluit gebruik te maken van de prachtige technologie die voor die expedities ontwikkeld werd.

Zondag was David Cameron de eerste mens in 52 jaar die terugkeerde naar het Challenger Deep. Hij deed het met een duikboot die hij zelf ontworpen had, op een expeditie die gesponsord werd door National Geographic. We moeten nu doorgaan. Er moet nog zo veel ontdekt worden. Zo hopen mijn collega's nieuwe schepsels te vinden die onbekende moleculen produceren die ons snel krimpend gamma effectieve geneesmiddelen kunnen aanvullen. Een slim gebruik van onze oceanen kan ons gezond houden tot we slim genoeg zijn om uitsluitend met onze hersenen en computers medicijnen te ontwikkelen.

We zullen de diepzee exploreren zoals we Mars verkennen. Robots zullen het meeste werk opknappen, gegevens verzamelen. En als we geluk hebben en slim genoeg zijn om af en toe een piloot mee te nemen, dan zullen die expedities de condition humaine onvoorstelbaar sterk verrijken. Ja, de ontdekking van de diepzee wordt precies zoals de ontdekking van Mars, met één enorm verschil: we weten nu al dat we een massa leven zullen aantreffen.

Tony Haymet is professor aan en directeur van de Scripp Institution of Oceanography en professor aan de University of California in San Diego.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234