Dinsdag 25/02/2020

Op uitstap naar het rijk van Magere Hein

In dertien donkere verhalen waarin de dood gedurig zijn arm uitstrekt, toont Philippe Claudel zijn talent op de korte afstand. Kleine mechanieken dateert uit 2003 maar krijgt nu een verdiende Nederlandse vertaling.

Dankzij het mondiale succes van Grijze zielen is schrijver-filmmaker Philippe Claudel uitgegroeid tot een van de belangrijkste exportproducten van de hedendaagse Franse literatuur. Logisch dat uitgeverijen blijven grasduinen in zijn backlist. Daar troffen ze het nog onvertaalde Les petites mécaniques aan, een ietwat fantasmagorische verhalenbundel uit 2003 waarvoor hij destijds de Prix Goncourt voor het korte verhaal ontving.

Claudel heeft een zwak voor het korte verhaal omdat je er "allerlei dingen vlak naast elkaar (kunt) zetten: intonaties, tijdperken, gemoedstoestanden en kleuren - iets wat in een roman eigenlijk niet kan". Het zijn nogal disparate, bijna magisch-realistische verhalen die Claudel ons hier voorschotelt. Wees voorbereid op een onderdompeling in een troebel universum waarin dood, waanzin en surrealisme de scepter zwaaien. Claudel laat de taal flink galmen met stevige porties bombast. Pas later is hij soberder gaan schrijven.

Grote gelijkmaker

Kleine mechanieken bestrijkt diverse periodes, van de middeleeuwen tot het Oost-Europa van de jaren vijftig. We stuiten op schavuiten, rovers en vagebonden van allerlei slag maar ook op bemiddelde koopmannen, aristocraten én Magere Hein in hoogsteigen persoon. De hoofdrolspelers luisteren naar welluidende namen als Eugène Frolon, Igor Beshevich, Beata Désidério, Colin le Bihot, Cornélius Wies en Tania Vläsi. De Dood (met hoofdletter) is evenwel de ultieme gelijkmaker, die onverwachts beenhard toeslaat maar ook lang kan sluimeren én een lieflijke, bedrieglijke gedaante aannemen.

Het wemelt van de merkwaardige plotwendingen in Kleine mechanieken, al zijn er ook gewone atmosferische situatieschetsen. Zoals in 'Schooiers', een onderduimse hommage aan de zwervers. Intrigerend is de saga van Colin le Bihot. Als deze onverschrokken boef en gratuite moordenaar de Dood in de gedaante van een "bolle man met een vriendelijk gezicht" wil koeioneren, krijgt hij zijn ultieme kans om op het rechte pad te gaan en zijn verleden weg te wissen.

Bizar zijn de gebeurtenissen onder het volk der Arcaliërs, bezeten door rekenkunde en geometrie. Dichters worden gekruisigd aan de toegangswegen van de steden omdat ze met hun schoonheidscreaties de maatschappij bedreigen. Of er is het wreedaardige 'Tania Vläsi', waarin een opgepakte vrouw tot een willoze vruchtbaarheidsmachine wordt gekneed.

Telkens moeten de personages hun lot uit handen geven, als grillige speelbal van een vreemde voorbestemming. Vaak zet Claudel je in Kleine mechanieken met een schok even schrap. Toch zijn lang niet alle dertien verhalen incontournable. In deze allegorische, averechtse parabels vierde hij zijn pessimistische blik op de wereld bot met een nog ongepolijst talent.

Philippe Claudel, Kleine mechanieken, De Bezige Bij, 189 p., 12,99 euro.

Vertaling: Manik Sarkar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234